Strona · s. 15strona oryginału ↗
30 SIERPNIA — WIELEBNEGO ALIPUSZA
Слово Просвіти, №36 за 2008 рік
Zdjęcie Oksany Ceacury Borys SAMBOR, sekretarz Bractwa Świętego Zwiastowania przy cerkwi Pokrowskiej, m. Kijów Jeden z założycieli Monasteru Kijowsko-Pieczerskiego wielebny Antoni zakończył swoje ziemskie życie i odszedł do Pana w 1073 roku. Był to rok rozpoczęcia budowy Wielkiej Cerkwi Pieczerskiej — Soboru Zaśnięcia Matki Bożej. W następnym roku, kiedy już nad fundamentami świątyni wzniesiono mury, zmarł inny założyciel tej wspólnoty — wielebny Teodozjusz. Wspaniałą cerkiew, którą wzniesiono z woli Pana i dzięki modlitwom pierwszych przełożonych monasteru świętych Antoniego i Teodozjusza, budowali mistrzowie z Konstantynopola przez 16 lat. Stamtąd też z woli Przeczystej Matki Bożej w 1083 roku przybyli ikonografowie w celu ozdobienia nowo wybudowanej świątyni. W tym świętym dziele brał udział kijowski artysta Alipiusz (Alimpij), który duchowo wzrastał w Monasterze Kijowsko-Pieczerskim. Zarządzał w tym czasie wspólnotą ihumen Nikon, a na kijowskim tronie zasiadał wielki książę Wsiewołod Jarosławicz. Bez wątpienia wspólna praca młodego Alipiusza z greckimi mistrzami była dla niego dobrą szkołą, a z czasem znacznie przewyższy on swoich greckich mentorów i uformuje własną szkołę ikonografii. Podczas malowania ołtarza cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej zdarzył się cud. Sama z siebie, być może rękami anielskimi, w ołtarzu namalowała się ikona Przenajświętszej Bogurodzicy. Z Jej Świętego Obrazu przez pewien czas promieniowało cudowne niebiańskie światło, które było jaśniejsze od słonecznego. Potem z ust Przeczystej wyleciał biały gołąb i skierował się do ikony Zbawiciela i wleciał w Jego Boskie usta. Greccy ikonografowie byli oczarowani tym, co zobaczyli. Błogosławiony Alipiusz zrozumiał, że pod postacią białego gołębia świątynię osłonił Duch Święty i teraz przebywa w niej szczególna Łaska Boża oraz Królowej Niebieskiej. Mykoła TYSZCZENKO, przewodniczący miejskiego oddziału WUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, m. Marganiec, obwód dniepropetrowski My, Ukraińcy, szczycąc się swoim największym osiągnięciem — niepodległym państwem, nie poświęcamy wystarczającej uwagi naszemu głównemu wrogowi — moskiewskim imperialnym szowinistom. Uważnie przyglądając się działaniom Moskwy, zaczynasz się niepokoić. Wszyscy dobrze rozumieją wielkość i niezniszczalność niepodległościowego ducha Ukraińców. Powstać, tak jak my powstaliśmy w 1991 roku po dziesięcioleciach komunistycznego i stuleciach carskiego jarzma, może tylko naród, któremu jest właściwy wielki duch wolności do niezależnego życia. Nasi sąsiedzi o tym wiedzą. Są pewni, że nie zaznają spokoju, dopóki nie zniszczą ukraińskiego narodu. I niszczą nas krok po kroku. Główne dokumenty, które poświadczają narodowość, przekształcono w zaświadczenie o istnieniu osoby, która nie ma rodu ani plemienia. Kto to zrobił? Formę paszportu zatwierdziła Rada Najwyższa pierwszego niepodległego zwołania w osobie 239 deputowanych komunistycznej większości. Ze świa- Po zakończeniu malowania ihumen Nikon postrzygł Alipiusza na mnicha. Święty ikonograf był niezwykle pracowity, nigdy nie widziano go bez pracy. Jedynie służba Boża odrywała go od ikonografii. Przejmując doświadczenie Greków, Alipiusz zaczął pisać ikony dla mieszkańców Kijowa. Zapłaty za pracę nie brał. Ale kiedy wdzięczni zamawiający z własnej woli mimo wszystko płacili mu, to jedną trzecią środków Alipiusz oddawał na wspólnotę, jedną trzecią — niepełnosprawnym i ubogim, a resztę zostawiał na zakup farb i innych materiałów. Wiele ikon błogosławiony Alipiusz pisał dla ihumena, dla Świętej wspólnoty i braci. Dowiedziawszy się, że w jakiejś cerkwi są stare ikony, brał je do renowacji i bezpłatnie odnawiał. Tak codziennie pracował, czynił pokłony, psalmy i modlitwy. Wielebny Alipiusz uważał, że próżny duchem i leniwy ciałem nie może tworzyć Obrazów Zbawiciela i Jego Przeczystej Matki. U Alipiusza otworzył się dar uzdrawiania. Pewnego razu zwrócił się do niego bogaty kijowianin, chory na trąd. Nie mogli mu pomóc ani lekarze, ani znachorzy, tymczasem choroba postępowała. Choremu poradzono, aby udał się do wspólnoty kijowsko-pieczerskiej do ojców czernoryzców. Niechętnie poszedł do monasteru. Ihumen nakazał napoić go wodą ze studni świętego Teodozjusza oraz namaścić głowę i twarz. Bogacz nie miał wiary, więc na jego ciele pojawiły się owrzodzenia i zaczął wydzielać odór. Chory nie mógł znieść wstydu i uciekł do domu. Ale po kilku dniach oczekiwania na śmierć postanowił wyspowiadać się ze swoich grzechów. Więc wrócił do monasteru i poszedł do spowiedzi do wielebnego Alipiusza. Ten z radością przyjął go, długo pouczał, jak zbawić duszę, a potem farbami, którymi malował ikony, namaścił rany i twarz. Zaprowadził chorego do świątyni i dał przyjąć Święte Boskie Tajemnice oraz polecił umyć się wodą, którą myją się kapłani po komunii. Minęło niewiele czasu i chory wyzdrowiał. Święta Ewangelia opowiada, jak Jezus Chrystus uzdrowił trędowatego. „I nakazał mu nikomu nie mówić, a pójść pokazać się kapłanowi i złożyć ofiarę za oczyszczenie swoje” (Łk 5, 14). Tak wielebny Alipiusz swoim cudotwórstwem upodobnił się do Jezusa Chrystusa. On również zaproponował uzdrowionemu pokazać się kapłanom i złożyć dar, o którym prorok mówi: „Czym się odpłacę Panu za wszystko, co mi wyświadczył? Podniosę kielich zbawienia i wezwę imienia Pańskiego” (Ps 116, 12-13). Wspomniano w Pateryku o tym darze dlatego, że prawnuk trędowatego za jego oczyszczenie przez Alipiusza przyozdobił złotem cyborium nad ołtarzem w głównej cerkwi Pieczerskiej. Święty Alipiusz uzdrowił chorego z trądu cielesnego i ze ślepoty duchowej. Za życia Alipiusz stworzył mnóstwo ikon, które go rozsławiły. Pewien bogobojny kijowianin za własne pieniądze zbudował cerkiew i postanowił zamówić ikony do niej u wielebnego Alipiusza. Pieniądze i deski na ikony przekazał przez dwóch pieczerskich mnichów. A kiedy po pewnym czasie zamawiający zaczął domagać się od Alipiusza ikon, okazało się, że ci mnisi przywłaszczyli pieniądze i srebro, Alipiusz o tym nic nie wiedział. Kiedy ihumen nakazał przynieść do Alipiusza chociażby deski, to wszyscy (w tym mnisi-złodzieje) byli zdumieni tym, co zobaczyli: na nich jaśniały wizerunki Zbawiciela, Matki Bożej i świętych. Złodziei od tego cudu przejął strach i do wszystkiego się przyznali. Ihumen od razu wygnał ich ze Świętej wspólnoty. Podczas strasznego pożaru w Kijowie, kiedy spłonął prawie cały Podół, spłonęła też cerkiew, gdzie było siedem ikon, które namalował Alipiusz. Lecz po pożarze wszystkie ikony znaleziono nieuszkodzone. Wielki książę kijowski Włodzimierz Monomach sam przeglądał te ikony. Jedną z nich kazał odesłać do Rostowa Wielkiego, do kamiennej cerkwi, którą sam zbudował. Po pewnym czasie i tę cerkiew zburzyli, ale ikona ocalała. Później postawiono ją w innej cerkwi — drewnianej, a kiedy i ta spłonęła, a ikona pozostała nieuszkodzona — wszyscy uwierzyli w cud. Wszystko to potwierdzało dobroczynność i bogobojność ziemskiego życia wielebnego Alipiusza. Pewnego razu do Alipiusza zwrócił się jeden z kapłanów z prośbą o namalowanie na święto Zaśnięcia ikony Przenajświętszej Bogurodzicy. Czas mijał, ale Alipiusz nie mógł wykonać zamówienia
W Marhańcu w 1989 roku z inicjatywy towarzystwa „Proświta” oraz miejskiej organizacji Ludowego Ruchu Ukrainy zbudowano prawosławną świątynię. Środki na budowę zebrali sami mieszkańcy, nieco dołożył przez chorobę. Zamawiający odwiedzał ikonografa, a ten nawet z łóżka nie mógł się podnieść, ale nie denerwował się i uspokajał kapłana: „Złóż swoje troski na Pana, a On pomoże tobie, zrobi ikonę i na święto będzie ona na swoim miejscu”. Lecz gdy kapłan przyszedł prawie przed samym świętem i zobaczył, że ikona nie jest gotowa, zaczął wyrzucać starcowi: „Znalazłbym innego ikonografa, a on napisałby ikonę na święto, wtedy święto byłoby jasne i uroczyste, a teraz czeka mnie wstyd”. Jednak Alipiusz odpowiedział mu tak: „Ależ to stało się nie z mojego lenistwa. Pamiętaj, że Bóg może napisać ikonę Swojej Matki samym słowem. Oto i mnie Pan objawił, że odchodzę od was, ale nie zostawię ciebie w twoim smutku”. Kiedy zaś zamawiający odszedł, do celi wielebnego wszedł młodzieniec i zaczął malować ikonę. Praca posuwała się tak szybko, że wielebny Alipiusz zrozumiał: z pomocą przyszedł mu Boży anioł. Tymczasem zamawiający ikonę noc przed świętem spędził w wielkim smutku. Jednak rano, gdy poszedł do świątyni, zobaczył piękną, jaśniejącą ikonę. O nowinie powiadomił ihumena i razem przyszli do celi Alipiusza. Niestety, ten był już przy śmierci, ale zdążył dokładnie opowiedzieć historię z aniołem. Wielebny Alipiusz powiedział, że Boży anioł i teraz stoi przy nim i jest gotowy zabrać jego duszę. Tak się stało. Wielebny Alipiusz cicho spoczął 29 sierpnia 1114 roku, następnego dnia po święcie Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy. Na prawej ręce zmarłego trzy pierwsze palce są złożone prosto, a dwa pozostałe przyciśnięte do dłoni: uczynił znak krzyża. Klasztorna bracia pochowała wielebnego Alipiusza w Bliskich Pieczarach. Tajemnica Bożego zamysłu świętego Alipiusza tkwi w jego poświęceniu, pokorze i ascezie. Święty Dymitr z Rostowa powiedział o Alipiuszu, że przyozdobił niebo i ziemię, pożywszy na ziemi ciałem, wstąpił do nieba z cnotliwą duszą na uwielbienie Naczelnika ikonografów, Boga Ojca, Boga Syna i Boga Ducha Świętego. Pamięć wielebnego Alipiusza obchodzi się 11 października w ramach Soboru wielebnych ojców kijowsko-pieczerskich, spoczywających w Bliskich Pieczarach, oraz w drugą niedzielę Wielkiego Postu. wrócić do swojej świątyni. Ludzie mówią: to też ukraińska prawosławna. Nasza wspólnota religijna wynajmuje pokój, obliczony na 40 osób, w byłym przedszkolu. A na Wielkanoc i Boże Narodzenie przychodzi do 120 wiernych, więc muszą stać na ulicy. Prorosyjska organizacja „Put’ prawosławnych”, która aktywnie działa w naszym mieście i jest dobrze finansowana, w swoich oświadczeniach chwali się: „Ilu ludzi idzie do naszych świątyń, a jak mało do świątyni „raskolników””. To nieprawda. Chrześcijanie idą do świątyni modlić się do Boga, a to, że ta świątynia została podstępnie zarejestrowana na wrogą Ukrainie organizację, nie przychodzi im do głowy. Ukraińcy to prawosławni chrześcijanie, ani między sobą, ani z nikim innym się nie kłócą. Tylko boli serce: nas kolejny raz oszukano, a władza nie obroniła. Zwróćcie nam ukradzione świątynie, nazwijcie wyznania kościelne zgodnie z obowiązującym prawem, a będzie miała Ukraina własną Cerkiew Prawosławną.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
