Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

ŚWIATOWE UKRAIŃSTWO: KROK NAPRZÓD

Слово Просвіти, №36 за 2008 рік

Petro ANTONENKO W Kijowie odbywał się IX Światowy Kongres Ukraińców. Akcja ta różni się od światowych forów Ukraińców, których odbyło się już cztery. Tamte fora były zgromadzeniami Ukraińców naszego kraju i zagranicy. Światowy Kongres Ukraińców to zjazd najpotężniejszej organizacji Ukraińców diaspory. Kongres obecnie jednoczy ponad 100 niepolitycznych, społecznych, religijnych, naukowych, młodzieżowych organizacji z 31 krajów świata, gdzie mieszka około 20 milionów Ukraińców. Kongres powstał na bazie kilku organizacji diasporowych z Ameryki Północnej i Południowej, utworzonych po II wojnie światowej. Pierwszy Światowy Kongres Wolnych Ukraińców (tak początkowo nazywała się organizacja) odbył się w Nowym Jorku w 1967 roku. W tym mieście odbył się także trzeci Kongres, kolejne pięć zgromadzeń miało miejsce w Toronto (Kanada), gdzie obecnie znajduje się centrala ŚKU. I wreszcie, dopiero w 12. roku naszej niepodległości, w 2003, po raz pierwszy Kongres odbył się na Ukrainie. I oto kolejne zgromadzenie, znów w naszej stolicy, w Ukraińskim Domu. Charakterystyczny szczegół: poprzedni Kongres, za czasów Kuczmy, odbywał się w mniej prestiżowym, zbyt ciasnym Domu Nauczyciela. Zatem postęp w stosunku władz do diaspory jest widoczny. Kongres nie mógł być ani wiecem, ani szczegółowym omówieniem wewnętrznych problemów Ukrainy. Było to robocze zgromadzenie, na którym po zachodniemu, czyli rzeczowo, analizowano pracę przede wszystkim licznych struktur ŚKU, dlatego czasami odnosiło się wrażenie suchych sprawozdań księgowych i było stosunkowo niewiele wystąpień przedstawicieli Ukrainy. Pierwszego dnia pracy Kongresu, podczas jego uroczystego otwarcia, zgromadzenie odwiedzili Prezydent i Premier Ukrainy, którzy powitali delegatów. Na dalszych posiedzeniach, które odbyły się w formie plenarnej, przed delegatami wystąpili nasi członkowie rządu. W odróżnieniu od światowych forów, nasi politycy nie przywiązali wagi do zjazdu, więc go nie odwiedzili. Czy to dobrze, czy źle, nie będziemy dyskutować, najważniejsze — diaspora zdołała szczegółowo omówić swoje sprawy, problemy, kwestie relacji z państwem ukraińskim. Lejtmotywem obecnego Kongresu stała się smutna rocznica — 75-lecie Hołodomoru na Ukrainie. Temu poświęcono specjalną sesję Kongresu, akcję uczczenia przez delegatów pamięci ofiar głodu. Atmosfera pracy nie skłaniała do rozwlekłych referatów o tym, czym jest głód, od tego są specjalne zgromadzenia naukowe. Tutaj trzeba było mówić konkretnie: czym diaspora może pomóc nam w obchodach smutnej daty. I najważniejsze — oficjalne uznanie przez świat Hołodomoru na Ukrainie za ludobójstwo przeciwko naszemu narodowi. A tutaj wszystko nie jest proste. Tak, przy najaktywniejszym wsparciu światowego ukraiństwa prawie 20 państw oficjalnie już podjęło taką decyzję, ale w wielu krajach do tego jeszcze daleko. Organizacja Narodów Zjednoczonych również jeszcze nie uznała Hołodomoru za ludobójstwo. A ukraińskie lobby w wielu krajach, przede wszystkim w najpotężniejszych państwach Zachodu, jest jeszcze daleko nie tak silne, jak byśmy chcieli. Świadczy to również o pewnej słabości organizacji diasporowych. Dotyczy to także innej ważnej kwestii — międzynarodowego bezpieczeństwa Ukrainy, konkretniej — perspektyw jej członkostwa w NATO. Temat ten był dość aktualny na Kongresie, gdyż odbywał się on właśnie podczas nowej wojny kaukaskiej. Oczywiście, Ukraińcy zagranicy zdecydowanie potępili agresję Rosji przeciwko Gruzji, wyrazili poparcie dla dążenia Ukrainy do zostania członkiem NATO. Ale na ile będzie to sprzyjać wsparciu rządów krajów, których obywatelami są Ukraińcy? Przede wszystkim tych, od których w znacznym stopniu zależy członkostwo Ukrainy w NATO — Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii. Problemy omawiano globalne, a nie to, jaki komputer czy stos książek ma podarować diaspora jakiejś ukraińskiej szkole. Wygląda na to, że czasy diasporowego „donatorstwa” minęły. Mimo wszystko 17 lat, jak mamy własne państwo. Dlatego zasadne, choć wyrażane w delikatnej formie, były pretensje delegatów o to, że zbyt powolnie nasze państwo przechodzi drogę stawania się, że to, co narodowe, zwłaszcza w dziedzinie edukacji, kultury, języka, jeszcze nie stało się priorytetem. Wпрочем, wszystko to wiadomo i bez diaspory. Ludziom to leży na sercu, mówią nam: „My się przejmujemy, pomagamy, ale budować nowe państwo macie przede wszystkim wy, jego obywatele”. Zagraniczne ukraiństwo, wspierając nasze państwo, ma prawo oczekiwać na adekwatną pomoc także od niego. Szczególnych narzekań na ten temat niby nie słyszano. Tym bardziej, że w ostatnich latach z inicjatywy Prezydenta zaczęto jednak realizować państwowy program pomocy dla Ukraińców zagranicy. Ale nawet te propozycje, które wyrażali delegaci Kongresu, świadczą: ta pomoc powinna być znacznie skuteczniejsza, zwłaszcza gdy porównać z aktywną pomocą Rosji czy Polski swoim diasporom. Najwięcej narzekań wyrażali na Kongresie przedstawiciele najmłodszej generacji diaspory, tak zwanej czwartej fali emigracji. Jej odmienność od starej diaspory polega na tym, że ci ludzie w przeważającej większości byli i pozostają obywatelami Ukrainy. Czyli chodzi o zarobkowiczów, którzy masowo wyjeżdżali z Ukrainy i których obecnie jest kilka milionów (dokładnie nawet nikt nie wie). Zdjęcie służby prasowej ŚKU

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn