Strona · s. 2strona oryginału ↗
Jak zabijają szkołę ukraińskojęzyczną
Слово Просвіти, №35 за 2017 рік
Emilia FROŁOWA, członkini NZJU, członkini Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Gorzkie doświadczenie Ukraińców świadczy o tym, że urzędnicy traktują ich z wyższością, postrzegają jako natrętnych i niepożądanych petentów, którzy przeszkadzają władzy spokojnie żyć. Patrzą na ludzi pobłażliwie, mówiąc: pokrzyczą i się uspokoją, bo są pewni, że solidnie zacementowanego muru biurokratycznego buntownicy nie zdołają zburzyć. Zapewne urzędnicy Administracji Prezydenta, Gabinetu Ministrów, Ministerstwa Oświaty i Nauki, Donieckiej Obwodowej Wojskowo-Cywilnej Administracji, prokuratury, SBU oraz innych instytucji państwowych, do których zwracano się ze skargami z przyfrontowej Konstantynówki, nie spodziewali się, że może być inaczej. Że rodzice, pedagodzy, aktywiści, którzy dwa (!) lata temu rozpoczęli zaciętą walkę o zachowanie ukraińskojęzycznej Szkoły Ogólnokształcącej nr 1, będą nadal bronić interesów dzieci, nie zaprzestaną oporu pomimo licznych wymijających odpowiedzi instytucji państwowych, jawnego chamstwa urzędników, demonstracyjnej niechęci do rozwiązania konfliktu wokół placówki oświatowej. Dobrze, że mieszkańców Konstantynówki, którzy starają się zachować szkołę, wspiera „Słowo Proświty” — rodzice, nauczyciele, uczniowie, aktywiści są wdzięczni wydawnictwu za pomoc informacyjną. A wojna trwa i zbliżyła się do ostatniego okopu. Kiedy inicjatorka zniszczenia placówki oświatowej Olga Barabasz — naczelnik miejskiego wydziału oświaty, intrygami i szantażem nie zdołała „wypchnąć” uczniów z budynku, aby wprowadzić tam gimnazjum i na zawsze zapomnieć o istnieniu szkoły, poszła inną drogą. Do „oryginalnego” posunięcia zainspirowała ją, być może, decyzja Donieckiej Obwodowej Wojskowo-Cywilnej Administracji: Szkoła Ogólnokształcąca nr 1 po remoncie powinna stać się nowoczesną placówką oświatową. Urzędniczka od oświaty widziała sytuację inaczej: szkoły nie będzie, drogę otworzy gimnazjum, ale działać trzeba niespiesznie. I zaczęła „natchnienie” pro- Mykoła PETRENKO, m. Mariupol
Mowo moja pradawna, zakuta w ordyńskie kajdany! Urodziłem się, kiedy ty już byłaś zniekształcona. Taką cię odebrałem, nie wiedząc, że jesteś okaleczona, i przez długi czas nie zastanawiałem się, że mój los zależy od ciebie. W szkole powojennego 1945 roku moja pierwsza nauczycielka swoim językiem udowodniła mi, że możesz być czysta i wyrazista. A w domu surżyk mimowolnie zbijał mnie z drogi. Na podwórku dzieciarnia potulnie powtarzała za kapryśną kacapską dziewczynką nieznane wyliczanki: “Na złatom krylce sidieli: car, carewicz, korol, korolewicz, sapożnik, portnoj — kto ty budiesz takoj?” Znaliśmy, ale bardzo mało, rodzimych wyliczanek. Dla dziewczynek “Gdzieś tu była podolianoczka…”, a dla chłopców: “Toczyła się torba z wielkiego pagórka...” I my, wiejskie dzieciaki, nie znając własnych wyliczanek, potulnie powtarzaliśmy za natrętną dziewczynką: “Ja sadownikom rodilsia, nie na szutku rassierdiłsia — wsie cwety mnie nadojeli, kromie… (rozy, fiałki, podśnieżnika itd.)”. Mimowolnie w takich grach przyzwyczajaliśmy się do obcego. Choć to dziwne, ale ja (człowiek w bardzo podeszłym wieku) pamiętam te dziecięce przygody i zabawy. To było w głębokiej poleskiej prowincjonalnej wsi. A z dokumentacją projektowo-kosztorysową dotyczącą remontu budynku szkoły średniej nr 1. Aktywiści mają dowody, że ta praca była otwarcie hamowana. Projekty, zamówione przez naczelnika wydziału oświaty, z jej własnej inicjatywy wielokrotnie przerabiano. Pauzy w korygowaniu dokumentacji ciągnęły się od 2 do… 10 (!) miesięcy. Zaświadczenie, które rodzice otrzymali od Departamentu Kapitałowego Budownictwa Donieckiej Obwodowej Wojskowo-Cywilnej Administracji, potwierdza, że realizacja projektów została zerwana przez powolną pracę z dokumentacją, za którą odpowiada miejski wydział oświaty. Ale na takie “drobnostki” i inne wątpliwe działania O. Barabasz dyrektor Departamentu Oświaty i Nauki Donieckiej Obwodowej Wojskowo-Cywilnej Administracji Nadija Oksenczuk oraz władze miejskie uwagi nie zwracają. Oto i stwarzają warunki, żeby rodzicom skończyła się cierpliwość i zabrali dzieci ze szkoły. Ostatnie wydarzenia potwierdzają haniebną politykę kostiantyniwskich urzędników. Naczelnik wydziału oświaty i władze miejskie, którym w porę nie dano po rękach, zaczęli działać bardziej bezczelnie i cynicznie. 15 sierpnia do szkoły przybyła komisja, która sprawdziła przygotowanie placówki do roku szkolnego. Komisja istotnych uwag administracji szkoły nie zgłosiła, wykazu niedociągnięć w ogóle nie przedstawiła. Główna edukatorka niemal po przyjacielsku poradziła dyrektorowi, żeby pomyślał, czy nie przenieść dzieci na czas remontu do innych szkół. Okazało się, że to była nie rada, a cyniczny manewr. 16 sierpnia do porządku dziennego kolejnego posiedzenia miejskiego komitetu wykonawczego nagle wnoszą pozaplanowe pytanie “O organizacji procesu dydaktyczno-wychowawczego w placówkach oświatowych, mieszczących się w budynku Kostiantyniwskiej szkoły średniej I-III stopnia nr 1… na czas prowadzenia prac remontowych” (w budynku mieści się jeszcze szkoła wieczorowa i Stacja Młodych Techników). Przyjmują decyzję, zgodnie z którą O. Barabasz może przenosić uczniów szkoły do innych placówek oświatowych. Agitował za takim werdyktem sekretarz rady miejskiej Jurij Rozumnyj. Ten urzędnik wielokrotnie na sesjach próbował wywierać nacisk na deputowanych, aby zagłosowali za połączeniem szkoły i gimnazjum, przeciwko czemu aktywnie protestowali rodzice dzieci szkoły średniej nr 1 oraz aktywiści. Dlatego postanowił zemścić się na pedagogach, obrońcach szkoły za ich nieposłuszeństwo wobec władzy, za to, że nie dają spokoju urzędnikom miejscowego “Białego domu”. Właśnie on, mówią nie “do kamery” niektórzy członkowie miejskiego komitetu wykonawczego, twierdził, że aktu o gotowości szkoły do roku szkolnego komisja nie podpisała, ale pokazać go nie zdołał. Dlaczego? Aktu, na podstawie którego z głosu podjęli decyzję członkowie miejskiego komitetu wykonawczego, w tamtym momencie… nie było, jednak urzędników taki “niuans” nie niepokoił. Potem, widząc koślawość decyzji, zmienili w niej niektóre sformułowania. Pojawił się nowy dokument, za który członkowie miejskiego komitetu wykonawczego nie głosowali, ale na którym stoi wiza sekretarza rady miejskiej. Ciekawa sytuacja powstała z aktem gotowości/niegotowości szkoły. Dyrektor szkoły średniej nr 1 podczas wizyty komisji w placówce przedstawił, jak to robiono zawsze, dokument w formie drukowanej. Później pojawił się inny akt, który trafił w ręce aktywistów, gdzie informacja dotycząca szkoły średniej nr 1 podana jest w formie odręcznej. I te dane nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy w szkole, bo twierdzą, że w placówce oświatowej nie ma niczego: ani stołówki, ani gabinetów, ani klas, ani boiska piłkarskiego, nie ma pielęgniarki, a nawet… pedagogów. Pracownicy szkoły, rodzice niezwłocznie zwrócili się do prokuratury z żądaniem wyjaśnienia sprawy podrobienia aktu gotowości szkoły i zrobienia wszystkiego dla uchylenia decyzji miejskiego komitetu wykonawczego jako podjętej na podstawie sfałszowanego dokumentu. Aktywistom wiadomo, że do prokuratury w tej sprawie zwrócił się przewodniczący organizacji związkowej pedagogów Kostiantyniwki. A szkoła do tej pory nie otrzymała żadnego aktu, natomiast “właściwą” decyzję miejskiego komitetu wykonawczego, czyli jej drugi wariant, dyrektorowi wręczono bez pośpiechu. Nawiasem mówiąc, na dwa tygodnie przed posiedzeniem miejskiego komitetu wykonawczego naczelnik wydziału oświaty obwieszczała, że odpowiednia decyzja już jest i szkoła średnia nr 1 zostanie zwolniona z dzieci. Urzędniczka z góry była absolutnie pewna tego, jaki będzie “wyrok” władz miejskich. Te wydarzenia oburzyły rodziców i 19 sierpnia na zebraniu ogólnym postanowili: biorąc pod uwagę uprzedzone nastawienie O. Barabasz do szkoły, ciągłe intrygi z jej strony, nie wyrażać zgody na przeniesienie dzieci do innych placówek oświatowych. “Rodzice szkoły średniej nr 1 uważają decyzję miejskiego komitetu wykonawczego z 16.08.2017 za taką, która lekceważy prawa uczniów, żądają jej odwołania; będą legalnymi metodami walczyć o interesy dzieci; uważają za haniebną i cyniczną postawę wydziału oświaty oraz władz miejskich, które ignorują oświadczenia i protokoły zebrań ogólnych, gdzie zadeklarowano niezmienne stanowisko: dzieci pozostaną w rodzinnej szkole podczas remontu”. Otrzymawszy pismo, protokół zebrania oraz osobiste oświadczenia rodziców (dokumenty wysłano także do Kostiantyniwskiego mera Serhija Dawydowa), O. Barabasz pilnie wydaje nakaz o przeniesieniu uczniów do innej szkoły. Z tym nie zgadzają się nauczyciele, którzy wspierają rodziców, 22 sierpnia pedagodzy kierują odpowiednie oświadczenie do mera i naczelnika wydziału oświaty, wyjaśniają, dlaczego muszą pozostać w szkole: “…aby zachować kontyngent uczniowski”. O kolejnej fazie konfrontacji rodzice i pedagodzy poinformowali przewodniczącego Donieckiej Obwodowej Wojskowo-Cywilnej Administracji Pawła Żebriwskiego: “Zwracamy się do Pana z prośbą o interwencję w tej sytuacji. Pomóżcie uczniom szkoły, pedagogom kontynuować naukę w murach rodzinnej szkoły średniej nr 1. Przejście do innych szkół, i to w tak konfliktowych okolicznościach, — to wielki stres psychologiczny, zwłaszcza dla dzieci”. Trzeba wyjaśnić, dlaczego rodzice, aktywiści, pedagodzy są kategorycznie przeciwko przeniesieniu dzieci do innych placówek oświatowych. Po pierwsze, w szkole są warunki do tego, aby prowadzić proces dydaktyczny i remontować budynek. Z tym zgadzają się budowlańcy, którzy już rok nie przeszkadzają uczniom, a ci — im. Po drugie, przejście do konkretnie wskazanej placówki oświatowej — to nieakceptowalny wariant dla rodziców. Może się zdarzyć, że uczniowie “rozproszą się” po różnych szkołach. I kogo wtedy będą uczyć pedagodzy szkoły średniej nr 1? Po trzecie, rodzice i nauczyciele przez te lata dobrze zrozumieli, jak bezczelnie działa O. Barabasz, do czego jest zdolna, dlatego są absolutnie pewni, że po remoncie dzieci nie wrócą do rodzinnej szkoły, chociaż władze i główna edukatorka obiecują co tylko chcą. Władze miejskie i obwodowe, wydziały i departamenty uparcie udają, że nie widzą konfliktu wokół szkoły i nie rozumieją, dlaczego buntują się aktywiści, rodzice, nauczyciele. Szkołę nadal zabijają. W pierwszych szeregach “wojowników” — główna edukatorka i miejscy urzędnicy, którzy działają zbyt zgodnie, których nie może (lub nie chce) zatrzymać władza, stojąca wyżej od tych “bohaterów”. Walka szkoły o życie trwa…
spacerować, nagle myśliwy wybiega, prosto do zajączka strzela...”. Bardzo asocjacyjne z dzisiejszą rzeczywistością. Ależ ci „myśliwi” strzelają nie do zajęcy, a do obrońców naszej ojczystej ziemi. Czy znajdzie się na planecie taki kraj, którego dzieci od małego mówią językiem wroga, który zagarnął część ich kraju? Ukraińscy emigranci w obcych krajach przyzwyczajają swoje dzieci do ojczystego języka od pieluch. My zaś na ojczystej ziemi nie możemy (czy boimy się potępienia?) nauczyć swoich dzieci języka przodków. W czym tkwi przyczyna? Czyż można to tłumaczyć jedynie na poziomie genetycznym — trzysta lat pod jarzmem. Jeśli my dzisiaj nie pokonamy tej umownej bariery, nie przywrócimy używania języka ukraińskiego we wszystkich sferach ludzkiej działalności, a w życiu codziennym przede wszystkim nie zmusimy wewnętrznych emigrantów do szanowania języka i korzystania z niego — stracimy Ukrainę. Nazwa może pozostać, a państwo ukraińskie zniknie, jak zniknęło w historii niemało krajów na planecie, których mieszkańcy nie zdołali obronić się przed najeźdźcami. Nasz Prorok ponad wiek temu ostrzegał: „Ocknijcie się! Bądźcie ludźmi, bo biada wam będzie...”. Czas, aby ukraińscy patrioci poważnie zastanowili się nad tym życiowym problemem, jednoczyli się i wywalczali nie tylko terytorialną, ale i duchową przestrzeń.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
