Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

Laureaci Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki

Слово Просвіти, №35 за 2020 рік

Trzy lata temu z inicjatywy ukraińskiej inteligencji oraz związków twórczych Ukrainy ustanowiono Narodową Nagrodę im. T. G. Szewczenki. Jej pierwszymi laureatami zostali znani pisarze Kateryna Motrycz, Mykoła Tymoszyk, ludowy artysta Ukrainy Femij Mustafajew, malarka Maryna Soczenko. W tym roku jury nagrody ogłosiło nowych dyplomantów – poetę Wasyla Riaboho (Kołomyja), kompozytora Ołeksandra Jakowczuka, reżysera filmowego Dmytra Łomaczuka. 24 sierpnia 2020 r. przy pomniku Tarasa Szewczenki w Kijowie dyplomy i medale laureatów wręczono kijowianom Ołeksandrowi Jakowczukowi i Dmytrowi Łomaczukowi. Od redakcji. W najbliższych numerach zaproponujemy czytelnikom rozmowy z laureatami Nagrody Narodowej. Inf. własna. Wasyl MARUSYK, zasłużony dziennikarz, zdjęcia Bohdana MARUSYKA. Rozbrzmiewaj, dźwięcz, święte słowo, W tym miejscu, na świętym! Nad Ukrainą wzlatuj, Dzieci Tarasowe wyszukuj! To pierwsze wersy pieśni do słów prezes Ogólnoukraińskiego charytatywnego funduszu kulturalno-naukowego im. Tarasa Szewczenki Ludmyły Krasyckiej, prawnuczki poety po siostrze Katerynie. To pieśniowe wezwanie narodziło się w Kaniowie, na Czerneczej Górze i było wykonywane dziesiątki razy przez śp. kobziarza Wasyla Łytwyna. Od 1994 roku, kiedy założono fundusz, jego laureatami zostało ponad 80 działaczy, krzewicieli ukraińskiej kultury zarówno w samej Ukrainie, jak i poza jej granicami. Nagroda przyznawana jest corocznie za wieloletnią działalność lub znaczący wkład w odrodzenie i budowę państwa ukraińskiego trzem nominowanym – dwóm z Ukrainy, jednemu z zagranicy. Wśród wyróżnionych znaleźli się: ostatni prezydent Ukrainy na uchodźstwie śp. Mykoła Pławjuk, akademik Arkadij Żukowski, pisarz Wasyl Barka, a także przewodniczący kijowskiego „Memoriału” Roman Krucyk, pisarze Wałerij Szewczuk i Dmytro Czerednyczenko, z młodszych – uczestnik ATO poeta Borys Humeniuk, z mężów stanu – lubiana przez wielu Ukraińców prezydent Litwy Dalia Grybauskaitė i wiele innych osób godnych wysokiego szacunku. Tradycyjnie Nagroda „W swoim domu własna prawda i siła, i wolność” ogłaszana jest do 22 maja, dnia powtórnego pochówku Tarasa Szewczenki na Czerneczej Górze w Kaniowie. Samo zaś wręczenie tradycyjnie odbywało się w przeddzień Święta Trójcy Świętej właśnie tam, gdzie spoczęły prochy Wielkiego Kobziarza. Jednak tegoroczny wirus wprowadził korekty i w tym roku wręczenie nagród laureatom odbyło się przy pomniku Tarasa Szewczenki w Kijowie. W Dniu Niepodległości, kiedy centralne ulice i place Kijowa wypełniły szeregi uczestników ATO, weterani, wolontariusze oraz po prostu tysiące Ukraińców w wyszywankach, z państwowymi flagami, w odznaczeniach bojowych i mundurach, tutaj, w zacisznym skwerze, przy pomniku narodowym... Pawło Mowczan, Mykoła Hołomsza oraz Heorhij Filipczuk. Fundusz ma na koncie wiele dokonań. W szczególności od 2005 roku wydawany jest Szewczenkowski almanach krajoznawczy, którego egzemplarz, nawiasem mówiąc, został również wręczony laureatom tegorocznej nagrody. Społeczne uznanie zyskały takie znane projekty Funduszu, jak patronat nad Stritiwską szkołą sztuki kobziarskiej, prowadzenie szeregu międzynarodowych konferencji naukowo-publicystycznych, quest-maraton „Czy znamy Tarasa Szewczenkę?”, który prowadzony jest wspólnie z Ministerstwem Oświaty i Nauki Ukrainy oraz wiele innych. Każdemu z nagrodzonych przyznano również prawo do wystąpienia u podnóża pomnika. – Kobziarz poświęcił swoje życie przyszłym pokoleniom Ukraińców, w istocie nam, jego potomkom. Zatem musimy być godni przyjąć jego wysokie zaufanie – powiedział, odbierając nagrodę, poeta Wiktor Żenczenko. Znana działaczka społeczna Olha Kobec wzruszyła obecnych wspomnieniami o wydarzeniach historycznych, które miały miejsce tutaj, przy pomniku Tarasa Szewczenki w pierwszych latach jego powstania i w późniejszym okresie radzieckim, a także w już legendarnych czasach uzyskania przez Ukrainę niepodległości. Mychajło Ratusznyj zaznaczył, że Ołeś Horodećkyj zdobył uznanie w ukraińskiej diasporze oraz w Ojczyźnie niezwykłą aktywnością i umiejętnością jednoczenia ludzi, zapalania ich do znaczących akcji społecznych. W szczególności, oprócz sprawy Markiwa, jego społeczność znana jest z akcji „Zapal świeczkę”, poświęconych uczczeniu pamięci ofiar Hołodomoru, przeprowadzania ukraińskich świąt, zapoznawania Włochów z ukraińskimi tradycjami chrześcijańskimi itp. Na ceremonii obecni byli członkowie zarządu Funduszu, w szczególności znana działaczka społeczna Wałentyna Kozyrska, dyplomata Julij Tatarczuk, pisarz Ołeksandr Szuhaj, kobziarz Witalij Moroz i inni. Nawiasem mówiąc, dzięki kunsztowi Witalija Moroza akcji towarzyszyły utalentowanie wykonane pieśni historyczne – zarówno słynna „Czerwona kalina”, jak i „Testament” Szewczenki, a kończąc uroczystość, hymn „Jeszcze nie zginęła Ukrainy ani sława, ani wolność”. Laureatów Narodowej Nagrody im. T. G. Szewczenki witają członkowie jury.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn