Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

PRZEWYDANO PRACE JAMESA MEYSA

Слово Просвіти, №36 за 2008 рік

Jewhen BUKET W tym roku przypada smutna data w historii narodu ukraińskiego — 75. rocznica sztucznego Hołodomoru lat 1932—1933. Dni Żałoby i Pamięci zyskały status memoriału upamiętniającego ofiary ludobójstwa. Przygotowuje się do nich szeroka społeczność na Ukrainie i poza jej granicami. Na tę datę Wydawnictwo „Akademia Kijowsko-Mohylańska” w Galerii Sztuki Ukraińskiego Domu zaprezentowało wznowiony czterotomowy zbiór materiałów Kongresu USA „Wielki Głód na Ukrainie 1932—1933 lat”, którego kompilatorem był James Meys. Wydanie, które opracowano ponad 20 lat temu, zawiera świadectwa emigrantów z Ukrainy, zebrane na potrzeby Komisji Kongresu USA (tomy I—III) oraz „Raport Komisji Kongresowo-Prezydenckiej ds. badania Wielkiego Głodu 1932—1933 lat na Ukrainie” (tom IV). Historyk i politolog James Meys był dyrektorem wykonawczym Komisji w latach 1986—1987. Dzięki niemu świat dowiedział się o Hołodomorze na Ukrainie. Jeszcze w 1982 roku na międzynarodowej konferencji o Holokauście i Ludobójstwie oświadczył: „Aby scentralizować pełnię władzy w rękach Stalina, należało wytępić ukraińskie chłopstwo, ukraińską inteligencję, ukraiński język, ukraińską historię w rozumieniu narodu, zniszczyć Ukrainę jako taką. Kalkulacja jest bardzo prosta i skrajnie prymitywna: nie ma narodu, zatem nie ma odrębnego kraju, a w rezultacie — nie ma problemów”. Obecne wydanie uzupełniono przedmową Prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki, naukową przedmową z charakterystyką ogólnego tła wydarzeń na Ukrainie podczas kolektywizacji i Hołodomoru doktora nauk historycznych, profesora S. W. Kulczyckiego, a także komentarzami kandydata nauk historycznych H. H. Jefimenki do konkretnych faktów w opowieściach świadków. Bez wątpienia wznowienie czterotomowego zbioru to ważne wydarzenie naukowe i społeczno-polityczne na Ukrainie. To źródło dokumentalne ma wielkie znaczenie dla uzasadnienia wciąż spornej dla wielu na świecie i na Ukrainie tezy o Hołodomorze jako ludobójstwie. Dowód ludobójstwa uzasadnia wiele opublikowanych dokumentów. Jednak kluczową akcję władzy radzieckiej (konfiskata wszystkich produktów spożywczych długotrwałego przechowywania w ukraińskich wsiach w styczniu 1933 r.) przeprowadzono na podstawie ustnych wytycznych. Jej wiarygodność można ustalić jedynie poprzez podobieństwo działań czekistów i komnezamiwców w różnych wsiach Ukrainy, co poświadczyli ludzie, którzy widzieli wydarzenia na własne oczy. Wydanie jest ważnym źródłem takich informacji. Prezentacji przewodniczył honorowy prezydent Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska” Wiaczesław Briuchowecki. Z przemówieniem powitalnym wystąpił minister kultury i turystyki Ukrainy Wasyl Wowkun. Do wystąpień zaproszono również dyrektora wydziału prasy, edukacji i kultury Ambasady USA na Ukrainie Christophera Fitzgeralda; przewodniczącego Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Ihora Juchnowskiego; dyrektor departamentu spraw wydawniczych i prasy Państwowego Komitetu Telewizji i Radiofonii Ukrainy Walentynę Babylyłko; zastępcę dyrektora Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy Stanisława Kulczyckiego; wybitnego obrońcę praw człowieka, członka-założyciela Ukraińskiej Grupy Helsińskiej Łewka Łukjanenkę; dyrektora departamentu współpracy kulturalnej i humanitarnej MSZ Ukrainy Mychajła Saratowskiego; doktora nauk historycznych, profesora, pisarza, polityka, dyplomatę Jurija Szczerbaka; zastępcę naczelnika Branżowego Państwowego Archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Serhija Kokina; doktora filozofii, prezydenta Ukraińskiego PEN-Clubu, działacza społecznego Jewhena Swerstiuka; poetę, tłumacza, działacza społeczno-politycznego Iwana Dracza; znaną pisarkę, wdowę po Jamesie Meysie Natalię Dziubenko-Meys. Zaznaczyła ona w szczególności: „James zbierał świadectwa inteligentów, chłopów, księży, muzyków, polityków, którzy przeżyli Hołodomor w dojrzałym wieku, kiedy mieli po 30—40 lat i mogą analizować, wspominać fakty, szczegóły, nazwiska”. Wydanie zrealizowano w językach angielskim i ukraińskim. Będą mogli zapoznać się z nim odwiedzający wiele bibliotek. A u wydawcy czterotomowy zbiór można nabyć za 300 hrywien. Nakład wynosi 5 tysięcy egzemplarzy, jednak jeśli wydanie będzie cieszyć się popytem, kompilatorzy są gotowi je wznowić. Zdjęcie Ołesia Dmytrenki Dyrektor Wydawnictwa „Akademia Kijowsko-Mohylańska” Wira Sołowjowa i honorowy prezydent NaUKMA Wiaczesław Briuchowecki na prezentacji

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn