Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

NIEZAPOMNIANI

Слово Просвіти, №36 за 2008 рік

Lubow SNISAR Tę cudowną tęczę, tak szeroką, jakby połączyło się w niej siedem tęcz w „siedem tęczowych kolorów”, zobaczyliśmy w dzień św. Włodzimierza w Kaniowie. A wyłoniła się ona z Dniepru, spod Kozackiego szczytu, i nad Tarasową górą przerzuciła wyszywany rękaw, jakby objęła dwóch ukraińskich poetów i wpuściła nas, grzesznych, w swoje rajskie wrota. Położyliśmy kalinę z ogrodu Wołodymyra Zatuływitra na mogile Tarasa Szewczenki i zostaliśmy uświęceni cichym i ciepłym deszczem o zachodzie słońca, przy którym tak z duszy się śpiewało. Z jaką radością przyjęliśmy to błogosławieństwo Boże! Takiego zakończenia szóstych Czytań Zatuływitrowskich nawet nie śmieliśmy marzyć, bo co roku w tym dniu jest jasno i sucho. Rozpoczęły się szóste czytania, jak zawsze, pokłonem przed mogiłą Wołodymyra Zatuływitra. Udekorowaliśmy ją kwiatami i kłosami, zdaliśmy relację z publikacji, które ukazały się w ciągu roku, opowiedzieliśmy o tych, które lada chwila się pojawią. Zdaje się, że cały świat ucichł, słuchając szczerej modlitwy Zirki Kozak z Belgii i pieśni Leopolda Jaszczenki „Pękła ostatnia struna”. Już szósty rok, jak wyruszył do Niebiańskiej Ukrainy Wołodymyr Iwanowycz Zatuływiter, i po raz szósty otworzył Czytania Zatuływitrowskie poeta Petro Zasenko, podkreślając to, co najbardziej boli: nie mamy jasnej idei narodowej. „Gdy naród nie ma wodza — wtedy wodzami są jego poeci” — przytacza Petro Petrowycz słowa Małaniuka, a nasze zadanie określa jako obowiązek przekazania słowa Poety przyszłym pokoleniom. Wira Nosenko, zastępca przewodniczącego Kaniowskiej Rejonowej Administracji Państwowej, pokłoniła się Poecie od kaniowskich ziomków, bo glina błękitnych dnieprowych gór, która przyjęła Wołodymyra, zbratała go z kaniowianami. „Tutaj jest jego serce — mówi Wira Wołodymyriwna — ale jego dusza i słowo — są między nami”. Ziomkowie z Sumszczyzny, gdzie urodził się poeta, poetka Antonia Cwit, pisarz Ołeksandr Szuhaj podzielili się wspomnieniami, a malarz Mykoła Neczwohlod namalował etiudę podwórka poety. Wieloletni lwowski przyjaciel Wołodymyra Iwanowycza Wasyl Stefak swoje wspomnienia zaczął wierszem „Jesienny ptak Wasyla Stefaka”. „Jak ty jesteś nam potrzebny, przyjacielu, teraz, żeby przestali bawić się w błąd! Jak potrzebne jest słowo twojej wielkiej i szczerej duszy!” Jego żona Oksana Petriwna przytuliła do pomnika kwiatostan słonecznika, przypominając wiersz Zatuływitra „Wierchowinski słonecznik”. Pijemy ciepły kieliszek za spokój duszy i chowamy się w luksusowy cień ogrodu poety. Tam, wygodnie usadowiwszy się kto na ławkach, kto na trawie, kontynuujemy rozmowę. Oto tylko jabłka nie spadają — nieurodzaj. Za to kalina po deszczowej wiośnie jest tak bujna i tak obficie obrodziła, że krzew cały jest w rumieńcu jagód. Pachnie grzybami. Plusk dnieprowej fali miesza się z cichym dudnieniem bandury. Zdaje się, że zaraz leśną ścieżką zza zgrabnej kopki siana wyjdzie gospodarz — Wołodymyr Iwanowycz… W tym rajskim zakątku odosobnił się wielki pracownik Wołodymyr Zatuływiter, aby wcielić w myślach swoich to, co podyktował mu Bóg. Gardzę taką swobodą i wolnością, co wyprowadzi spod chomąta dusze. Jestem siwy ukraińczyk, cichy wołek, co ciągnie i ciągnie stepem lemiesze. Garbaty step. Garbatszy jestem dwakroć, trzykroć, pięciokroć — przez wszystkie wieki. Pnę się, pnę się, rogiem wchodzę w oczy, narodowe orzę kiziaki, bo step straszny: nie może nie rodzić, ziarna nie rzucisz — wypełznie ewshan, któremu tylko i dogodzić, że gęstwiną, jeśli jest, dusza. A jeszcze straszniej — obczyzna na własnym polu, kiedy orzesz do nieprzytomności, wciśnięty w ciasne chomątko wolności, którą przeciągniesz stepem tylko ty. Bo step straszny, wydeptany przez Mongoła, na stalinowski roztrąbiony ewshan, Zdjęcie H. Mychajłenko Architekt W. Borodin, nauczycielka O. Stefak, badaczka twórczości W. Zatuływitra L. Snisar i pisarz ze Lwowa W. Stefak

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn