Strona · s. 6strona oryginału ↗
KAUKAZ
Слово Просвіти, №35 за 2008 рік
Ryzykując błąd, możemy oczekiwać dalszych komplikacji w stosunkach z Rosją: nie kosztem nowych problemów, lecz poprzez manifestację dawnych. Wojna między Gruzją a Rosją (przy nominalnym udziale Osetii Południowej) to pierwsza wojna między państwami wchodzącymi w skład WNP, a właśnie ta sztuczna struktura nie posiada, jak widzimy, żadnych dźwigni wpływu na sytuację. Po przejściu konfliktu w niemrawy proces „ani wojny, ani pokoju” — a to prawdopodobnie wydarzy się w ciągu niewielu tygodni — Rosja będzie miała wielkie pragnienie czerpania korzyści z „małej zwycięskiej wojny” także w stosunkach z Ukrainą. W szczególności oskarżenia o podżeganie do „czystek etnicznych” pod naszym adresem („Sprzedawaliście Gruzji broń!” — jakby Rosja nią nie handlowała) mogą stać się fundamentem chronicznej presji propagandowej; musimy posiadać adekwatne środki kontrpropagandy. Nie warto łudzić się, że uległością rozczulimy Kreml (i otrzymamy na przykład tani gaz) — tego nie będzie. Ale „rura” jest nasza, a groźby, że Rosja wycofa się z Wielkiego traktatu, to blef: jest on jej potrzebny nie bardziej, ale i nie mniej niż nam. Kilka pozycji musimy pamiętać, analizując dzisiejsze i jutrzejsze lekcje wojny kaukaskiej. 1. Gdyby Gruzja była już w NATO, Rosja trzymałaby sama siebie za ręce; kiedy wszystkim znani politycy mamroczą o tym, że nikomu Ukraina nie zagraża, to obłuda lub głupota: Gazprom, Cerkiew Moskiewska i antyukraińskie ruchy na Krymie to realne dźwignie imperialnej polityki Rosji. 2. Gdyby na szczycie w Bukareszcie przyznano Gruzji MAP, czyniąc realny krok na jej drodze do NATO, Rosja nie bombardowałaby terytorium małego kraju i ograniczyłaby się do działań wojennych na terytorium osetyjskim. Pokonawszy procedurę uzyskania MAP, prezydent Saakaszwili stałby się bardziej umiarkowany, a konflikt wokół Osetii Południowej dla kierownictwa NATO nie byłby tak nieoczekiwany. Szczyt w Bukareszcie, obiecawszy coś Ukrainie i Gruzji, w rzeczywistości tańczył pod dyktando Putina, a jego kierownictwo (i niektóre państwa europejskie, które dyktują „modę”) muszą wziąć część odpowiedzialności za wojnę rosyjsko-gruzińską na siebie. Jeśli nasz Prezydent (piszą o tym analitycy) ochłódł wobec integracji euroatlantyckiej, koncentrując się na przyszłych bataliach wyborczych — to gruby błąd. Nieogłoszony, ale wyraźny sojusz Rosja—Niemcy bardzo przypomina pakt Mołotow—Ribbentrop; wiemy, czym ten haniebny spisek zakończył się dla Ukrainy. Sądzę, że nasz Prezydent ma podstawy do innej tonacji w stosunkach z Europą. A ona musi coś zrobić dla Ukrainy wcześniej, niż przez Chutor Mychajliwśkyj przejdą rosyjskie czołgi. 3. Niedostateczne uzbrojenie i niska zdolność obronna ukraińskiej armii mogą stać się realnym czynnikiem zachęcającym do antyukraińskich prowokacji różnego rodzaju; łatwo mówić o przejściu „na kontrakt” następnego dnia po wyborach, ale lepiej tego nie robić: profesjonalną armię muszą tworzyć fachowcy. 4. Udział okrętów Floty Czarnomorskiej Rosji w konflikcie wokół Osetii Południowej czyni aktualnym pytanie: a) o reglamentację jej działalności podczas przebywania na terytorium Ukrainy; b) o skrócenie terminu bazowania Marynarki Wojennej FR w Sewastopolu jako gwarancję tego, że nie postawią nas przed faktem praktycznego udziału Ukrainy w agresji przeciwko państwom czarnomorskim (kaukaskim). Ameryka chciała wykorzystać swoją bazę lotniczą w Turcji do ataku na Irak; dbając o własne bezpieczeństwo, Turcja zabroniła tego robić i USA musiały szukać innych wariantów taktycznych. Taka jest praktyka międzynarodowa. 5. W rozmowach telefonicznych z Condoleezzą Rice szef rosyjskiego MSZ S. Ławrow, nie kryjąc się, oświadczył, że M. Saakaszwili „musi odejść”. Publicznie ujawniając jego słowa podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ, Amerykanie zilustrowali całemu światu trwałą niechęć, bo nienawiść moskiewskiego kierownictwa do demokratycznie wybranego lidera niepodległego państwa to ich sprawa, a chęć usunięcia go ze stanowiska — to już zbrodnia. Jeśli chodzi o Ukrainę, pamiętamy komicznie wzruszające wielokrotne gratulacje Putina pod adresem niewybranego prezydenta. Wątpliwe, by na tym Rosja postawiła kropkę: w najbliższym czasie mamy szansę usłyszeć o nowym faworycie Moskwy. Choć dla porządnego człowieka taki zaszczyt jest wątpliwy. Jak obfite mogą być kadrowe zdobycze Kremla „na miejscu”, widzimy na przykładzie Osetii Południowej. Naczelnik KGB Anatolij Baranow (wcześniej kierował FSB Mordowii); MSW kieruje Michaił Mindzajew (transfer z Osetii Północnej, autonomii w składzie FR); sekretarz Rady Bezpieczeństwa — Anatolij Barankiewicz (w przeszłości zastępca komisarza wojskowego Kraju Stawropolskiego); ministrem obrony służy Wasilij Łuniow (były komisarz wojskowy z Permu); premier Jurij Morozow pracował w gospodarce energetycznej w Kursku. Co prawda, prezydent Eduard Kokojty to Osetyjczyk, „tutejszy”, ale przecież musi choć ktoś mieć „narodową” ankietę… 6. Inflacja i katastrofa ekologiczna w zachodnich regionach nie powinny doprowadzić do zawężenia politycznych horyzontów Ukrainy. Wiktor Juszczenko w odpowiednim czasie i w godnym towarzystwie wystąpił przed Majdanem w Tbilisi. Różni ludzie (i ja wśród nich) mają do Wiktora Andrijowycza szereg pretensji, ale trzeba przyznać: Prezydent ma bezbłędne odruchy narodowe i demokratyczne. Jaka musi być miara zaangażowania Ukrainy w problemy Gruzji i ryzyka pogorszenia klimatu wzdłuż ukraińsko-rosyjskiej granicy? Czy nie korzystniej wrócić do starej tezy o naszej „chałupie na skraju”? Ekonomiczna bezradność obecnej Gruzji nie obiecuje niczego znaczącego z dobrych stosunków z nią. Wielu naszych polityków już się określiło: milczą jak Łukaszenka (ambasador Rosji w Mińsku nie wstydził się publicznie przypomnieć prezydentowi, że pora już uronić kilka słów poparcia dla Kremla). Słuchajmy, kto milczy — z nich Moskwa będzie werbować „kadry”. Dziś bycie „za Gruzją” to to samo, co bycie „za Ukrainą”. Osetia Południowa i Abchazja pozostają narzędziami imperialnej polityki w maniakalnych wysiłkach Moskwy, by ujarzmić Kaukaz. Rosji zawsze wydawało się, że brakuje jej ziem, ale nigdy nie potrafiła urządzić tych, które już zdążyła zagarnąć. 7. Rurociąg naftowy z Azerbejdżanu do Turcji, który przebiega przez terytorium Gruzji, nie funkcjonuje, a Baku zmniejsza wydobycie ropy: to właśnie to, co najbardziej cieszy Rosję. Dlaczego do tej pory nie pracuje ukraiński rurociąg naftowy Odessa—Brody? Obecnie transportuje on rosyjską ropę w kierunku rewersyjnym. Musimy wiedzieć, komu to jest na rękę, a przede wszystkim — forsować przeniesienie rurociągu na tryb ukraińsko-europejski. […], kocha swoich krwawych despotów, nie odczuwa żadnego piękna, brudny fizycznie i moralnie, wiekami żyje w ciemności, mroczności i palcem nie ruszył dla czegoś ludzkiego, ale gotowy jest nieustannie zniewalać, uciskać wszystko i wszystkich, cały świat. To nie naród, a historyczne przekleństwo ludzkości”. Przeczytawszy te wersy, zaczynasz rozumieć, dlaczego Rosjanie są gotowi walczyć o swoją ziemię w dowolnym punkcie kuli ziemskiej, a w projekcie „Imię Rosji” liderują Lenin ze Stalinem. Zatem oczywista jest głębia hipokryzji zachodnich władców, którzy ogłosili swoimi osobistymi przyjaciółmi władców rosyjskich. Ale przecież za wszystko trzeba płacić. I milcząc podczas bicia Gruzji, Europa, tak jak w 1939 roku, wygląda na to, że może stracić punkt powstrzymania agresora, po którym ten już sam się nie zatrzyma.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
