Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

DROGA DO WIELKIEJ WOJNY OJCZYŹNIANEJ PROWADZIŁA PRZEZ DRUGĄ WOJNĘ ŚWIATOWĄ (Na podstawie badań Johna Kolaskiego, autora książki „Partnerzy w tyranii”)

Слово Просвіти, №36 за 2008 рік

Dokończenie. Pocz. w nr 25, 31 z 2008 r. TAJNY PROTOKÓŁ DODATKOWY W związku z podpisaniem Paktu o nieagresji między Niemiecką Rzeszą a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, pełnomocni przedstawiciele każdej z dwóch Stron, które niżej się podpisały, omówili w ściśle poufnych rozmowach kwestię granic odpowiednich stref wpływów w Europie Wschodniej. W wyniku tych dyskusji podjęto następujące decyzje: 1. W odniesieniu do terytorialnego i politycznego wstępnego porozumienia dotyczącego krajów bałtyckich (Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy) oraz północnej granicy Litwy, Strony w swoich działaniach kierują się ustaleniami o strefach wpływów Niemiec i ZSRR. W związku z tym interesy Litwy w rejonach Wilna są uznawane przez Strony za odrębne. 2. W przypadku porozumienia terytorialnego dotyczącego Polski, strefa wpływów Niemiec i ZSRR zostanie podzielona orientacyjnie linią rzek Narew, Wisła i San. Zainteresowanie Stron czyni pożądanym utrzymanie neutralnej Polski, która będzie ograniczona w możliwościach w toku dalszych wydarzeń politycznych. W każdym przypadku oba rządy będą rozstrzygać kwestie za przyjacielskim porozumieniem. 3. Odnośnie Europy Południowo-Wschodniej uwagę zwraca zainteresowanie strony radzieckiej Besarabią. Strona niemiecka ogłasza pełną bezstronność polityczną w tych rejonach. 4. Protokół ten powinien być traktowany przez obie Strony jako ściśle tajny. Moskwa, 23 sierpnia 1939 r. Za Rząd Niemieckiej Rzeszy: J. von Ribbentrop. Z pełnymi pełnomocnictwami Rządu ZSRR: W. Mołotow. Ambasador Niemiec w Związku Radzieckim (Schulenburg) do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Niemiec Telegram Bardzo pilne Ściśle tajne Moskwa, 26 listopada 1940 r. Do osobistych rąk Ministra Rzeszy Mołotow poprosił mnie o wizytę dziś wieczorem i w obecności Dekanozowa oświadczył co następuje: Rząd Radziecki przestudiował treść projektu Ministra Spraw Zagranicznych Rzeszy, o którym mowa była w ostatniej rozmowie 13 listopada, i zajmuje następujące stanowisko: Rząd Radziecki przygotowuje się do przyjęcia projektu Paktu czterech mocarstw w sprawie współpracy politycznej i wzajemnego wsparcia na następujących warunkach: 1. Uzgodnienie natychmiastowego wycofania niemieckich oddziałów z Finlandii, która, zgodnie z konwencją z 1939 r., należy do strefy wpływów Związku Radzieckiego. Jednocześnie Związek Radziecki bierze na siebie odpowiedzialność za gwarancje pokojowych stosunków z Finlandią i ochronę niemieckich interesów gospodarczych w Finlandii (eksport drewna i niklu). 2. Uzgodnienie w ciągu następnych kilku miesięcy gwarantowanego bezpieczeństwa Związku Radzieckiego w cieśninach Bosfor i Dardanele: poprzez uchwalenie traktatu o wzajemnej pomocy między Związkiem Radzieckim a Bułgarią, która położona jest pośrodku czarnomorskiej strefy granicznej bezpieczeństwa Związku Radzieckiego, oraz stworzenie bazy sił lądowych i morskich ZSRR w granicach Bosforu i Dardaneli na warunkach długoterminowej dzierżawy. 3. Uzgodnienie zdobyczy terytorialnych na południe od Batumi i Baku w kierunku Zatoki Perskiej, co uznaje się za centrum dążeń Związku Radzieckiego. 4. Uzgodnienie rezygnacji Japonii z jej praw do koncesji węglowych i naftowych na północy Sachalinu. Zgodnie z wyżej wymienionym projektem protokołu demarkacji stref wpływów, należy skorygować plan, który nakreślił Minister Spraw Zagranicznych Rzeszy, aby określić centrum dążeń Związku Radzieckiego na południe od Batumi i Baku w kierunku Zatoki Perskiej. Również projekt protokołu lub porozumienia między Niemcami, Włochami i Związkiem Radzieckim, z poszanowaniem Turcji, powinien przewidywać poprawki, które gwarantowałyby długoterminową dzierżawę bazy lekkich sił morskich i lądowych ZSRR w rejonie cieśnin Bosfor i Dardanele, z wniesieniem — w tym przypadku, jeśli Turcja ogłosi, że jest gotowa przyłączyć się do Paktu czterech mocarstw — gwarancji trzech wyżej wymienionych krajów, niepodległości i integralności terytorialnej Turcji. Protokół ten powinien przewidywać, że w tym przypadku, jeśli Turcja odmówi przyłączenia się do Paktu czterech mocarstw, Niemcy, Włochy i Związek Radziecki zgadzają się opracować plan, zakończyć pilne działania wojskowe i dyplomatyczne oraz zawrzeć w tej sprawie separatystyczne porozumienie. Ponadto, powinno istnieć porozumienie dotyczące: a) Trzeciego tajnego protokołu między Niemcami a Związkiem Radzieckim w sprawie Finlandii (patrz wyżej punkt 1); b) Czwartego tajnego protokołu między Japonią a Związkiem Radzieckim w sprawie rezygnacji Japonii z jej praw do koncesji naftowych i węglowych na północy Sachalinu; c) Piątego tajnego protokołu między Niemcami, Związkiem Radzieckim oraz Włochami, który uznawałby położenie geograficzne Bułgarii wewnątrz czarnomorskiej strefy granicznej bezpieczeństwa Związku Radzieckiego oraz polityczną potrzebę zawarcia traktatu o wzajemnej pomocy między Związkiem Radzieckim a Bułgarią, który w żaden sposób nie powinien wpływać na wewnętrzny reżim Bułgarii, jej suwerenność czy niepodległość. Na koniec Mołotow oświadczył, że radziecka propozycja przewiduje pięć protokołów zamiast dwóch, które zaproponował Minister Spraw Zagranicznych Rzeszy. Wysoko ceni sformułowanie niemieckiego punktu widzenia. Schulenburg Niemieckie Komunikat do Moskwy 21 czerwca 1941 r. (odpowiedź Hitlera) Radziecki ambasador w Berlinie otrzymał od Ministra Spraw Zagranicznych Rzeszy memorandum ze szczegółowymi faktami, w których pokrótce podsumowano: I. W 1939 r. rząd Rzeszy, pomimo istotnych sprzeczności w wyniku nieporozumień między narodowym socjalizmem a bolszewizmem, próbował porozumieć się z Radziecką Rosją. Zgodnie z paktami z 23 sierpnia i 28 września 1939 r., rząd Rzeszy przeorientował się w stosunku do polityki ZSRR i odtąd szczerze szedł naprzeciw Związkowi Radzieckiemu. Ta polityka życzliwości dała Związkowi Radzieckiemu wielką przewagę w sferze polityki zagranicznej. Rząd Rzeszy jest upoważniony oświadczyć, że odkąd oba państwa, szanując ustrój państwowy drugiego i nie ingerując w sprawy wewnętrzne reszty kompanów, powinny zachować trwałe, dobrosąsiedzkie stosunki. Niestety, wkrótce stało się oczywiste, że rząd Rzeszy pomylił się w tym założeniu. II. Wkrótce po zawarciu niemiecko-rosyjskiego traktatu Komintern, do którego należeli oficjalni radzieccy przedstawiciele, udzielający mu wsparcia, wznowił działalność wywrotową przeciwko Niemcom. Sabotaż, terroryzm i szpiegostwo odbywają się na pełną skalę, co niezaprzeczalnie świadczy o przygotowaniach do wojny. We wszystkich krajach graniczących z Niemcami i na terytoriach zajętych przez niemieckie oddziały trwa antyniemiecka propaganda dla przeciwdziałania wysiłkom ustanowienia Ribbentrop spotyka Mołotowa w Berlinie trwały porządek w Europie. Jugosławii chętnie zaproponował broń przeciwko Niemcom radziecki szef Sztabu Generalnego, jak dowodzą dokumenty znalezione w Belgradzie. Deklaracja, którą ogłosił ZSRR podczas zawierania umów o współpracy z Niemcami, wydaje się z góry przemyślanym zniekształceniem faktów, oszustwem przy zawieraniu umów, taktycznym manewrem dla uzyskania porozumień korzystnych dla Rosji. Wiodącą zasadą takiej polityki wybrano drogę na osłabienie niebolszewickich krajów do takiej granicy, aby łatwiej było je demoralizować i, jak widzimy teraz, niszczyć. III. W kręgach dyplomatycznych i wojskowych stało się oczywiste, że działania ZSRR są niekompatybilne z ogłoszonym podczas zawierania paktów nieprzeszczepianiem bolszewizmu i aneksji krajów, które trafiły w sferę jego wpływów. W rzeczywistości ZSRR miał na celu wywieranie nacisku na Zachód całą potęgą militarną, gdzie tylko możliwe, i przesuwanie bolszewizmu dalej w Europę. Działania ZSRR przeciwko państwom bałtyckim, Finlandii i Rumunii, gdzie żąda tego samego, co już rozprzestrzeniło się na Bukowinie, stały się oczywiste. Okupacja i bolszewizacja sfery wpływów Związku Radzieckiego dały mu bezwarunkową możliwość naruszania moskiewskich umów pomimo tego, że rząd Rzeszy do pewnego czasu zgadzał się z takim rozwojem wydarzeń. IV. Kiedy Niemcy decyzją wiedeńską z 30 sierpnia 1940 r. uregulowały kryzys w Europie Południowo-Wschodniej, spowodowany działaniami ZSRR przeciwko Rumunii, Związek Radziecki wyraził protest i rozpoczął intensywne wszechstronne przygotowania wojskowe. Niemcy wznowiły wysiłki dla osiągnięcia porozumienia, co skonkretyzowano w wymianie dokumentów między Ministrem Spraw Zagranicznych Rzeszy a panem Stalinem oraz w zaproszeniu pana Mołotowa do przybycia do Berlina; przyjmowały one oficjalne propozycje od Związku Radzieckiego, z którymi mogły się nie zgadzać, jak na przykład gwarancje ZSRR dla Bułgarii, założenie bazy sił morskich i lądowych ZSRR w cieśninach Bosfor i Dardanele oraz całkowita rezygnacja Niemiec z Finlandii. Z czasem stało się jasne, że polityka ZSRR przeciwko Niemcom nabiera tempa. Ostrzeżenie skierowane do Niemiec w sprawie okupacji Bułgarii i oświadczenie pod adresem Bułgarii po wejściu niemieckich oddziałów miały wrogi wydźwięk i były ze sobą powiązane, podobnie jak obietnica ochrony tyłów Turcji w przypadku tureckiego przystąpienia do wojny na Bałkanach, udzielona w marcu 1941 roku. V. W warunkach radziecko-jugosłowiańskiego układu o przyjaźni z 5 kwietnia tego roku ZSRR przyłączył się do ogólnego frontu anglo-jugosłowiańsko-greckiego przeciwko Niemcom. Jednocześnie próbował odnowić przyjazne stosunki z Rumunią, aby w należyty sposób skłonić ją do odcięcia się od Niemiec. I tylko szybkie niemieckie zwycięstwa przyczyniły się do rezygnacji z anglo-rosyjskiego planu oporu wobec niemieckich oddziałów w Rumunii i Bułgarii. VI. Ta polityka była towarzyszona nieustannym zwiększaniem koncentracji wszystkich dostępnych w dyspozycji rosyjskich sił na ogromnym froncie od Bałtyku do Morza Czarnego, przeciwko którym Niemcy znalazły środki zaradcze dopiero później. Od początku roku była to stale rosnąca groźba dla całego terytorium Rzeszy. Raporty otrzymane w ciągu kilku ostatnich dni nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do agresywnego charakteru tej rosyjskiej koncentracji i stały się zwieńczeniem w kształtowaniu opinii o niezwykle napiętej sytuacji wojskowej. Ponadto istnieją raporty z Anglii dotyczące negocjacji ambasadora Crippsa w sprawie zbliżenia współpracy politycznej i wojskowej między Anglią a Związkiem Radzieckim. Podsumowując, rząd Rzeszy ogłasza, że rząd radziecki podejmuje działania, które są sprzeczne z przyjętymi zobowiązaniami: 1) nie tylko kontynuuje, ale i intensyfikuje próby podważenia fundamentów Niemiec i Europy; 2) jego polityka zagraniczna coraz bardziej nabiera cech antyniemieckich; 3) koncentruje wszystkie siły wojskowe w gotowości bojowej na granicy z Niemcami. Zatem rząd radziecki zniszczył porozumienia z Niemcami i potajemnie przygotował się do ataku na Niemcy od tyłu w walce na śmierć i życie. Dlatego Führer rozkazał siłom zbrojnym Niemiec przeciwstawić się temu zagrożeniu wszystkimi środkami, do jakich są zdolne. EPILOG Dla absolutnej większości państw II wojna światowa rozpoczęła się 1 września 1939 roku. Taką była dla Ukraińców w Polsce, którzy bronili się przed niemieckim atakiem na swoich ziemiach etnicznych, i dla Ukraińców w ZSRR, którzy po 17 dniach w składzie wojsk radzieckich, również bez wypowiedzenia wojny, jak i Niemcy, przekroczyli polskie granice. Prawdopodobnie nieprzypadkowo Stalin zwlekał z atakiem na Polskę, nie reagując na liczne przypomnienia Hitlera o wypełnieniu obowiązków zgodnie z tajnym protokołem dodatkowym do Paktu o nieagresji z 23 sierpnia 1939 r. Aż do momentu, gdy wydarzyły się dwa ważne wydarzenia: na wschodzie 15 września podpisano długo oczekiwany rozejm z Japonią i dla Rosji minęło niebezpieczeństwo wojny na dwa fronty; a wieczorem tego samego dnia nazistowskie komunikaty ogłosiły upadek Warszawy i Stalin musiał się śpieszyć, aby nie stracić zdobyczy. Armia Czerwona przekroczyła granicę, rozpowszechniając komunikaty o ratowaniu Polski przed nazistami. W rzeczywistości jednak poruszała się po prostu do uzgodnionej linii demarkacyjnej rzeką Bug do granicy z Rumunią i Węgrami, aby odciąć możliwe drogi odwrotu rozbitych polskich armii. Był to „cios miłosierdzia” dla Polski, którą już rozpięli Niemcy. Prawie dwa lata później nadeszła kolej ZSRR, by odkupić grzech Paktu o nieagresji, pobłażania Hitlerowi w rozpętaniu wojny z Polską (jak się okazało, II wojny światowej). Pakt przerodził się w zgodę Stalina na przyłączenie się do agresywnego bloku hitlerowskiego, a potem przez antagonizm dwóch najeźdźców wyłonił się jako oskarżenie Hitlera pod adresem Stalina i poszukiwanie przez Hitlera światowej dominacji na terenach ZSRR. Przełożył Feliks REDKO

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn