Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Posiedzenie Rady Głównej na trybunie IX Zjazdu

Слово Просвіти, №36 за 2013 рік

6 września 2013 roku w Kijowie odbyło się posiedzenie Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. W porządku obrad znalazły się: przeprowadzenie kolejnego IX Zjazdu Towarzystwa, który odbędzie się 14 września 2013 roku w stołecznym Domu Nauczyciela; statutowe organy zarządzające „Proświty”; ustawa Ukrainy „O stowarzyszeniach obywatelskich”; obchody 200-lecia urodzin Tarasa Szewczenki oraz działalność jubileuszowego komitetu społecznego; obchody 145-lecia Towarzystwa „Proświta”. We wstępnym słowie przewodniczący OTU „Proświta” Pawło Mowczan podkreślił wagę każdej z omawianych kwestii, przedstawił propozycje Centralnego Zarządu dotyczące pracy Zjazdu i jego organów roboczych. Odpowiedzialny sekretarz Towarzystwa Mykoła Nesterczuk poinformował o pomyślnie zakończonej kampanii sprawozdawczo-wyborczej „Proświty”. We wszystkich obwodowych zrzeszeniach odbyły się konferencje sprawozdawczo-wyborcze, na których wybrano kierownictwo organizacji oraz delegatów na zjazd proświatian. Rada Główna omówiła i zatwierdziła projekt porządku obrad IX Zjazdu. Zgodnie ze Statutem delegaci wysłuchają i omówią sprawozdania organów kierowniczych Towarzystwa za ostatnie 4 lata. Następnie zjazd ma wybrać organy kierownicze „Proświty”. Na rozpatrzenie zjazdu Rada Główna postanowiła przedłożyć kilka uchwał dotyczących najpilniejszych problemów pracy proświatskiej, życia społeczno-obywatelskiego, humanitarnych perspektyw Ukrainy. Rada przyjęła uchwałę o poparciu eurointegracyjnego kursu Ukrainy. Rada omówiła kwestię organów kierowniczych „Proświty”, w tym kandydaturę na przewodniczącego OTU „Proświta”, którego ma wybrać zjazd. W tej sprawie wystąpili przewodniczący obwodowych zrzeszeń „Proświty”: Jarosław Pitko (zrzeszenie lwowskie), Wołodymyr Semystiaha (ługańskie), Mykoła Kulczyński (połtawskie), Wasyl Kliczak (kijowskie), Oleh Tkaczenko (zaporoskie). Poinformowali, że na ich konferencjach obwodowych przyjęto propozycję wyboru na przewodniczącego „Proświty” na kolejną kadencję obecnego kierownika Towarzystwa Pawła Mowczana. Tę kandydaturę poparli w wystąpieniach członkowie Rady Głównej Heorhij Filipczuk, Anatolij Mokrenko, Wiaczesław Biłous i inni. Rada Główna w prawie pełnym składzie (1 — wstrzymał się) zagłosowała za uchwałą, w której proponuje zjazdowi poprzeć kandydaturę Pawła Mowczana na wybór go przewodniczącym „Proświty” na nową kadencję. Żywą dyskusję na posiedzeniu rady wywołała kwestia nowej ustawy Ukrainy „O stowarzyszeniach obywatelskich”. Weszła ona w życie w tym roku i bezpośrednio dotyczy takich organizacji społecznych, jak „Proświta”. Ustawa przewiduje pewne reformowanie struktur i form pracy organizacji obywatelskich, w tym wprowadzenie zmian w ich statutach. Na to przewidziano znaczny czas — 5 lat. Nie znalazła poparcia wśród członków Rady Głównej propozycja Wasyla Czepurnoho (Czernihów), by przeprowadzić IX Zjazd w dwóch etapach: na pierwszym, obecnym zjeździe (pierwszy etap) utworzyć grupę roboczą ds. reformy organizacji, opracowania zmian w statucie, a po pół roku, na drugim etapie zjazdu, uchwalić te zmiany. Przewodniczący obwodowych i miejskich zrzeszeń opowiedzieli się za pełnowymiarowym zjazdem, a reformę organizacji poprzez wprowadzenie zmian w statucie przeprowadzić później, po wszechstronnym zbadaniu kwestii na miejscach, zwołując w tym celu zjazd nadzwyczajny. Rada Główna zagłosowała więc za tym, zastrzegając jednocześnie utworzenie na IX Zjeździe grupy roboczej ds. wprowadzenia zmian w statucie oraz opracowania możliwych nowych postanowień dokumentu programowego „Proświty”. Rada ustaliła kandydatury ze swojego składu do tej grupy roboczej, które przedstawi zjazdowi. Zaangażowani zostaną również doświadczeni prawnicy proświatianie. Nie mniej odpowiedzialnie Rada rozpatrzyła propozycje obchodów 200-lecia urodzin Tarasa Szewczenki przez każde obwodowe zrzeszenie. Podkreślono odpowiedzialność utworzonego z inicjatywy „Proświty” Ogólnoukraińskiego Komitetu Społecznego ds. obchodów jubileuszu Kobzarza oraz komitetów organizacyjnych, powołanych pod egidą „Proświty” w obwodach. Już aktywnie pracują. Ważne jest również, by nie lekceważyć współpracy z władzami w przygotowaniu i obchodzeniu 200-lecia. Proświatianie i społeczeństwo powinni skłaniać władze do aktywniejszego prowadzenia przygotowań do tej daty, zwłaszcza w zakresie doprowadzenia do należytego stanu miejsc związanych z Szewczenką na Ukrainie. Na posiedzeniu omówiono kwestię obchodów 145-lecia „Proświty”. Oczekuje się, że jubileusz Towarzystwa zostanie uczczony na szczeblu państwowym. Główne uroczystości jubileuszowe odbędą się we Lwowie, w stolicy, w Iwano-Frankiwsku 8 grudnia tego roku. Ukażą się książki poświęcone rocznicy Matki-Proświty, będzie kontynuowana praca, której celem jest zebranie możliwie najpełniejszej historii „Proświty”. Na posiedzeniu Rady Głównej Pawło Mowczan ogłosił decyzję Centralnego Zarządu „Proświty” o przyznaniu w tym roku ogólnoukraińskich proświatianskich nagród im. Hrinczenki i Pohrebnoho. Przewodniczący Towarzystwa wręczył wysokie odznaczenia „Proświty” nowym laureatom. Prezentujemy uwadze naszych czytelników fragmenty wystąpień członków Rady Głównej. Wasyl CZEPURNYJ, przewodniczący Czernihowskiej Organizacji Obwodowej „Proświty”: — Przekazuję do wiadomości pozycję Czernihowskiej Obwodowej „Proświty”. Ponieważ nowa ustawa „O stowarzyszeniach obywatelskich” wymaga przeładowania (chociaż komuś to słowo się nie podoba), to przede wszystkim z prawnego punktu widzenia proces ten wymaga określonego czasu. A nowe lub stare kierownictwo, jeśli pozostanie, powinno działać zgodnie ze statutem. Uważamy, że ten proces wymaga określonego czasu na przeładowanie. Dlatego Czernihowska „Proświta” uznaje za celowe przeprowadzenie zjazdu w dwóch etapach. Na pierwszym etapie należy podjąć decyzję o organizacyjno-prawnym statusie Towarzystwa, jak tego wymaga ustawa. Zgodnie z tą decyzją utworzyć grupę roboczą, która będzie pracować nad projektem nowego statutu, według naszej oceny przez okres pół roku. A następnie przeprowadzić drugi etap zjazdu, na którym uchwalić nowy statut i wybrać kierownictwo zgodnie z zadaniami naszej organizacji. Mykoła KULCZYŃSKYJ, przewodniczący Połtawskiej Organizacji Obwodowej „Proświty”: — Nie wątpię, że obecni tu proświatianie wkładali energię swojego życia w to, aby naród ukraiński stawał się naprawdę ukraiński. Przez lata niepodległości stał się on trochę taki, dzięki również naszym wysiłkom i metodycznej, celowej pracy Towarzystwa. Ale jednocześnie przyznajmy, że nasze społeczeństwo nadal pozostaje konserwatywno-obojętne, a jego część — nawet wroga wobec wartości narodowych, wobec naszej historii, wobec wielkich osiągnięć ukraińskiej kultury, i wysiłków „Proświty”, aby zmienić taką sytuację, jest za mało. Tu trzeba czegoś znacznie skuteczniejszego — polityki narodowej naszego państwa. Tej polityki, której nie było przez 22 lata naszej najnowszej państwowości. Co do dwóch etapów, uważam, że to błąd, podstawa do stałej niepewności i zamieszania… Rozumiemy, że to ciężkie skutki sytuacji politycznej w państwie, która rodzi ludzi bezdusznych i nieskrupulatnych w dążeniu do swojego, często korzystnego, celu. W tym sensie sprzeciwiam się idei dwóch etapów zjazdu proświatian. Już nie raz widziałem te „dwa etapy” i wiem, czym to się kończy. Dlatego nie bądźmy bezwolnymi marionetkami — cenmy tę społeczno-kulturalną pracę, którą wykonujemy już nie jeden rok w naszym proświatiańskim gronie. Heorhij FILIPCZUK, akademik APN: — Każdy myślący człowiek rozumie, kto i co stoi za słowami „przeładowanie „Proświty”, które ostatnio rzekomo „są na ustach wszystkich”. Wiemy, skąd te idee się wywodziły, z jakich ośrodków tak zwane „przeładowanie” jest wszczepiane w ukraińskie organizacje i jaki cel sobie stawia. Dlatego uważam, że nie ma tu o czym dyskutować. Musi być zjazd pełnoformatowy, pełnomocny! Idąc na posiedzenie Rady Głównej Towarzystwa, przeczytałem, że moi rodacy Jurij Fed'kowycz i Sydir Worobkewycz — a byli to najlepsi przedstawiciele ukraińskości, budziciele narodu nie tylko Bukowiny, ale i całej Ukrainy — wysoko oceniali proświatiański czyn. Moment opisany w ich wspomnieniach, gdy we Lwowie przyjmowano ich w poczet członków „Proświty”, był najwybitniejszy w ich życiu. Najwybitniejszy, bo ta organizacja społeczna była rozświetlona przez najlepszych przedstawicieli naszej inteligencji, którzy na zawsze związali swoje dalsze życie z „Proświtą”. Pawło Mowczan — jeden z najlepszych przedstawicieli ukraińskiej inteligencji, który kierował, kieruje i będzie kierował „Proświtą” w najbliższej perspektywie. Nie dlatego, że nie ma dla niego alternatywy jako takiej, ale dlatego, że rzeczywistość nas skłania do podejmowania mądrych, wyważonych obywatelskich i moralnych ukraińskich patriotycznych decyzji. Wiaczesław BIŁOUS, przewodniczący Związku Oficerów Ukrainy: — Niedawno przeczytałem w „Ukraińskiej Prawdzie” artykuł byłego posła Jurija Hnatkewycza. Zrobiło mi się smutno i wstyd za tego człowieka. On kiedyś — trzykrotnie! — kierował Kijowską Miejską „Proświtę” i szczególnie niczym się nie wyróżniał. To, co napisał w Internecie o życiu proświtiańskim, nie przystoi jemu — człowiekowi, który pretenduje przynajmniej do roli ukraińskiego inteligenta. Gdyby przyszedł na nasze zebranie i poruszył to w szerokim kręgu współmyślących, byłoby to szczere, po ukraińsku. A on postąpił, łagodnie mówiąc, nieuczciwie. Wstyd mi, że kiedyś miałem z nim jakieś sprawy. To — w kwestii mojej moralno-etycznej oceny jednego z naszych byłych działaczy. Publiczne wystąpienie Hnatkiewicza wymaga odpowiedniej reakcji także na zjeździe proświtian. Oskarżona przez niego „Proświta” musi dać publiczną odpowiedź. Bo postępek byłego posła przypomina mi karty z naszej niedawnej (i dawnej) historii, kiedy swoi gryźli swoich, sprowadzając do niczego wysiłki Ukraińców w dziedzinie pracy narodowej. Swiatosław WASYLCZUK, przewodniczący Żytomierskiej Obwodowej Organizacji „Proświty”: — Popieram Wołodymyra Semystiagę: „Proświta” jest jedyną organizacją społeczną, która dotąd pozostaje monolityczna, jednolita, mimo wszystkich prowokacji i podstępności naszych „przyjaciół”, a nie spotkał jej los wielu ukraińskich partii politycznych, które się rozdrobniły i zniknęły z politycznej i społecznej areny naszego państwa. Dlatego na konferencji obwodowej, kiedy omawialiśmy kwestię kolejnego zjazdu, bezwzględna większość proświtian zarekomendowała poparcie kandydatury Pawła Mowczana. Oto takie stanowisko żytomierzan i proszę wszystkich o jego poparcie. Ołeksij KURINNYJ, prawnik, członek Kijowskiej Obwodowej Organizacji „Proświty”: — Rozumiemy ogólną sytuację w państwie. Wiadomo, że proklamowano kurs na reformę systemu prawnego. Ale nie znamy dokładnie tych podwodnych prądów, sił, które mogą istotnie wpłynąć bezpośrednio na życie i działalność „Proświty”. Dlatego to musi stać się przedmiotem naszej uwagi. Przez długi czas obowiązywała ustawa z 1992 r. o organizacjach społecznych. Zgodnie z tą ustawą została zbudowana tradycyjna obecna struktura „Proświty”. Na podstawie tej ustawy faktycznie mogą istnieć 2 struktury: pierwsza — bezpośrednio jako organizacja społeczna, mająca wyraźną strukturę od centralnej, obwodowych, rejonowych i aż do lokalnych oddziałów i ogniw. Ważne, że według tamtej ustawy, która już utraciła moc, zrzeszenia obywateli przewidywały, że lokalne oddziały mogły mieć status osób prawnych. Zgodnie z nową ustawą zasadniczymi są przepisy przejściowe, według których, w szczególności punkty 7 i 8 rozdziału 5 Ustawy „O zrzeszeniach obywatelskich”, takie lokalne oddziały nie będą miały statusu osób prawnych i, odpowiednio, wpłynie to w przyszłości na działalność, określenie kierunków i priorytetów, ich samodzielność. Według rejestru organizacji społecznych w Ukrainie istnieje około

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn