Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

BIBLIA JEGO ŻYCIA

Слово Просвіти, №35 за 2008 рік

Tetiana Zasztowt, regionalistka, m. Połtawa Właśnie nakładem wydawnictwa „Poltawa” ukazała się książka Iwana Kopotuna „Sliporid — kraj ojczysty”. Autor poświęcił ten utwór rodzinnym Łazirkom, które w przeszłości słynęły z ziemi i wielkich plonów, a przede wszystkim z ludzi, którzy wsławili tę malowniczą wieś na cały świat. Utwór ten jest ciepły, wzruszający, o nim można powiedzieć tak: „Biblia życia”. Autor pisze o tych, z którymi musiał się stykać. Książka jest do pewnego stopnia autobiograficzna. Iwan Kopotun wychował się we wsi, od dziada pradziada chlebodawca-rolnik, specjalista w dziedzinie mechanizacji rolnictwa, przeszedł niełatwą drogę od zwykłego mechanizatora do kierownika obwodowego zarządu tej branży. Dlatego wszystkie negatywne zmiany, które zachodzą we wsi, tak go niepokoją, jątrzą duszę. Niełatwy był los autora książki. Z jego życiowymi trudnościami i twórczą drogą czytelnik szczegółowo się zapozna, czytając ją. Znaczną część książki poświęcono tragicznej karcie w historii Ukrainy — II wojnie światowej, która dotknęła także Łazirki. 192 mieszkańców wsi zginęło, a 226 chłopców i dziewcząt wywieziono na przymusowe roboty do Niemiec. Ziemiakom, zwykłym pracownikom Łazorek, rolnikom autor przyznaje poczesne miejsce na kartach swojego utworu. Nie zapomniał także o nauczycielach i lekarzach. Szczególnie wdzięczny jest głównemu lekarzowi dyspensarza kardiologicznego Michajłowi Pietrowiczowi Szkliarence. Przysiółek Lamachiwszczyna — mała ojczyzna zasłużonego budowniczego Ukrainy D. Lamachy, doktora nauk filozoficznych, profesora S. Warwianskiego i poety W. Pidpałego. W szkicu „O druhu mój, ty stał się nieśmiertelnym za życia” autor ciepłymi słowami wspomina poetę, jego żonę i dzieci. Iwan Kopotun szczerze troszczy się o życie kulturalne rodaków. Z wielkim bólem mówi o utraconym — Muzeum Ludowym. Niestety, nie ma go, a kiedyś było ono „duchową skarbnicą wsi”. Odbywały się tu wieczory, dysputy, wykłady i inne imprezy masowe. To muzeum, nawiasem mówiąc, w swoim czasie zostało zarejestrowane w UNESCO. Smutno patrzeć i czytać w mediach doniesienia o tym, jak płoną biblioteki, giną muzea, a okna klubów patrzą sierocym wzrokiem. Niestety, nie lepszy jest stan kultury także w stolicy obwodu. Przypomnijmy choćby „bibliotekę, która płonęła” — obwodową bibliotekę im. Panasa Myrnego. A winny temu jest jej budynek. Od kilku lat trwa walka o niego. Gorzko na duszy, gdy nowo upieczeni miłośnicy historii Ukrainy nie znają ludzi, którzy położyli swoje życie i oddali wiele sił dla jej rozkwitu. Ich nazwiska są znane poza granicami Ukrainy. W związku z tym warto wspomnieć o koryfeuszach Połtawskiego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. M. W. Gogola: W. Myroszniczence, T. Kisljakowej, W. Konopackim i innych. M. Hołowko przez ponad dwie dekady kierował obwodowym zarządem kultury. Właśnie pod jego kierownictwem stworzono sieć muzeów społecznych (otwarto je prawie w każdej wsi). Iwanowi Kopotunowi dokucza problem duchowości. Cerkwi prawosławnej w Łazirkach nie ma, ale są ośrodki sekt, których celem jest zniszczenie w młodzieży miłości do Ukrainy, zmuszenie do zapomnienia o swoich narodowych świętach — Bożym Narodzeniu, Wielkanocy, Kupale. Pozostaje zapytać: dlaczego pozwala się budować tak zwane sale królestw w całym obwodzie? Może komuś to się opłaca? Każdy rozdział książki to poszukiwania, korespondencja, studiowanie dokumentów itp. Znaczne miejsce autor poświęca ludziom nauki: profesorowi S. Warwianskiemu, rodzinie Tiutiunnyków, której starszyzną jest Michajło Hrihorowycz („Dynastia uczonych”). Ci naukowcy pracują w Połtawskiej Państwowej Akademii Rolniczej. Książkę ilustrują ciekawe fotografie. Wśród nich są dawne, nie wszystkie zachowały się w dobrym stanie. Na pierwszych stronach książki zamieszczono pochlebne opinie czytelników: Niny Pidpałej, Mykoły Hołowka i innych. We wstępie autor pisze: „Los wyścielił mi szczęśliwą drogę — starałem się przejść ją godnie przez wszystkie 70 uczciwie przeżytych lat”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn