Strona · s. 4strona oryginału ↗
WASYL CHODAKIWSKI: «PRZEŻYŁEM LUDOBÓJSTWO UKRAIŃCÓW»
Слово Просвіти, №36 за 2008 рік
W tym roku mija 75. rocznica okrutnego Hołodomoru na Ukrainie. Rosyjskie imperium komunistyczne, okupując Ukrainę w latach dwudziestych XX wieku, zniszczyło młode państwo Ukraińskiej Republiki Ludowej i ustanowiło w naszym kraju swoje kolonialne panowanie. Następnie rozpoczęło się masowe mordowanie narodowej elity pozbawionego państwowości, bezbronnego narodu ukraińskiego oraz chłopstwa jako narodowej podstawy. Cichy opór pracowitych ukraińskich chłopów-rolników wobec moskiewsko-stalinowskiej przymusowej kolektywizacji stłumiono, przekształcając Ukrainę w rezerwat imperium. Moskiewska władza imperialna najpierw „rozkułaczyła” chłopów, a następnie skonfiskowała i wywiozła całą żywność z ukraińskich wsi. Głodową śmiercią zginęły wówczas wielkie miliony Ukraińców. Niedawno przewodniczący Olewskiego Zrzeszenia „Proświty” L. Połosenko przekazał Korosteńskiej organizacji proświtiańskiej wspomnienia o hołodomorze-ludobójstwie w latach 1932–1933, autorstwa byłego mieszkańca wsi Chodaki w rejonie korosteńskim, Wasyla Michajłowicza Chodakiwskiego, który (do przejścia na emeryturę) pracował jako nauczyciel.
...cały ukraiński naród. Od takiego losu Ukraińców uratowała ich wielomilionowa liczebność oraz merkantylne rachuby imperium: kim zastąpić ukraińskich chłopów-rolników? W miastach, prawda, w 1933 roku było nieco lepiej. Robotnikom wydawano racje żywnościowe. Chłopom paszportów nie wydawano, a bez nich w mieście do pracy nie przyjmowano. Wojsko, milicja, enkawudziści zamykali wszystkie drogi wyjazdu ludzi z głodującej Ukrainy. Byliśmy zmuszeni umierać w rezerwacie na mocy decyzji kierowników obcego państwa. Bo własne państwo, które mogłoby nas obronić, wtedy już utraciliśmy. Dlatego historycy słusznie nazywają to wszystko ludobójstwem Ukraińców, czyli niszczeniem Ukraińców przez obce państwo wyłącznie za to, że są Ukraińcami, że chcieli żyć po ukraińsku. Ludobójstwa dokonali konkretni państwowi urzędnicy według konkretnego kolonialnego programu moskiewsko-imperialnych władców, przy pomocy miejscowych pachołków, tak zwanych komnezamów (komitetów biednych chłopów), a dokładniej nierobów, leni i darmozjadów, którzy nagle, jak śpiewano w ich internacjonalistycznym hymnie, „byli niczym, a stali się wszystkim”. Ci wyznaczeni przez władzę radziecką mародerzy-rabusie wygarniali z chat i chłopskich podwórek wszystko, co nadawało się do jedzenia. Chodzili z długimi żelaznymi szpikulcami, którymi kłuli kopy siana, słomy, strzechy, bo w kopcach, rzekomo, mogły być ukryte zawiniątka ziarna czy fasoli. Kłuli w oborach, w gnoju, na ogrodach, zabierali wszystko, co widzieli lub znajdowali. Nie znali ani sumienia, ani człowieczeństwa, ani litości dla ludzkiej rozpaczy, skazywali ludzi na śmierć głodową. Jak niegdyś opryczninicy ulubionego przez Stalina rosyjskiego cara Iwana Groźnego, ta tak zwana „czerwona miotła sowieckiej władzy” wymiatała wszystkie produkty spożywcze z podwórka chłopa. Z czerwonymi gwiazdami na czapkach i bolszewickim animuszem w poszukiwaniu ziarna wyrywali w chatach sąsiadom podłogi, rozbierali ściany komórek. Widzicie, mało im było tego, że wcześniej zabrali już do kołchozu cały chłopski sprzęt rolniczy, siłę pociągową. Aby przeżyć, ludzie jedli młode liście wiśni, kwiat i liście lipy, nasiona ostrzycy podobne do prosa, kwiatki akacji, pąki wrzosu leśnego, lebiodę, znalezione w lesie zeszłoroczne suche liście gruszki, kwaśne jabłka, żołędzie, grzyby. Wszystko to suszono i tłuczono w moździerzu na mąkę, z której piekły się placki. Jeśli znajdowano trochę prawdziwej mąki, dodawano ją do tej mieszanki i wtedy te pyłowe „placki” prawie dało się jeść. Jadano korzenie różnych roślin, dziki czosnek. Jako słodycz jadano miąższ — jasną brzozową korę, którą zeskrobywano nożem do naczynia. Od tego jedzenia kręciło w żołądku, było niesmaczne, gorzkie, ale na siłę jedzono wszystko, żeby choć jakoś przytłumić skurcze głodnego żołądka. My, chłopcy, ratowaliśmy się przed głodem, szukając na drzewach gniazd wron, sroki, szpaków i innych ptaszków, zbieraliśmy jaja, gołe pisklęta, przynosiliśmy je do domu, gdzie matka oskubywała je i gotowała z nich zupę. Mięso rzadko złapanych lub zabitych ptaków było wielkim przysmakiem. Jedzono rybę, piskorze, żaby. Zupa z nich miała tłusty wywar, była zbyt kaloryczna dla wycieńczonego człowieka. Dlatego spożywano ją po trochu, ostrożnie. Ale częściej na to nie zwracano uwagi. Głodny człowiek niezbyt zastanawiał się nad możliwą szkodą dla swojego zdrowia, często tracił ludzką godność i moralność. Wygłodzone ludzkie ciało oblegały wszy, choroby, a duszę — obojętność. Doszedłszy do kresu, głodujący zostawiali spuchnięte, umierające dzieci, braci, siostry, rodziców i szli w świat za oczy w poszukiwaniu jedzenia. W drodze umierali przy zagrodach w sąsiednich wsiach lub miastach. Nikt ich nie ratował. Na polecenie komunistycznych władców należało jak najszybciej usuwać ich z ludnych miejsc, żeby nie mozolili oczu. W naszej wsi mieszkało wtedy wielu Żydów. Ale kiedy rozpoczął się Hołodomor, prawie wszyscy oni przenieśli się do Korostenia, Kijowa i innych miast. W Chodakach pozostało sześć żydowskich rodzin, im z Korostenia dwa razy na
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
