Strona · s. 16strona oryginału ↗
Pieśniarska spowiedź Ihora Borki
Слово Просвіти, №35 за 2021 рік
Eduard OWCHARENKO Zdjęcia Anny OWCHARENKO Wszystkie ważne kamienie milowe swojej twórczej biografii Ihor Borko wita w projektach koncertowych razem z „Ridnymi naspiwamy”. „Z głosu ziemi mojej” – taką nazwę miał program nowego koncertu. A stworzyć świąteczny nastrój pomogła prowadząca koncert – zasłużona działaczka sztuki Ukrainy Switłana Korećka, która odkryła wiele tajemnic z warsztatu twórczego śpiewaka. Rozpoczęli wieczór „Huculską fantazją” Anatolija Dubyny w wykonaniu laureata ogólnoukraińskich i międzynarodowych konkursów, zdobywcy grand prix międzynarodowego festiwalu „Świat muzyki” we Włoszech Zespołu instrumentów ludowych „Ridni naspiwy” (kierownik artystyczny – zasłużony pracownik kultury Ukrainy Jurij Karnauch). Ihor Borko na wysokim poziomie reprezentuje w świecie rodzimą kulturę pieśniarską. Przez pryzmat swojego serca przepuszcza operową klasykę, utwory współczesnych kompozytorów i przede wszystkim ukraińską pieśń ludową, z którą kroczy swoją daną przez Boga drogą. A tego wieczoru swój występ rozpoczął historyczną pieśnią kozacką „Zełenyj duboczku”. Kontynuowała koncert pieśń „Tam, de Jatran kruło w’jetśja”, którą długo uważano za ludową, ale z biegiem czasu badacze ustalili, że ta pieśń należy do pióra współczesnego Tarasowi Szewczence Antina Szaszkewycza. Koncert solowy – jak teatr jednego aktora. Przecież utwory kameralno-wokalne są niezwykle wymagające, trudne do wykonania. A słuchanie ich – wielka rozkosz. Jednym z takich utworów, który zabrzmiał tego wieczoru, jest piękny nokturn, melodia, którą większość zna od dzieciństwa, lśniąca w świetle gwiazd Drogi Mlecznej – „Nicz jaka misiaczna” do słów Mychajła Staryckiego. Pieśń ludowa ma bezdenną głębię, ogromny różnorodny świat. A na koncercie do głębi piękna ukraińskiej pieśni ludowej dodało się bujne kwiecie barw instrumentów ludowych zespołu „Ridni naspiwy”, które podarowały „Wino czok na temy ukrainśkych melodij” kompozytora Illi Suchowerchoho. Narodowa Filharmonia Ukrainy kontynuuje cykl koncertów, zapoczątkowanych wspólnie z Narodową Biblioteką Ukrainy imienia Jarosława Mądrego. Jednym z najjaśniejszych wydarzeń tego cyklu stał się koncert solowy narodowego artysty Ukrainy Ihora Borki. Przeglądając strony biografii Ihora Borki, obserwujemy ciekawą cechę jego stylu: za każdym razem pragnie brać do repertuaru nowe utwory. Właśnie z jego głosu w muzyczne niebiosa poleciało wiele pieśni strzeleckich, pieśni folkloru łemkowskiego, pieśni Ukraińskiej Powstańczej Armii. Pieśń „Niczka cikawaja” stała się bardzo popularna, wykonują ją liczne zespoły chóralne, grupy folklorystyczne, trio bandurzystów. A po raz pierwszy ta pieśń pojawiła się właśnie w wykonaniu Ihora Borki. I dziennikarze ukraińskiego radia dołożyli wiele starań, aby znaleźć materiał o tej pieśni. Autorka muzyki i słów – Odarka Romanowa, która urodziła się na Czernihowszczyźnie. Przyjaźniła się z aktorką Mariją Zańkowećką, korespondowała z Iwanem Franką, przyjaźniła się z rodzinami Łysenków, Kosaczów i Staryckich. Mówią, że melodię tej pieśni Odarka zanuciła Mykole Witalijowyczowi Łysence. On zapisał ją i opracował. I w końcu do pięknego wiersza Odarki Romanowej narodziło się małe arcydzieło, perła lirycznej ukraińskiej pieśni „Niczka cikawaja”, która poleciała w świat z głosem Ihora Borki. Każda ukraińska pieśń ludowa – jak mała symfonia, ucieleśnia głęboką myśl, szczególną ludową mądrość. Historyczna pieśń kozacka „Oj u poli krynyczeńka”, która kontynuowała wieczór, przypomina o pierwszych koncertach Ihora Borki z zespołem „Ridni naspiwy”, nastraja na tonację rozmyślań o przemijalności życia i niepowtarzalności każdej chwili. W ukraińskich pieśniach solowych wyśpiewano wiele kobiecych imion, wśród nich – Hanna. Tylko na Zakarpaciu jest do 70 wariantów tego imienia. Podczas nowego koncertu brzmiała wesoła, życiodajna pieśń o pięknej młodej kobiecie o imieniu Hanzdia. Niedawno Ihor Borko obchodził swój jubileuszowy dzień urodzin. Z tej okazji na wieczorze twórczym zabrzmiało muzyczne powitanie od znanego bajanisty, narodowego artysty Ukrainy Serhija Hrinczenki, z którym razem występowali w największych salach koncertowych Ukrainy. (Nawiasem mówiąc, Ihor Borko zaczynał swoją drogę twórczą jako bajanista, w tym gatunku wykonawczym posiada wyższe wykształcenie). Sporo wyróżnień muzycznych Ihor Borko zdobył we Włoszech, Hiszpanii i Francji. Na Sycylii został laureatem międzynarodowego konkursu operowego imienia V. Belliniego, przywiózł stamtąd pieśni sycylijskie, których dotąd na Ukrainie nikt nie wykonywał. Te kompozycje wyróżniają się niepowtarzalnym kolorytem. Jedna z takich pieśni „Hto tobi skazaw”, jej bohater mówi do ukochanej: „No kto ci powiedział, że cię zostawię? Lepiej umrę, niż cię porzucę. Jesteś miłością całego mojego życia”. A neapolitańska „Mama” nie wymaga tłumaczenia, przecież jest dedykowana najdroższej osobie w życiu każdego. Prowadząca koncert przypomniała, że Ihor Borko brał udział w wielu prestiżowych konkursach, w szczególności w Polsce, gdzie najlepsi tenorzy świata wykonywali arie operowe. A zamiast jury na sali byli widzowie, każdy z których oddawał swój głos różą temu śpiewakowi, którego uważał za najlepszego. W ten sposób ukraiński wykonawca otrzymał prawie tysiąc róż i uznanie pierwszego tenora. Miejscowa prasa pisała wtedy, że aksamitny głos Borki wzruszył słuchaczy. Wspomnieniem o tamtym konkursie stała się pieśń E. di Capua i G. Capurro „O, sole mio”, która otrzymała burzliwe oklaski wdzięcznej publiczności i była dwukrotnie wykonana na bis. Śpiewak zawsze pozostaje wdzięcznym uczniem swojego niezapomnianego nauczyciela Kostiantyna Ohniewoho, stale wspomina o pedagogu w wywiadach. A podczas koncertów wykonuje z repertuaru operowego K. Ohniewoho serenadę Smitta z opery Georges'a Bizeta „Piękna z Perth”. Już ósmy rok z rzędu Ihor Borko łączy swoją działalność wykonawczą z pracą pedagogiczną – naucza studentów w Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy imienia Piotra Czajkowskiego. Na zakończenie koncertu razem z pedagogiem wystąpili jego uczniowie – studenci z Chińskiej Republiki Ludowej, laureaci międzynarodowych konkursów Zhan Xi i Cao Hongwen. W ich wykonaniu zabrzmiała pieśń Petra z opery Mykoły Łysenki „Natalka Połtawka”. – Złożyło się tak, że przez dwa lata nie występowałem – przyznał Ihor Borko. – Dla mnie było ważne poczuć, w jakim stanie jest mój głos, jak przyjmie mnie publiczność. Jedna sprawa to zajmować się działalnością wykładową, a zupełnie inna – twórczość. Co więcej, po raz pierwszy występowałem w Narodowej Bibliotece imienia Jarosława Mądrego, której sala bardzo różni się od Sali Kolumnowej imienia Mykoły Łysenki Narodowej Filharmonii Ukrainy, gdzie zazwyczaj odbywają się moje koncerty. Był prawie komplet, poczułem, że ludziom mój występ się spodobał. Na koncercie było wiele drogich mi osób, wśród nich radiodziennikarki Guzel Sabitowa, Ludmyła Ruban oraz Wałentyna Dawydenko, a także pani Ludmyła Kuźmuk ze swoim synem Iwanem. We wrześniu wezmę udział w koncercie poświęconym pamięci Ołeksandra Biłasza. Ten rok jest jubileuszowy nie tylko dla mnie, ale i dla zespołu „Ridni naspiwy”, przygotowujemy kilka ciekawych wspólnych programów. Zaplanowane są również moje programy solowe na przyszły rok: w maju – duży program na dzień Kijowa w Sali Kolumnowej imienia Mykoły Łysenki, jeszcze jeden koncert chcę zrobić w Wielkiej Sali imienia Wasyla Slipaka Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy.
Bądźmy razem! PRENUMERATA—2021 Koszt prenumeraty (z dostawą i kosztami pocztowymi): TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA “PROŚWITA”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
