Strona · s. 13strona oryginału ↗
SZEWCZENKIANA
Слово Просвіти, №35 за 2008 рік
Ależ to o mnie, o wsi dziadków i babci, o Orili! — zrozumiałam. Bliscy byli daleko, a na sercu zrobiło się tak miło, tak błogo od tych słów, od tej muzyki, jakby ktoś bliski łagodnie pogłaskał mnie po głowie. Tak otrzymałam pierwszy zastrzyk miłości do rymowanego słowa. I poczułam: poezja to ratunek, jest ona w stanie odgrodzić i ochronić cię od szarości, samotności, codzienności, od kłopotów. Z nią nie jesteś sama. Z nią zaczęłam latać ponad ziemią. Po prostu inni tego nie widzieli. Nie wszystkim dzieciom łatwo przychodziło uczenie się wierszy. „To dlatego, że nie mają babci i dziadka na wsi i nie mają ponad 2 000 eksponatów Szewczenkiany. Czy można dowiedzieć się szczegółowiej, co to za eksponaty? — Proszę bardzo. To 330 książek z utworami poety i o nim. Wśród nich ponad 30 to wydania przedrewolucyjne, 593 pocztówki (ponad 100 wydań przedrewolucyjnych) z autoportretami T. Szewczenki, reprodukcjami jego dzieł malarskich, na tematy jego wierszy, z wizerunkami pomników ku jego czci, miejsc pobytu itp. Ten dar liczy 220 odznak, 56 medali, 230 ekslibrisów, 150 eksponatów filatelistycznych (znaczków pocztowych, znaczków z nadrukami i ze specjalnym kasownikiem w Niemczech Zachodnich w latach 1947—1948, talerz mirhorodzkiej szkoły, wykonany jeszcze w czasach przedrewolucyjnych w Niemczech itp. — Jakże Pan zdobywał wszystkie te skarby? — Różnie. Kupowałem w antykwariatach i sklepach z antykami w tych miejscach, które odwiedzałem na Ukrainie i poza jej granicami. Poprzez wymianę ze znajomymi kolekcjonerami z Kijowa, Lwowa, Iwano-Frankiwska, Odessy, Moskwy, Petersburga i innych miast. Moi znajomi pomagali dotrzeć do właścicieli potrzebnych mi rzeczy. A „Kobziarza” z 1860 roku podarował mi znany filolog-szewczenkoznawca, świętej pamięci Wasyl Semenowycz Waszczenko, który kierował katedrą języka ukraińskiego na naszym uniwersytecie i wiedział (przyjaźniliśmy się) o mojej pasji. — Anatoliju Kuzmyczu! Czy nie żal Panu rozstawać się ze swoim bogactwem? — Odważyłem się na to niełatwo, moje emocje buzowały: „Jakże rozstaniesz się z rzeczami, do których przywiązałeś się sercem?”. A głowa, rozum na to odpowiadały: „A czy kolekcja powinna służyć tylko tobie? Czy zapomniałeś, jak dzięki wysiłkom przedrewolucyjnych mecenasów tworzono zbiory muzeum historycznego, do którego dziś chodzimy poznawać naszą przeszłość?”. I rozum wziął górę nad emocjami. Chcę jeszcze przypomnieć, że przekazanie mojej Szewczenkiany muzeum zakładało jeden warunek: w muzeum literackim jeden pokój ma zostać przekształcony w Szewczenkowską świetlicę. Niestety, ta kwestia przez dziewięć lat tak i nie została rozwiązana. Drugie piętro budynku muzeum „Literackie Naddnieprze”, które zwiększyłoby jego przestrzeń użytkową, do dziś nie zostało zrekonstruowane z powodu braku środków. — Wymienił Pan wśród rarytasów przekazanych muzeum poemat „Hajdamacy” — petersburskie wydanie z 1886 roku. A my właśnie trzymaliśmy tę unikalną książkę w rękach, ale bez dedykacji Slastiona dla Spicyna. Miał Pan dwa egzemplarze tej książki? Czy zbiera Pan nową Szewczenkianę? — Tak, zbieram. Kiedy eksponaty mojej Szewczenkiany, które zdobiły gabinet i wzbogacały moje życie, przeniosły się do muzeum, poczułem taką wewnętrzną pustkę, taką próżnię duchową, że nie wiedziałem, gdzie usiąść, nie miałem spokoju ducha, nie chciałem niczego, tylko by znów mieć moje książki, znaczki, medale. Aby pozbyć się tego dyskomfortu, zacząłem zbierać nową Szewczenkianę. Przez dziewięć lat poszukiwań udało mi się osiągnąć sukcesy, o czym możecie przekonać się w moim gabinecie. Siedzimy wśród foliantów i ręczników, obrazów i medali w profesorskim gabinecie, który przypomina małe muzeum Tarasa Szewczenki. Choć nową Szewczenkianę zbierałem niedługo i nie osiągnęła jeszcze skali poprzedniej, już to, co widzimy, zachwyca ilością i jakością: to ponad 250 starych i nowych wydań utworów T. Szewczenki i o nim, prawie 400 dawnych i współczesnych pocztówek, setki odznak i ekslibrisów, 50 medali, niemało innych rzeczy. Duch Tarasa panuje w gabinecie. Anatolij Kuzmycz promienieje radością i chęcią podzielenia się z nami swoimi bezcennymi skarbami. Dziękujemy Panu, profesorze, wzbogacił Pan i nasze dusze, i dusze czytelników swoją hojnością oraz miłością do Tarasa Szewczenki. Święty człowiek. Sprawiedliwy. Na takich ziemia się trzyma.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
