Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

Na Dzień Niepodległości — do Odessy…

Слово Просвіти, №35 за 2013 рік

Oksana SEMENIUK, Lwów, Halicki Oddział Rejonowy Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Wielu ludzi wypoczywało w Odessie, odwiedzało wycieczki „Bandycka Odessa” lub coś w tym rodzaju, chodzili po Dieribasowskiej, chodzili po Schodach Potiomkinowskich, odwiedzali Prywoz. Wydawało się, że te banalne szablony już nie zmienią oblicza miasta. Ale nasza tegoroczna podróż pokazała nam inną Odessę, z innym obliczem — ukraińskim… Najpierw był Owidiopol. Powitali nas Wołodymyr Łewczuk, były przewodniczący Owidiopolskiej Rejonowej Administracji Państwowej, oraz Ihor Sapożnykow, doktor nauk historycznych, archeolog. Gościnni gospodarze pokazali miasto, opowiedzieli o dawnej historii miasteczka Hadżyder i współczesnego Owidiopola. Zaprowadzili nas na wykopaliska twierdzy Hadżyder. Miło było spotkać się z archeologami, popatrzeć na odnalezione fundamenty, zapoznać się z planami odbudowy części twierdzy. Pocieszyło, że nawet w tych warunkach polowych, na wykopaliskach jest niewielka ekspozycja muzealna w namiotach. Odkryciem dla nas było odwiedzenie kompleksu sportowego, który pod względem swoich parametrów technicznych nie ustępuje najlepszym krytym obiektom sportowym świata, posiada specjalny system gazowego ogrzewania pod dachem. I dzieci Owidiopola uczęszczają na wszystkie sekcje bezpłatnie. Potem odwiedziliśmy starożytną twierdzę w Białogrodzie nad Dniestrem, czyli Akerman. Wycieczka z Ihorem Sapożnykowem była treściwa, ciekawa i ważna dla nas. Dowiedzieliśmy się wiele z historii, ciekawe fakty, porozmawialiśmy na tematy współczesne. To był prawdziwy Dzień Niepodległości. W Białogrodzie nad Dniestrem zobaczyliśmy bodaj największą twierdzę Ukrainy. Dla zwiedzających jest tu wiele atrakcyjnych miejsc: muzeum, place zabaw, sklepiki z pamiątkami, kawiarnie. Chociaż wchodzenie na mury jest zabronione, turyści odważają się na to. Nie jest wyjątkiem także nasza grupa. Przez strzelnice oceniliśmy wielkość budowli, zobaczyliśmy krajobrazy. Do Odessy wracaliśmy przez winnice Szabo. Okazuje się, że w XVIII—XIX w. żyły tu psy, które zjadały dojrzałe winogrona u szwajcarsko-niemieckich kolonistów hrabiego Szabo. A Odessa, którą pokazał nam doktor nauk historycznych Taras Honczaruk, oczarowała. Jego opowieść o tym, że Odessa wzbogaciła się na ukraińskim zbożu, o półtora miliona czumackich wozów, które dostarczały to zboże z całej Ukrainy, myślę, że nie usłyszysz na żadnej wycieczce. Razem z nim zobaczyliśmy budynek „Proświty”, dom Mychajła Komarowa — wielkiego patrioty i organizatora ukraińskiego życia w Odessie. W gości do Mychajła Komarowa przyjeżdżały Łesia Ukrainka, Sołomija Kruszelnyćka. A przyjaźń z Iwanem Franką, który mieszkał u niego, kiedy leczył się w Odessie, trwała do końca życia. Mychajło Komarow dołączył do stworzenia i pracował w zjednoczonej bibliotece w Odessie, która mieściła się w luksusowym budynku zbudowanym w latach 1904–1906 według projektu znanego ukraińskiego architekta F. P. Nesturchy. A jeszcze usłyszeliśmy o Juriju Lypie, zobaczyliśmy zaułek Szuchewycza, dowiedzieliśmy się o aktywności odesytów w Ukraińskiej Republice Ludowej. Odwiedziliśmy pomniki Iwana Franki, Tarasa Szewczenki. Jedyny pomnik z koniem w Odessie, poświęcony atamanowi nakaznemu Antonowi Hołowatemu, zachwyca swoją kompozycją, zamysłem zagospodarowania placu wokół niego (symbolizuje Ukrainę). Jego budowę zainicjował Wiaczesław Czornowił. Ciepłem ukraińskiego świata otulił nas Sobór Katedralny Narodzenia Pańskiego, gdzie odbywał się chrzest dziewczynki Olenki. Rodzice, rodzice chrzestni, goście — wszyscy w ukraińskich strojach, nabożeństwo po ukraińsku, wspaniałe jasne malowidła na ścianach, obrazy pod ręcznikami, świece tworzyły rodzinny obraz Odessy. Po tym odwiedziliśmy Ukraiński Dom, który znajduje się przy ulicy Katerynenskiej 77. A tam witano nas korowajem, pieśniami, przyjacielską rozmową. Własnym kosztem rodzina Czajczuków wykupiła ten budynek, urządziła go, tchnęła w niego ukraińskiego ducha. Myślę, że obowiązkiem każdego Ukraińca, który podróżuje po Odesszczyźnie, jest wstąpić do Ukraińskiego Domu.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn