Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

BUDUJMY FORTECE DUCHA!

Слово Просвіти, №35 за 2008 рік

— Pawle Michajłowiczu, kolejna rocznica Niepodległości, wojna kaukaska i jej wyzwania dla Ukrainy — wszystko to, jak się wydaje, splata się w ciasny kłębek. Mamy się nad czym zastanowić, by w najbliższej perspektywie nie powtórzyły się nowe Kaukazy. — W tych dniach obchodzimy 17. rocznicę niepodległej Państwa Ukraińskiego. Wydarzenie ważne, historyczne, oczekiwane, niezapomniane… Ale… Ale tylko jeden procent społeczeństwa, a nawet mniej, uczyniliśmy niezależnym od państwa, narodu, ukraińskiej tradycji, historii, perspektywy — od wszystkiego, co ukraińskie. Oni są prawdziwymi gospodarzami Ukrainy, bo posiadają wszystkie jej skarby i dobra. I, niestety, wszyscy braliśmy udział w kształtowaniu takiej Ukrainy, sądząc, że z rynkowym środowiskiem bronimy sprawy ukraińskiej, a w rzeczywistości byliśmy narzędziem w rękach tych, którzy budowali własną Ukrainę, Ukrainę dla siebie, pod siebie, bez realnego ukraińskiego narodowego wypełnienia. Może to brzmi nie tak, jak należy w dni święta. Ale nie widzę perspektywy dla takiej Ukrainy i nie ma siły politycznej, która zmieniłaby sytuację na Ukrainie. Przypomnijmy, że w przededniu proklamowania Niepodległości istniała potężna i jedyna skonsolidowana narodowa siła patriotyczna — Ruch Ludowy Ukrainy. Należeli do niego przedstawiciele wszystkich warstw społeczeństwa, w tym członkowie Ukraińskiego Związku Helsińskiego, których poznaliśmy już na marszu. Znałem wielkiego, mężnego Stusa, Iwana Switłycznego, Mykołę Rudenka, których duch oporu przenikał naród, elektryzował go. Ale ich imion zakazano, ich dzieł poskrobano. Byliśmy wtedy naładowani ogromnym zasobem ukraińskiej inteligencji, do której należeli przede wszystkim inżynierowie, oświatowcy, literaci, artyści. Wszystko, co było ukraińskie — od haftujących kobiet i garncarzy po nauczycieli, lekarzy — tworzyło ogromny narodowy masyw, który wydawał się zniszczony w okresie Krawczuka — Kuczmy, lecz przypomniał o sobie w czasie miesięcy „pomarańczowych” w stolicy Ukrainy… Ale politycznej siły narodowej rozczłonkowano, rozdrobniono, zniwelowano, rozebrano według list… Wyłuskano z tych list… — Ma Pan na myśli listy wyborcze? — Przede wszystkim listy przedstawicieli partii w różnych gałęziach władzy. Inteligencję ukraińską stamtąd stopniowo wypierano. Ogólnie jest wypchnięta na margines. I kiedy widzę fora podobne do obecnego Światowego Kongresu Ukraińców, pojawiają się smutne myśli: dlaczego nie ma tu tych, którzy kształtowali Państwo Ukraińskie, jego ideologię, naładowali naród energią, by zmienić jego kolonialny stan? I teraz mowa o jakimś bezpieczeństwie? Kto jeszcze, poza Prezydentem, codziennie mówi o tym, że Pawło MOWCZAN, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, deputowany ludowy Ukrainy, odpowiada na pytania naszej gazety. zagraża Ukrainie? Kto realizuje narodową ideologię?.. Panuje duch przystosowania… — Zaczęliśmy rozmowę od Kaukazu. — Smutniejszej lekcji, niż już wcześniej dała światu Rosja w Czeczenii, nie było, bo faktycznie zniszczono cały etnos. A co robiła wspólnota światowa? Grała w swoje globalne gry. Dlatego aktualność poematu Szewczenki „Kaukaz” jest niezwykła, on przewidział wiele. I dlaczego nic nie wynieśliśmy z tej lekcji z Czeczenią, nic nie zrobiliśmy dla własnego bezpieczeństwa? W okresie Kuczmy wszystko jasne: był on moskiewskim graczem. Ale dlaczego ostatnie lata były tak bezpieczne? Dlaczego ci, którzy są blisko Prezydenta, nie myślą, że zagrożenia dla Ukrainy są realne, że na integralność terytorialną zamachują się nie tylko moskiewscy politycy — od Łużkowa do Zatulina? Czym będziemy bronić swojego przyczółka, jeśli wciąż nie mamy wyraźnej państwowej ideologii? Nie mogę wybaczyć też wielu obecnym tutaj, na święcie, tym, od których zależało przyjęcie koncepcji rozwoju i funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego. Rok temu na Światowym Forum Ukraińców przyjęliśmy ten dokument, drukowaliśmy go w „Słowie Proświty”. Jeśli język nie konsoliduje, to co, kto? Strach? Ale strach rozbraja. Czym pokonujemy swój strach? Niedawno na otwarciu Kongresu byliśmy świadkami, jak „Marsz kozacki” Adamcewycza, genialnego naszego kobzarza, na koncercie został zdeformowany. Hymn, który nas ładował 17 lat temu, zamieniono w taniec. Kto to robi? Sami Ukraińcy. — To jest rozbrajanie? — Dlaczego to rozbrajanie trwa? Czy jeden Prezydent ma stać na pierwszej linii? Chcielibyśmy widzieć miliony obok niego. Bo byliśmy milionami na Majdanie, gdy wyrażaliśmy swój sprzeciw wobec polityki klęski, kapitulacji, beznadziei, polityki Kuczmy. Dlaczego teraz tak się stało? Nie można zapętlać się tylko na temacie Hołodomoru. A jeśli o tym mówimy, to dlaczego teraz nie widzę na tej międzynarodowej akcji Iwana Dracza, który jako pierwszy w epoce radzieckiej poruszył temat Hołodomoru? Dlaczego nie ma Borysa Ołijnyka, który jako pierwszy ustawił Dzwon pamięci w klasztorze na Połtawszczyźnie? Tak samo pytam: dlaczego dziś nie buduje się Ukraińskiej Twierdzy? Mam na myśli Twierdzę Ducha. Ona kształtuje się nie w trzy miesiące — latami. Dlaczego nie uformowano pierwszych szeregów? Ci ludzie nigdzie nie przepadli. Jest Lina Kostenko, Jurij Iljenko, Iwan Marczuk, Roman Iwaniczuk, Dmytro Pawlyczko, Wołodymyr Czerniak, Iwan Dracz, Wiaczesław Briuchowecki. Mogę dalej wymieniać tę pierwszą linię, która przyniosła Ukrainie niepodległość, obroniła ją. To także 110 deputowanych — członków Rady Ludowej w pierwszym składzie Rady Najwyższej. Gdzie oni są teraz, dokąd ich odsunięto? A na ich miejsce przychodzą ci z portfelami i dla portfeli, a nie dla Ukrainy. Dlatego pytam: gdzie perspektywa? We mgle. Jest Prezydent, premier, która walczy z korupcją. A Rosja jest zainteresowana, żeby poróżnić Julię z Zakończenie na s. 2 ŚWIĘTO KSIĄŻKI SKARBY PROFESORA FOMENKA Dobrowolne ofiary „Na Cerkiew Kobzarza”: MBF „Ukraińska Rodzina” Nr rachunku 26045200145101 w Podolskim oddziale AKB „Kijów”, MFO 320401, ZKPO 21709106

s. 2 · strona oryginału ↗

Zakończenie. Początek na s. 1. Witią, potem Witią z Witią. To ich technologia — nie pozwolić skonsolidować się narodowi. — “Dziel i rządź”. — Tak. Podrzucają obce tematy i tezy: Konstytucja, republika parlamentarna, prezydencka. A najważniejsze — Ukraina. Gdzie jej stabilność, gdzie Twierdza Ducha? Może to “obcięty” Kanał Narodowy? Z jednej strony rano siedzi Derkacz, w nocy Derkacz, a pomiędzy nimi — Kanał Narodowy. Dlaczego nie zwrócono kluczy do Kanału Narodowego? Trzy lata minęły. Brakowało inicjatyw Mowczana? Apelowałem, mówiłem: przywróćcie Kanałowi Narodowemu jego status. Najpierw Pluszcz wszystko przeciągał, potem Moroz, teraz regionalni, bo właściciel kanału przesiadł się na inną ławę polityczną. — Czyżby Kaukaz nas niczego nie uczył? — Kaukaz to dla mnie czerwona lampka sygnalizacyjna. Zapaliła się bardzo jaskrawo. Gdyby nie było stref napięcia, albo, jak powiedział Prezydent, “zamrożonych stref konfliktów”, można by stwierdzić: “Czas wszystko wyrówna”. To, nawiasem mówiąc, filozofia wielu naszych liderów. Niestety, nie wyrównuje. Zamrożone obowiązkowo rozmarznie, wybuchnie. Jeśli dzisiaj na ciebie, Ukraińca, reagują na Krymie jak na wroga ich interesów, to o jakiej Ukrainie mówić? Piąta kolumna u nas jest realna. — Już jej nawet rosyjskie paszporty rozdają. — Została spaszportyzowana z jednej strony przez Rosjan, z innych — przez Rumunów, Węgrów, Słowaków, Czechów. To obliczone na rozbicie Ukrainy. Mam wadę: przewidywanie, stąd i moja nieobojętność. Bardzo dobrze jest być ślepcem. Ale kiedy choć trochę, choć o pół kroku przewidujesz, to cię męczy. I wszystko to, o czym mówią na forach, kongresach — będzie rozbite, rozmyte, rozproszone. Postąpią tak, jak z Gruzją, tylko o wiele straszniej. Niewiarygodnie poważna sytuacja, jeśli Rosja poszła tak daleko, rzucając wyzwanie USA, Europie, całemu światu. Ale oni dzisiaj sformułowali doktrynę. Prawo siły — to straszne prawo, ono z niczym się nie liczy. — Co więc mamy robić? — Nasze ratowanie — w nas samych. Przecież są ci, którzy inwestują w rosyjską kulturę i którzy zebrali na jubileusz swojego teścia na Krymie całą moskiewską brać i zademonstrowali: powiedzmy, my jesteśmy lepsi niż Juszczenko, chcemy przyjaźni. Ich biznes jest zespawany elektrodą rosyjskiej konstrukcji. Ale u nas jest wystarczająco dużo ludzi, my — wielka siła. Co jeszcze robić? Swego czasu tutaj, w Domu Ukraińskim, przeprowadzaliśmy akcję “Obrońmy Ukrainę”. Jeśli władza nie chce, jednoczmy się sami. Pomóżmy Prezydentowi, premierowi, nie myśląc o jutrzejszych czy pojutrzejszych wyborach. Rosji jest obojętne, kto będzie naszym Prezydentem, dla nich najważniejsze — poróżnić, rozdzielić nas. A nam robić swoje: pielęgnować słowo, dbać o historię, pamięć. A najważniejsze — wychowywać patriotów. Ich formują nie tylko żałosne wezwania “Zapalmy świeczkę”. Zapalmy ziemię pod nogami wroga Ukrainy! Rozmawiał Petro ANTONENKO. = Zarząd Główny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa “Proświta” im. T. Szewczenki głęboko smuci się z powodu tragicznej śmierci znanego działacza państwowego i społecznego, deputowanego ludowego Ukrainy Mychajła Dmytrowycza SYROTY i wyraża współczucie rodzinie oraz bliskim zmarłego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn