Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

I tu przyszedł Kindziulis (wybaczcie, Medwedczuk)

Слово Просвіти, №35 за 2018 рік

Nie trzeba być mądrym Nostradamusem, aby rozumieć, że wkrótce czekają nas najtrudniejsze od wszystkich 27 lat niepodległości wyzwania — wybory prezydenckie i parlamentarne. Od ich wyników zależy, czy Ukraina będzie kontynuować swój ruch do wspólnoty europejskiej, czy prorosyjscy oponenci prezydenta P. Poroszenki zawrócą Ukrainę na kurs polityki promoskiewskiej. Dlatego im bliżej wyborów, tym bardziej będzie rosło napięcie społeczno-polityczne w społeczeństwie, a siły opozycyjne będą pospiesznie szukać kompromisowych wariantów swojego sytuacyjnego zjednoczenia. Zauważę: napięcie jest dalekie od granicy ostatecznej, ale wymaga zdecydowanych działań, które znormalizowałyby obecną sytuację. Prezydent P. Poroszenko osiągnął znaczne sukcesy na arenie międzynarodowej, ale ma wiele nierozwiązanych problemów wewnątrz ukraińskich. Przede wszystkim dotyczących rozwiązywania kwestii socjalnych. Władze i ich otoczenie bogacą się, a biedni stają się biedniejszymi. Nastroje paniczne, pomimo wyników sondaży socjologicznych i optymistycznych rankingów, panują także w obozie opozycji. Wszystko rozstrzygnie się w ostatnich miesiącach. Nie wytrzymały nerwy także sojusznikom bloku opozycyjnego: na kanale telewizyjnym „112” niespodziewanie pojawiła się postać, o której niemal zapomniano. Inaczej jak jeszcze można wyjaśnić pospiesznie rozreklamowaną, ale dla wielu (przede wszystkim apolitycznych obywateli) nie taką już oczekiwaną demonstrację w telewizji odrażającego Wiktora Medwedczuka (w słowniku wyrazów obcych interpretacja słowa „odrażający” jest dość szeroka: podstawowe tłumaczenie z łaciny — znienawidzony; są łagodniejsze definicje: nieprzyjemny, niepożądany lub „ten, który wywołuje negatywny stosunek”). Podobny początek notatek, zrodzonych przez „zmartwychwstanie” nowej-starej postaci, jest oczywiście dość ostry i dlatego może wywołać u czytelników nie tylko ironię i sceptyczne oceny, ale wręcz zdziwienie. To naturalne. Wszak jedna wzmianka w tytule proponowanej publikacji o komicznym bohaterze litewskich anegdot Kindziulisie, który pojawia się nie wiadomo skąd, ale zawsze nie w porę ze swoją kwestią (treść jej bywa trudna do zrozumienia — ale czego wymagać od dziwaka?), nastraja audytorium na nastroje wahające się od komedii do tragedii. Odpowiedzi byłego socjaldemokraty, do którego partii dołączył nawet prezydent Ukrainy Ł. Krawczuk, na pierwszy rzut oka zdawały się brzmieć pewnie. Ale to tylko na pierwszy rzut oka. Rozmówca i korespondent — obaj denerwowali się. Gość studia próbował odpowiadać twardym głosem z pewnym tonem, ale telewidzom z uważnym spojrzeniem było widać — prawnik-biznesmen jest rozdrażniony. Co oznacza pojawienie się na ekranie telewizora W. Medwedczuka, oczywiście stanie się bardziej wiadome później. Ale już dziś można wyrazić pewne przemyślenia. Witalij ABLICOW. Amplua: od nieudacznika-adwokata do skutecznego magnata. Powiedzieć, że Wiktor Medwedczuk jest aż tak dobrze znany szerokim kręgom, nie ma przekonujących podstaw, ale twierdzenie, że nie zna go nasza, zwłaszcza stołeczna, aktywna społeczność, też nie odpowiada rzeczywistości. Co go — skutecznego biznesmena i działacza społecznego — zmusiło do „wyjścia do ludzi”? Komu nagle wydawało się, że bez nieudacznika-adwokata obecnie nie da się obejść? Na rozwiązanie nie trzeba długo czekać. Tym bardziej, że jest to charakterystyczna dla krajowego życia społecznego sytuacja: jak tylko komuś z „wyższych pięter władzy” potrzeba spróbować wpłynąć na przebieg (zaostrzenie lub spowolnienie) wydarzeń wewnątrzpaństwowych, od razu wypływają w mediach (zwłaszcza na kanałach telewizyjnych, których właścicielami są liderzy krajowego ładu oligarchicznego) zapomniani działacze-outsiderzy. Ciekawe, że to samo można powiedzieć o tych, którzy obsługują tę oligarchiczną armię — pseudodziennikarskich grupach. W pewnej mierze to już nasza nowoczesna (definicja rozpowszechniona w wyższych kręgach państwowych) tradycja: zawsze przed wyborami wypływają z tymczasowego podziemia znudzone widzom i wstrętne czytelnikom grupy „wiecznych wędrowców antenowych” z M. Weresniem, D. Janewskim, W. Pichowszekiem i innymi, których nie interesuje ideologia — jedynie niebezinteresowny udział w nabrzmiałych kampaniach społecznych. Jest to zjawisko naturalne dla naszej współczesnej polityki i będzie trwało tak długo, dopóki na Ukrainie wreszcie kiedyś nie utrwali się niezależna prasa (bez ministerstw, komisji, rad i komitetów państwowych), a społeczeństwo będzie rozwijać się według prawdziwie europejskich standardów. Ale kiedy to będzie! Nagłe pojawienie się na ekranie telewizora W. Medwedczuka, oczywiście, wcale nie jest parodią nadbałtyckiego Kindziulisa. Przeciwnie, to dość poważny sygnał, że odwieczni reżyserzy kolejnej kampanii wyborczej już nacisnęli przyciski startowe. Ponieważ sytuacja wewnątrzpolityczna na dzisiejszej Ukrainie, jak to mówią, pozostawia wiele do życzenia, to przyszłe wybory obowiązkowo zamienią się w kolejny surowy, bezkompromisowy sprawdzian naszej dojrzałości politycznej. I to zrozumiałe: czwarty rok trwa wojna rosyjsko-ukraińska; wspólnota międzynarodowa wspiera Ukrainę, ale napięcie między byłymi republikami radzieckimi — sąsiadami geograficznymi, od tego nie maleje. Porozumienia mińskie Moskwa ignoruje, poszczególni przedstawiciele wspólnoty międzynarodowej nie zawsze trzymają się wspólnej oceny. I właśnie w tym czasie na ekranie telewizora pojawia się osoba, która nie ma żadnych oficjalnych pełnomocnictw, ale bierze aktywny udział w kontaktach moskiewsko-kijowskich, łatwo przekracza, najczęściej samolotem, granice państwowe, prowadzi rozmowy-negocjacje z gospodarzami Kremla oraz przedstawicielami przez nikogo nieuznanych „samodzielnych regionów wschodnich”. Kto udzieli odpowiedzi na pytania: czego chce W. Medwedczuk, z kim on dzisiaj jest? Kogo reprezentuje w Moskwie, skąd idą do separatystów rozkazy do Doniecka i Ługańska? Czyżby ukraińska dyplomacja teraz ustąpiła miejsca swoistemu i wszechobecnemu kijowsko-moskiewskiemu Figarowi? Kilka pociągnięć pędzla na portrecie „bohatera”. Początkowa poważna informacja publiczna o W. Medwedczuku datuje się na 1980 rok, kiedy był adwokatem-obrońcą poety-dysydenta Wasyla Stusa. Ciekawy szczegół: sędzią w procesie był Feszczenko, prokuratorem Arżanow, ale o nich z jakiegoś powodu rzadko się wspomina. A o W. Medwedczuku — nie pierwszej osobie w sądzie, i wtedy, i dzisiaj prowadzi się napięte dyskusje, którym nie ma końca. W świecie kulturalnym podobni „prawnicy” ze wspomnianym wyżej skandalicznym (z dzisiejszego punktu widzenia, a wtedy „legalnym”) startem kariery dawno by zniknęli w zapomnieniu, ale nam przyszło żyć w kraju, który nawet po uzyskaniu niepodległości nijak nie może utrwalić w swoim życiu społecznym cywilizowanych norm współistnienia i prawa. W. Medwedczuk nie dość, że nie przepadł, przeciwnie — szybko wspiął się na szczyty władzy: kierował administracją prezydenta Ł. Kuczmy, był jednym z kierowników parlamentu. O nagrodach rządowych nawet nie ma co mówić! Tutaj z W. Medwedczukiem może rywalizować chyba tylko nie mniej odrażający (i również „najbliższy” z otoczenia Ł. Kuczmy) D. Tabacznik (ten ostatni grzeje się gdzieś na śródziemnomorskich brzegach, a jeśli chodzi o W. Medwedczuka, to 17 marca 2014 roku USA wprowadziły przeciwko niemu osobiste sankcje). I znowuż przytoczone powyżej przykłady to typowe zjawisko dla rodzimej rzeczywistości społecznej. Przypomnijmy deputowanych O. Laszkę i W. Rabinowycza, mera Charkowa H. Kernesa i wielu innych z obecnych stołecznych i prowincjonalnych „górnych warstw władzy”, w których biografiach niejedna strona poświęcona jest latom spędzonym przez wymienione i niewymienione osoby w więzieniach. Mało jest zadeklarować niepodległe państwo, trzeba stworzyć wysokomoralne społeczeństwo, autorytatywną władzę, do której nie powinny przenikać osoby, którym obce są cywilizowane zasady zachowania i normy życia. I dopóki oczekujemy, że ktoś nam udoskonali społeczeństwo, ono degraduje w oczach (i jest to prawidłowość, wszak kultura i oświata, duchowość są na ostatnim miejscu w troskach władzy). Tak więc W. Medwedczuk gwałtownie wzleciał na kijowski Olimp, ale pozostał tym samym, którym był, kiedy miał problemy z ustawodawstwem (lata 1973—74), kiedy go relegowano z Uniwersytetu Kijowskiego i przywracano na rozkaz z Moskwy (?!). Deklarując się jako zwolennik idei federalizmu, profesor, akademik itd. jest daleki od zrozumienia, że Ukraina nie może być państwem federacyjnym już choćby dlatego, że naród jej jest monoetniczny (tak, w naszym kraju żyją przedstawiciele różnych narodowości, ale Donbas to nie Tataria i nie Baszkiria, a tym bardziej nie Czeczenia, wchodzące w skład Federacji Rosyjskiej, gdzie żyją dziesiątki różnych narodów). Dodajmy jeszcze: idee federalizmu są bliskie w treści ideom anarchizmu (nawiasem mówiąc, przez obojętność władzy radzieckiej, a i później, właśnie w Donbasie była aktywna propaganda życia i działalności N. Machny, lekcji jego nie wiadomo za co „walki”). Rozumienie idei federalizmu u W. Medwedczuka, jak widzimy, ma swoiste zabarwienie, ale dla niego głównym jest narzucenie telewidzom jego wizji sytuacji na wschodzie Ukrainy. Występując przed telewidzami, adwokat-biznesmen uparcie przekonywał telewidzów, że Donbas ma pełne prawo do autonomii i podbudowywał swoje rozważania danymi sondaży (o jakich obiektywnych sondażach socjologicznych w warunkach wojny może być mowa?). Oczywiście, należy być obiektywnym. Wina za wydarzenia w Donbasie leży przede wszystkim na centralnej kijowskiej władzy, która i w czasach radzieckich, i później nie podejmowała odpowiednich działań wobec wydarzeń we wschodnich regionach, gdzie bezczelnie „gospodarzyła” Moskwa (brak szkół ukraińskojęzycznych, w uczelniach wykładanie tylko po moskiewsku itd.). Tak, Donbas to swoisty kraj, ale przeważa w nim ludność ukraińska (zrusyfikowana, ale ukraińska). Po wyzwoleniu Donbasu władza centralna powinna dołożyć niemało wysiłków w kierunku jego narodowego duchowego odrodzenia (oczywiście z uwzględnieniem kulturowych osobliwości regionu). Oto o czym powinien był mówić W. Medwedczuk, nawet jeśli jest kumem W. Putina (oczywiście gość kanału telewizyjnego „112” specjalnie prowadził rozmowę w języku rosyjskim, aby jego kremlowski przyjaciel poprawnie zrozumiał, o czym to jego współmyśliciel mówi rodakom). Komuż stał się dzisiaj tak potrzebnym „kum Putina”? Pozostawmy ambitne plany W. Medwedczuka jemu samemu i spróbujmy nakreślić chociaż jedną schemat-wersję, aby zrozumieć, kto wypchnął z cienia sobowtóra Kindziulisa (od razu zaznaczmy, że ulubiona dla autora publikacji logika — nauka o prawach i sposobach ludzkiego myślenia, stosowanie których w procesie rozumowania i poznania zapewnia osiągnięcie obiektywnej prawdy, być może w tym przypadku jest bezsilna). Wszak sytuacja społeczna na Ukrainie jest obecnie taka, że pozbawieni wystarczającej informacji o stanie spraw w państwie wyborcy mogą oddać swoje głosy nawet na kandydata podobnego do W. Medwedczuka (centralne kijowskie radio i kanały telewizyjne, można powiedzieć, systematycznie ignorują życie w obwodach, a tym bardziej rejonach; ogólnoukraińskich wydawnictw periodycznych praktycznie nie ma, a te, które jeszcze są wydawane, mają znikome nakłady). Jeszcze nie ma listy kandydatów na udział w wyborach prezydenckich, chociaż główni pretendenci są znani, jak nie jest tajemnicą prawdopodobne wydatki finansowe na już rozpoczętą agitację za tym czy innym kandydatem (a to dziesiątki-setki milionów!) I wszystko to dzieje się w państwie, gdzie bieda osiągnęła zagrażający poziom. Więc kto najbardziej prawdopodobnie podpycha W. Medwedczuka, by wyszedł z cienia? Zgodnie z logiką, oczywiście Moskwa, chociaż on i zaprzeczał temu w swoim wystąpieniu telewizyjnym. Jeszcze dodawał, że prezydenta P. Poroszenkę, rzekomo, najbardziej interesuje jedno — nieudział donbasowców w wyborach, bo oni nie zagłosują na niego, a oddadzą głosy opozycji. Ale wydarzenia mogą rozwijać się tak, że wyborcy oddadzą swoje głosy również na byłego przestępcę, jak stało się podczas wyborów prezydenckich, kiedy do władzy doszedł Janukowycz. Prezydentowi P. Poroszence i jego współmyślicielom należy dokonać głębokiej analizy obecnej sytuacji na Ukrainie i wnieść radykalne korekty w działalność rządu, zwłaszcza w zakresie nowych programów socjalnych. Trzeba natychmiast zaprzestać nieuzasadnionych wypłat nadmiernych nieuzasadnionych wynagrodzeń i wysokich premii urzędnikom państwowym oraz ich bliskiemu otoczeniu. To największy paradoks, który oburza naród: pensje niebotycznie wysokie, a wyniki działalności urzędników zbyt niskie (o superdrogich autach, pałacach, przepychu kijowskich i prowincjonalnych nuworyszy mówić nie będziemy — „skromnym” życiem przywódców niepodległej Ukrainy dziwi się świat). Zatem wystąpienie W. Medwedczuka nasuwa różnorodne warianty wyjaśnień jego nagłego telewizyjnego debiutu. Poczekamy. Czas przyniesie odpowiedzi.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn