Strona · s. 9strona oryginału ↗
Otwarty list do Prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki, przewodniczącego Rady Najwyższej Ukrainy Arsenija Jaceniuka, premier Ukrainy Julii Tymoszenko
Слово Просвіти, №35 за 2008 рік
Wasyl ŁYZANCZUK, doktor nauk filologicznych, profesor, kierownik Katedry Radiofonii i Telewizji Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Iwana Franki, zasłużony dziennikarz Ukrainy, akademik Akademii Nauk Wyższej Szkoły Ukrainy
Czy można było ograniczyć ten okrutny, tragiczny cios żywiołu w zachodnioukraińskich obwodach? Bezsprzecznie tak! Do najważniejszych czynników ostrzegawczych i informacyjnych należy radiowęzeł przewodowy, którego likwidacja, ku naszemu wielkiemu żalowi, trwa na Ukrainie. Z 19 milionów punktów radiowych, funkcjonujących na początku lat 90. ubiegłego stulecia, obecnie działa zaledwie około 5 milionów. Ich liczba nieustannie maleje. W wielu wsiach, które najbardziej ucierpiały od powodzi, radiowęzeł przewodowy nie działa już od kilku lat. Na przykład moich współwieśniaków z Ganiewa w rejonie kołomyjskim obwodu iwano-frankiwskiego ponad 10 lat temu pozbawiono możliwości słuchania doskonałych audycji Narodowej Kompanii Radiowej Ukrainy, obwodowego radia iwano-frankiwskiego i rejonowego radia kołomyjskiego. Zrozumiałe, że nie mieli oni także możliwości usłyszenia operacyjnej informacji o zbliżaniu się niszczycielskiej powodzi. Nagle 70 procent budynków wiejskich znalazło się w śmiertelnym uścisku żywiołu. Czego tylko nie zabrała wzburzona woda! Kto powie, co jest tańsze: utrzymywanie funkcjonowania radiowęzła przewodowego czy odbudowa gospodarstw zniszczonych przez żywioł powodziowy? Jeszcze 15 listopada 2001 roku prezydent Ukrainy L. Kuczma, przemawiając do pracowników radia, telewizji i łączności, podkreślił, że przewodowe radiofonia, na bazie której, nawiasem mówiąc, buduje się system ostrzegania obrony cywilnej, znajduje się dziś w niezadowalającym stanie. Na 100 rodzin na Ukrainie przypada zaledwie 40 punktów radiowych. W czasie dramatycznych dla mieszkańców Suchodolśka w obwodzie ługańskim dni (masowe zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby z powodu brudnej wody) premier W. Janukowycz zapewniał, że przewodowe nadawanie jako jeden z podstawowych środków operacyjnego informowania ludności o powstaniu sytuacji nadzwyczajnych, o zagrożeniu bezpieczeństwa lub życia ludzi zostanie na Ukrainie wszędzie przywrócone. Oburzał się na niszczenie sieci przewodowego radiofonii przewodniczący Rady Najwyższej Ukrainy W. Łytwyn. Mówili i rozprawiali o znaczeniu tego systemu informacyjnego deputowani. Ukazało się wiele publikacji w prasie, wystąpień w radiu w obronie sieci przewodowego nadawania. Od 1997 roku piszę otwarte listy do prezydenta Ukrainy, przewodniczącego Rady Najwyższej i premiera Ukrainy: „Nie niszczmy sieci przewodowego radiofonii!”, „Dlaczego trwa likwidacja przewodowego radia?”, „Odbudujmy wreszcie sieć przewodowej radiofonii!”, „Zachowajmy głos państwa”, które opublikowały gazety „Za wolną Ukrainę” (13 listopada 1997 r.), „Tygodnik Galicji” (14 listopada 1997 r.), „Literacka Ukraina” (18 grudnia 1997 r.), „Mówi i pokazuje Ukraina” (29 stycznia 1998 r.), „Czas/Time” (2–8 kwietnia 1998 r.), „Za wolną Ukrainę” (18 czerwca 2002 r.), „Literacka Ukraina” (20 czerwca 2002 r.), „Młodzież Ukrainy” (20 czerwca 2004 r.), „Dzień” (17 lipca 2004 r.), „Młodzież Ukrainy” (27 maja 2004 r.). Mijają miesiące, lata… Prezydenci, przewodniczący Rady Najwyższej, premierzy, ministrowie, politycy i politykierzy przychodzą i odchodzą, a komunistyczno-radziecka filozofia obojętności „Po nas choćby potop” trwa nadal i w tym roku wyraźnie się ujawniła. Zamiast powstrzymać niszczenie przewodowego nadawania, nie tylko odnowić, ale i rozszerzyć dawną sieć, urzędnicy obojętni wobec sprawy ukraińskiej rozdmuchują tezę, że „gadułki”, „kołchoźnicy” (tak za czasów radzieckich często nazywano punkty radiowe) to atrybut bolszewickiego systemu totalitarnego. Ponadto,
mówi się, że przewodowe nadawanie, w odróżnieniu od eterowego, które przynosi znaczne zyski, jest nierentowne i nie mieści się w warunkach rynkowych. Zapewne rzecz nie w tym. Na Zachodzie, gdzie rynek od dawna rządzi, wypracowano jasne zasady jego postępowania: jak tylko wchodzi on w sprzeczność z interesami państwowymi, a zatem narodowymi, prawa takiego rynku w tej czy innej dziedzinie przestają obowiązywać. W Ukrainie natomiast eter radiowo-telewizyjny, według ocen specjalistów, w 90 % jest zapełniony obcą, agresywną, brutalną, pornograficzną masową „kulturą”, kłamliwą i cyniczną reklamą. Duża liczba organizacji FM i telekompanii, w odróżnieniu od przewodowego nadawania Narodowej Kompanii Radiowej, karmi ukraińskich obywateli prymitywnymi wytworami surogatów, podając je za sztukę nowoczesną. Propaguje „estetykę zła”, denacjonalizuje, to znaczy rusyfikuje, amerykanizuje, a nawet afrykanizuje dzieci, nastolatków i młodzież. Pseudobiznesowa, pseudorynkowa polityka, w której utknęła przeważająca większość organizacji radiowo-telewizyjnych, nie sprzyja utwierdzaniu wysokich ideałów moralnych, duchowych, narodowych, ukraińskiej patriotyczno-obywatelskiej świadomości. Wręcz przeciwnie, duża liczba tzw. programów rankingowych to wyrafinowany środek masowego psychoprogramowania, niwelowania naturalnej istoty Ukraińców, niszczenia kulturowo-narodowego środowiska życiowego, pamięci historycznej, ukraińskiego państwowego ducha, co zagraża bezpieczeństwu narodu i państwa ukraińskiego. Dzieje się tak, po pierwsze, dlatego że przeważająca większość mieszkańców Ukrainy jest pozbawiona konstytucyjnego prawa do otrzymywania prawdziwych i różnorodnych informacji ze źródeł narodowego nadawania przewodowego. Po drugie, Ukraińcy nie otrzymują operatywnych komunikatów o nadzwyczajnych sytuacjach, ponieważ w ich domach smutno milczą głośniki radiowe. A tymczasem na szkodę Ukrainy i jej obywateli trwa ukra-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
