Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

WARTO WIEDZIEĆ

Слово Просвіти, №35 за 2008 рік

Ezopowy lis z przypowieści i bajek jest drapieżnym zwierzęciem, zdolnym do zasiedlania najróżniejszych stref przyrodniczych, nie bojąc się ani leśnych gęstwin, ani stepowych upałów. Spotykany jest w niemal całej Europie, na Kaukazie i Bliskim Wschodzie. I tylko na świętych brzegach Jordanu zastępuje go lis afrykański. Biblijni pisarze, nazywając obu słowem szual, włączyli do tego towarzystwa przynajmniej jeszcze jednego przedstawiciela rodziny psowatych, którego ze względu na współbrzmienie tłumacze nazywają szakalem. Doprowadziło to w szczególności do sporu o to, jakie dokładnie zwierzę wykorzystał Samson, gdy podpalał filistyńskie łany i sady (Sędziów, 15:4—5). Złapać trzysta lisów i przywiązać im do ogonów pochodnie jest zapewne trudniej niż poradzić sobie z taką samą liczbą szakali. Bo złapać tyle przebiegłych samotników to prawdziwy wyczyn, przypominający czyny Heraklesa. Czy nie dlatego we wszystkich znanych tłumaczeniach Księgi Sędziów w tej sytuacji Samson nie obszedł się bez lisów? W odróżnieniu od przebiegłego indywidualisty lisa, szakal nie zdołał przystosować się do zmian, które zaszły w przyrodzie w wyniku działalności gospodarczej człowieka. Dlatego watahy szakali spotyka się jeszcze tylko w odległych, bezludnych okolicach. Nawet zamiast samego słowa „pustynia” w Biblii nierzadko brzmi eufemizm. Tak, w 20. wersecie 44 psalmu kara Najwyższego dotyka naród w miejscu szakali. Izajasz dwukrotnie wspomniał szakale jako sąsiadów innych odludków — hien. Prawdopodobnie prorok chciał podkreślić podobieństwo ich nawyków. Zbierając się w watahy, prześladują słabe zwierzęta, a w razie niepowodzenia mogą zadowolić się resztkami cudzej uczty lub nawet padliną. Tego nigdy nie robi lis. Istocie, która spogląda na grona winogron w ogródku, nie po drodze ze stadami padlinożerców… Szakale będą żyły w ich pałacach, hieny — w luksusowych zamkach — mówi prorok o losie Babilonu (Izajasz, 13:22). Podobne słowa znajdujemy u Jeremiasza: Babilon stanie się stosem ruin, przytuliskiem szakali, straszydłem i pośmiewiskiem, bez mieszkańców (51:37). Przebiegli i bystrzy nasi sąsiedzi lisy w żadnym wersecie Pisma Świętego nie figurują jako mieszkańcy pustynnych ostępów lub ruin. Przeczytawszy „szual”, współcześni tłumacze nie spieszą się z pisaniem „szakal”, jeśli według biblijnego kontekstu pierwszeństwo należy oddać lisowi. Lecz jeśli słowa „lis” i „lisica” wywołują niejednoznaczne uczucia, to ich bliski krewny do naszych dni pozostaje wzgardzony, a samo słowo „szakal” brzmi jak poniżające wyzwisko. Chyba jest to niesprawiedliwe. Wszak dla każdego stworzenia jest odpowiednie miejsce i określony czas we Wszechświecie. Dla każdej choroby lepiej dobierać rodzaj miodu, a także odpowiednią dawkę. Przy chorobach serca wskazane jest spożywanie miodu z owocami granatu, a do leczenia dławicy piersiowej bierzemy sok z aloesu — 100 ml, miód — 300 g, owoce orzecha włoskiego — 300 g, sok z dwóch cytryn, orzechy nieco rozdrobnić, wymieszać i spożywać po jednej łyżce stołowej trzy razy dziennie na 20 minut przed jedzeniem. Miód z omanem — jedną łyżkę stołową omanu zalać szklanką wody i gotować 10 minut, po wystygnięciu przefiltrować przez gazę i dodać łyżkę stołową miodu, najlepiej gryczanego. Spożywać łyżkę stołową trzy razy dziennie na godzinę przed jedzeniem podczas ciężkiego kaszlu. Do leczenia gruźlicy: 100 g miodu, 100 g masła, 100 g wewnętrznego tłuszczu zwierzęcego, 15 ml świeżego soku z aloesu, 100 g proszku kakaowego. Wszystko dobrze wymieszać i spożywać po łyżce stołowej ze szklanką ciepłego mleka rano i wieczorem przez miesiąc. Ciepły roztwór miodu należy spożywać przy obniżonej kwasowości. Do leczenia choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy należy spożywać miód na dwie godziny przed jedzeniem lub trzy godziny po, po 30 g trzy razy dziennie przez dwa miesiące. Miód ma działanie uspokajające, poprawia przemianę materii w wątrobie poprzez zwiększenie ilości glikogenu, co podnosi jej funkcje antytoksyczne. Dlatego łyżkę stołową miodu ze szklanką ciepłego mleka lub wody można wypić na godzinę przed snem, jeśli, oczywiście, nie ma reakcji alergicznych na produkty pszczelarskie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn