Strona · s. 7strona oryginału ↗
Oświadczenie Zarządu Ługańskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki
Слово Просвіти, №35 за 2013 рік
Z wielkim żalem stwierdzamy, że sprzeczności kulisowe w stosunkach między aktywistami poszczególnych zjednoczeń proświtiańskich a Centralnym Zarządem Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” nie pojawiły się dziś ani wczoraj. Dziś trudno już powiedzieć, kto je zainicjował i sprowokował, ponieważ krytyczne uwagi pod adresem obecnego kierownictwa „Proświty” rozlegały się z różnych obwodów Ukrainy oraz ze środowiska ukraińskiej diaspory. W rezultacie te tendencje wylały się w otwartą „polemikę” na łamach proświtiańskiej gazety „Słowo Proświty”, w której uczestniczyli redaktor naczelny gazety Ljubow Hołota oraz przewodniczący czernihowskiego obwodowego zjednoczenia proświtiańskiego Wasyl Czepurnyj. Ale czym jest ta „polemika”? Czy nie stoją za nią dążenia pewnych sił, świadomie lub nieświadomie, do zniszczenia najstarszej narodowej organizacji społecznej Ukrainy, która od końca lat 60. XIX wieku konsekwentnie prowadzi pracę patriotyczną? Tym bardziej, że nie zawsze konstruktywne dążenia każdego do udowodnienia swoich racji wzbudziły pewne wątpliwości w gronie proświtian, właśnie w przededniu kolejnego zjazdu towarzystwa proświtiańskiego. I wszystko to ponownie skłania do zastanowienia się nad tradycyjnym, niestety, dla Ukraińców pytaniem: dlaczego w swoim domu nie potrafimy dojść do porozumienia, nawet w czasie decydującym dla całego narodu i państwa? Jako chrześcijanie dobrze wiemy, że wszyscy nie jesteśmy bez grzechu. Dlaczego więc tak zapamiętale wyszukujemy drzazgę w oku bliźniego, nie dostrzegając belki we własnym? I czy nie nadszedł czas, by przypomnieć skrzydlate słowa Iwana Franki o tym, że wszyscy powinniśmy nauczyć się czuć siebie Ukraińcami? Aby nie być stronniczymi, spróbujemy obiektywnie przeanalizować sytuację, która dziś ukształtowała się w Ogólnoukraińskim Towarzystwie „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, i wyciągnąć odpowiednie wnioski. W niektórych zjednoczeniach proświtiańskich omawiana jest idea „restartu” towarzystwa proświtiańskiego w celu uczynienia go bardziej „rozreklamowanym”, wpływowszym w życiu społecznym
politycznym życiu, bardziej atrakcyjnym dla młodzieży naszego państwa. Idea nie jest nowa. Pamiętam, że jeszcze w 1997 roku z ust poważnych stołecznych prosvitian padały słowa, że „Proświta” rzekomo jest już „stara”. I w znacznej mierze tak wówczas było. Czas jednak nie stał w miejscu. Po kilku próbach utwierdzono „Młodą Proświtę” na ogólnonarodowym poziomie, a niektórzy z jej dawnych kierowników są dziś czołowymi członkami „dorosłego” towarzystwa proswiticzeńskiego. Równocześnie ożywiło się życie regionalnych i lokalnych organizacji — i tu bez fałszywej skromności można przytoczyć przykład Ługańszczyzny, gdzie nie tylko obwodowy Zarząd systematycznie organizuje te czy inne ogólnonarodowe i kulturologiczne przedsięwzięcia, lecz także młodzi proswiticzeńscy mają własne stanowisko, wyrażając je w prasie i Internecie
wydaniach. Warto zaznaczyć, że aktywne wsparcie w osiąganiu naszych sukcesów zawsze odczuwaliśmy ze strony Centralnego Zarządu „Proświty”. W szczególności cenne wsparcie organizacyjne, informacyjne, prawne i metodyczne otrzymywaliśmy od przewodniczącego Towarzystwa Pawła Mowczana, członków Centralnego Zarządu — śp. Anatolija Pohribnoho, Ołeksandra Ponomariowa, Iwana Juszczuka i innych, którzy nie tylko w lepszych czasach, ale nawet w dzisiejszych warunkach „janukotabaczyzny”, gdy brakuje regularnego finansowania, a presja ukrainożerców jest stale odczuwalna, celowo prowadzą (choć nie zawsze jasno i efektownie) żmudną pracę, ukierunkowaną na przebudzenie świadomości narodowej rodaków, obronę języka ukraińskiego jako jedynego państwowego na Ukrainie, obronę prawdziwej ojczystej historii, odrodzenie kultury etnicznej, dawnych ludowych tradycji. Taki rezultat osiągany jest stopniowo, w miarę znajdowania niezbędnych zasobów ludzkich, materialnych i finansowych. Myśl szanownego pana Wasyla Czepurnoho dotycząca akcentowania aspektów gospodarczych działalności Towarzystwa (która nie jest pozbawiona racji, lecz którą bardzo trudno wdrożyć w dzisiejszych warunkach) wydaje nam się niezupełnie trafną, zarówno ze względu na przewidzianą Statutem OTP „Proświta” nieprzynoszenie zysku przez Towarzystwo jako organizację społeczną, jak i na faktyczny brak realnych możliwości tworzenia „Maślosojuzów” w warunkach hiperurbanizowanego XXI wieku. Nie odrzucając w żadnym wypadku cennego doświadczenia Wasyla Czepurnoho w organizowaniu działalności gospodarczej prosvitian Siwierszczyzny i przychylnie przyjmując jego konstruktywne myśli, zauważmy jednak, że metody działania „Proświty”, przyjmowalne
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
