Strona · s. 12strona oryginału ↗
POSZUKIWANIE SIEBIEODPOWIEDNIOŚCI
Слово Просвіти, №35 за 2008 рік
Portret Gurama Petriaszwilego
Pawłyna DUNAJ
Najważniejszym zadaniem człowieka jest poszukiwanie tej drogi, dla której Bóg powołał go do życia. A już po znalezieniu — potrzeba żmudnego, codziennego, stopniowego ruchu ku tym granicom, które przeznaczone jest pokonać. I zapewne szczęśliwy (choć, bez wątpienia, nie bezboleśnie!) jest ten, kto uświadamia sobie potrzebę poszukiwania, samoruchu i samorozwoju na tej drodze, która staje się sensem życia. Natalija Kuczer — z zawodu filolog i muzealnik, z powołania — miłośniczka sztuki i namiętna poszukiwaczka Bożej prawdy oraz prawd Jego wiary — w wieku 44 lat dość niespodziewanie dla wszystkich zaprezentowała swoją pierwszą wystawę prac malarskich. Jej osobiste poszukiwanie było bardzo intensywne i płodne. Najbliższe grono przyjaciół, kolegów, znajomych osłupiałe przyjęło taki przejaw samorealizacji Nataliji jako cud. Z kolei „bracia-artyści”, którzy wykazali niemałe zainteresowanie wystawą, nie mniej byli zdziwieni profesjonalnym poziomem i duchowością jej płócien. I oto prawie po trzech latach mamy możliwość oglądać drugą wystawę malarską Nataliji „Poszukiwanie”. Podkreślmy trafność nazwy. Przecież poszukiwanie — to nie tylko najbardziej perspektywiczny kierunek rozwoju, ale i najbardziej płodny stan duszy człowieka. A w obecnym artystycznym bycie Nataliji jest to także przyswajanie i wybór z przebogatych źródeł światowej sztuki tych siebieodpowiednich środków artystycznych i form oraz modeli światopoglądowych, które pozwalają najdokładniej wyrazić estetykę własnego artystycznego „Ja”. Dlatego na jej płótnach można odczytać stylistykę najróżniejszych epok artystycznych, szkół i osobowości — od Odrodzenia i baroku z jego przechodzeniem w rokoko po realia postmodernizmu i awangardy. Szczególnie wśród tych artystów, których aluzje stylistyczne dość wyraźnie przebijają na obrazach olejnych, pastelowych i graficznych rysunkach Nataliji Kuczer, są: wybuchowi postimpresjoniści Paul Gauguin i Vincent van Gogh, zagłębieni w symboliczny tajnopis malarstwa melancholijni prerafaelici, kolorystycznie rozpoznawalni Jean-Baptiste Oudry, Georges Rouault i Walentin Reunow, Francisco de Zurbarán z jego zdumiewającą iluzją estetycznej urzeczowienia oraz François Boucher z właściwą mu miękkością koloru i linii. W namalowanych przez Nataliję portretach widać echo piękna nieproporcjonalnej niepowtarzalności portretów Amedeo Modiglianiego, pastelową niebiańskość linii, właściwą wielkiemu Leonardowi da Vinci, kolorystycznie nasyconą emocjonalność Minasa Awetisjana, a czasem niespodziewanie wyłania się aluzja do burzliwego pędzla Dawida Burluka. Te wpływy, bez wątpienia, można by kontynuować i określić je jako szkołę mistrzostwa. Ale, naszym zdaniem, najważniejsze jest to, że za każdym przypadkiem stylizacji artystycznej maniery tego czy innego słynnego artysty przebija własny styl artystki. Jest on bazowany przede wszystkim na duchowości jej przedstawień i świetle, które wypełnia nawet kolorystycznie najbardziej intensywne jej płótna. Bo zaiste piękno — przede wszystkim w oczach tego, kto patrzy. A Natalija potrafi widzieć piękno i czystość naszego świata oraz z właściwą jej organicznością przekazywać je na płótnie. Jeszcze jedna bardzo ważna cecha artystycznej maniery Nataliji Kuczer — próba „pochwycenia” i odtworzenia (i udaje jej się to dość często) wewnętrznej istoty, duszy niesamowitych pod względem piękna fragmentów otoczenia, poszczególnych rzeczy i, rzecz jasna, ludzi. W tym sensie każdy z jej obrazów, pejzaże i martwe natury — to swoiste portrety, które demonstrują wyniki przekształcenia rzeczy w sobie w podmiot sztuki. Takie dążenie artystki do zajrzenia, jak pisał opętany ideą prawdziwości poezji Bohdan-Ihor Antonycz, „w dno, w istotę, w korzeń rzeczy, w łono” — to oznaka dojrzałej osobowości. I artystyczne eksperymenty Nataliji skierowane są raczej na poszukiwanie form estetycznego „samowyrażenia” nabytego doświadczenia duchowego, artystycznej siebieodpowiedniości. Nie możemy nie odnotować potężnego ewolucyjnego ruchu Nataliji Kuczer, który przejawia się w samej artystycznej materii jej płócien. Przede wszystkim jest on związany z apelacją do bardziej nasyconych kolorów, które zapewniają obrazom głęboką perspektywę, kondensację emocji i „zaglądanie” w świat nieuświadomionego. Szczególnie wyróżnia się malarstwo portretowe artystki. Trudno pozbyć się uczucia, że jego bohaterowie — to zawsze w tym czy innym stopniu „odlewy z dusz” jej modeli. Ich wizerunki, które charakteryzują otwartość na widza i zarazem naturalne przebywanie w istotnym „Ja”, tworzą iluzję (uważamy, że uzasadnioną) duchowego dialogu z autorką portretów. I właśnie jego energetyka zaufania, wdzięczności, wzajemnego poznania i wzajemnego zrozumienia nakłada odczuwalny odcisk emocjonalnego ciepła i bliskości w ich odbiorze. W tym sensie tak zwane „koło hermeneutyczne” (według H. G. Gadamera, duchowy dialog pisarza z czytelnikiem poprzez stworzony tekst) istnieje nie tylko w literaturze, ale i w malarstwie, kiedy artysta nabywa zdolność komunikowania się z widzem poprzez płótno. Wystawa Nataliji Kuczer „Poszukiwanie” zaświadcza o szerokim, przyjaznym, estetycznie ruchomym, pełnym pasji „kole hermeneutycznym” jako świadectwie prawdziwości talentu i mistrzostwa jego przejawu. Podsumowując własne wrażenia z płócien Nataliji Kuczer, które są nieodłączne od doświadczenia jej duchowej drogi, nie możemy nie oddać chwały Panu za prawdziwość i łaskę Jego pouczeń: „Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam. Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje; kto szuka, znajduje; a kołaczącemu otworzą” (Łuk. 11, 9-10). Samo uświadomienie sobie potrzeby poszukiwania i jego proces — to już pewien stopień odnalezienia, który będzie trwał tak długo, jak długo będziemy szukać.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
