Strona · s. 12strona oryginału ↗
Jak i po co uczyć się śpiewać
Слово Просвіти, №35 за 2020 рік
Na różnorodnych placowych i pałacowych „szowach” produkcji muzycznej towarzyszy jeszcze wizualna oprawa – rytmiczne wygibasy samych wykonawców, obłoki dymu, błyskotanie różnych przedmiotów w niespokojnych kolorowych promieniach techniki świetlnej. Teledyski są najwyższą formą tej neoneandertalskiej sztuki, gdzie nawet wizualną oprawę zbudowali profesjonaliści i zarejestrowali ją w studiu. Jakiegoś realnego udziału konsumenta w takich działaniach nie przewiduje się. Konsument po prostu konsumuje to, co mu dają, co najwyżej od czasu do czasu wyciem, gwizdem i również rytmicznymi ruchami daje znaki aprobaty. Brak aprobaty, jeśli już się zdarza, to milczący – nogami. Konsument w ogóle nie lubi nie tylko śpiewać, ale i rozmawiać. Istotnie, po co? Wskazana grupa wiekowa to niemal wyłącznie konsumenci. Rzadkie zjawisko – młodzieniec czy dziewczyna, pochłonięci śpiewem lub grą na instrumencie jako wewnętrzną potrzebą. A może takiej potrzeby nie ma? Po co ona? Nie, taka potrzeba istnieje. Istnieje naturalna potrzeba, naturalny pociąg człowieka jako społecznego gatunku biologicznego do grupy, do porozumiewania się, do wspólnego działania. Właśnie ta potrzeba sprawiła powstanie i rozwój sztuki artystycznej jako środka komunikacji. I to właśnie pieśń zawsze dawała Ukraińcom niezrównane i niezapomniane przeżycie duchowego kontaktu, bliskości, jedności z podobnymi do siebie, z całym tym, co istnieje. Trudno wyjaśnić człowiekowi niepotrafiącemu śpiewać, jaką radość, czystość i siłę daje śpiew zbiorowy. Ale trzeba to wyjaśniać, bo tracąc swoją śpiewność, Ukraińcy równocześnie tracą zdrowie, naturalną wiarę, a nawet ludzką godność. Oczywiście utrata kultury pieśni nie jest jedyną przyczyną ogólnego upadku całego narodu; to tylko ogniwo w ciężkim i długim łańcuchu naszych niepowodzeń i porażek. Ale systematyczne, świadome odzyskiwanie tego obyczajowego ogniwa także działa według zasady łańcuchowej – za jednym ogniwem ciągnie się kolejne, uwalnia się droga do uzdrowienia i oczyszczenia całej ukraińskiej przestrzeni duchowej. Potrzeba śpiewania nie została zniszczona, bo jest niezniszczalna. Gnieździ się w najgłębszych korzeniach naszej świadomości, naszej duszy. Jest jedynie bezlitośnie tłumiona przez wysypisko wtórnych produktów życiowej działalności współczesnej pasożytniczej cywilizacji. Nie mamy możliwości ani zaspokoić, ani nawet uświadomić sobie tej potrzeby, dopóki siedzimy przy „przycisku rozkoszy” w technologicznym raju. Tak samo cieszył się ów niesławny szczur, któremu biolodzy wszczepili elektrody w mózg, w samo centrum rozkoszy – i szczur nie mógł oderwać się od przycisku, którym nauczył się włączać sobie błogostan, i zdechł z banalnego głodu, ale w stanie intensywnej przyjemności. Więc po co się trudzić tymi śpiewami? Jeśli ludzkość już stworzyła konsumpcyjną cywilizację, to konsumujmy, dopóki to przyjemne! Tych, którzy wybrali drogę narkotycznego zaspokajania swoich naturalnych potrzeb, próbować przekonać to daremna sprawa. Ale większość ludzi w ogóle niczego nie wybiera. To niewolnicy. Za nich wybierają ich panowie. Właśnie do nich, niewolników, zwracam się: szanowni niewolnicy, nie myślcie, że jesteśmy wolni; nie łudźcie się, że zupa w korycie będzie zawsze. Naprawdę nikt nas nie potrzebuje, nawet jako siły roboczej, bo obecnie większość wszelkiej pracy wykonują maszyny. Po prostu pan jeszcze nie wymyślił, co z nami zrobić. Dopóki pan będzie myślał i budował jakiś odpowiednik gazowych pieców, mamy niewielką, ale szansę – stać się wolnymi. Nie trzeba do tego nikogo zabijać, niczego niszczyć, nie trzeba nawet chodzić na wiece. Być wolnym – być sobą – to czysto wewnętrzny stan. To poczucie i zrozumienie własnej duszy, swoich potrzeb, swojej siły. Tylko wolna wewnętrzna samoświadomość otwiera przed nami możliwość rozumienia innych. A to już pierwszy i najważniejszy krok do odbudowy swojej ludzkiej (powtarzam: społecznej!) natury – do wolnej komunikacji, wolnego wyboru, wolnego działania zbiorowego. Co tu ma do rzeczy śpiew? A ja przecież powiedziałem przed chwilą: to tylko ogniwo w wielkim łańcuchu. Sam śpiew to jakby zabawa. Zwróćcie uwagę, jak chętnie, jak radośnie przyjmują tę zabawę małe dzieci. Ale przecież każda zabawa to nie byle co: to krok ku czemuś ważnemu, to swoista szkoła, którą Natura opracowywała przez miliony i miliony lat i dała wszystkim ludziom i zwierzętom jako niezbędny etap rozwoju.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
