Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

pod hasłem wcielenia jego idei

Слово Просвіти, №36 за 2013 рік

„większości” duchownych nadać eparchii mukaczewskiej „szczególny” status. Ponieważ, jak mówiono, większość wiernych greckokatolików na Zakarpaciu stanowią nie Ukraińcy, lecz jacyś „Rusini”. Po pierwsze, jak wykazał Ogólnoukraiński Spis Powszechny 2001 r. — zdecydowana większość Zakarpaciszan (80 % ludności obwodu — ponad milion osób) uważa się za Ukraińców, a jako Rusini zapisało się zaledwie 10 tysięcy (1 %). Po drugie, była to oczywista fałszywka — o żadną „większość” duchownych nikt nie pytał: wszystko zrobiła niewielka garstka najbliższego otoczenia biskupa-ordynariusza, nieoficjalnie, kuluarowo i w tajemnicy. Dokument wprowadził w błąd Stolicę Apostolską, która na podstawie tego sfałszowanego przedstawienia zatwierdziła tymczasowy status sui iuris dla eparchii mukaczewskiej. Gdy o tak sfałszowanej „większości” stało się wiadomo Iwanowi Marhityczowi, z jego inicjatywy przeprowadzono otwarty, jawny plebiscyt w sprawie stanowiska parafialnych wspólnot eparchii. Zdecydowana większość opowiedziała się za jednością z UKGK. Aby sprawdzić wiarygodność tego, Stolica Apostolska w 1993 r. skierowała na Zakarpacie prefekta Kongregacji Wschodniej Akilego Silvestriniego, który przekonał się o dążeniu Zakarpaciszan do jedności z UKGK. Realizując wyniki woli greckokatolików eparchii, w 1994 r. Watykan opracował projekt utworzenia Zakarpackiej metropolii w jedności z Zwierzchnim Arcybiskupem Greko-Katolickiego Kościoła Ukrainy, którego uzgodnili i podpisali wszyscy ówcześni biskupi eparchii mukaczewskiej — Iwan Siemedij, Iwan Marhetycz i Josyp Hołowacz. Po pewnym czasie I. Siemedij i J. Hołowacz bez wyjaśnienia przyczyny ogłosili „wycofanie” swoich podpisów pod uzgodnieniem. W ten sposób zablokowali tę ideę. Rozdrażnione taką patriotyczną, cerkiewno-soborczą działalnością władyki Iwana Marhetycza ówczesne kierownictwo eparchii na wszelkie sposoby stara się go upokarzać, rozpowszechnia o nim oszczerstwa. Nawet w liście do Rzymu nazwało go „psychicznie nienormalnym”. Nieprzyjemnie o tym mówić, lecz tak było — o tym mówił i pisał sam I. Marhetycz. Walka z separatystami wymagała znacznych wysiłków. Dlatego władyka utworzył organizację społeczną o wymownej nazwie — „Greko-katolicki związek im. A. Szeptyckiego”, która obejmowała, oprócz wiernych, także dziesiątki kapłanów i stawiała sobie za cel zjednoczenie eparchii mukaczewskiej z UKGK oraz wspieranie tendencji do wprowadzania do liturgii rodzimego języka ukraińskiego. Posiedzenia odbywały się co miesiąc w pomieszczeniu mukaczewskiej „Proświty”. Władyka organizuje fora, spotkania, apele do Stolicy Apostolskiej, pod którymi podpisują się zarówno kapłani, jak i świeccy, wyjazdy, w tym także do Rzymu, pisze artykuły do środków masowego przekazu, występuje na zebraniach ludowych. Ponadto współpracuje z ukraińskimi narodowo-demokratycznymi organizacjami — UNRZ, NRU, „Proświtą” im. T. Szewczenki itd. Opierając się na publikacjach gazety „Karpatський голос”, którą redagowałem i z którą ściśle współpracował władyka, przytoczę fakty z jego patriotyczno-społecznej działalności (nawiasem mówiąc, w latach 1995–1996 zorganizował nam pomoc materialną od ojca Julija Kubinija na utworzenie centrum komputerowego redakcji). W dniu otwarcia Ogólnoukraińskiego greko-katolickiego Soboru UKGK 6 października 1996 r. 480 zakarpackich greko-katolików, prowadzonych przez Iwana Margitycza, którzy przebywali na placu św. Jura we Lwowie, jednogłośnie zaaprobowali apel do Soboru, którego treść brzmiała: „Jedność kościelna zakarpackich greko-katolików ze wszystkimi greko-katolikami w jednym UKGK”. 10 listopada 1996 r. Jego Świątobliwości Janowi Pawłowi II z okazji 50-lecia jego kapłaństwa oraz 18-lecia pontyfikatu powszechnego w imieniu zakarpackich greko-katolików wysłano życzenia z prośbą o „rozwiązanie zakarpackich problemów”, „wysłuchanie naszych bólów i skromnych próśb dotyczących jedności Greko-Katolickiego Kościoła na Ukrainie, do którego pragnie należeć ogół świadomych religijnie greko-katolików Zakarpacia. To pragnienie wyraziło już ponad 60 z 120 zakarpackich wspólnot, zarejestrowanych w 1992 r.”. Zatem zakarpaccy wierni proszą o „zniesienie statusu sui iuris” oraz o błogosławieństwo dla „utwierdzenia jednego Greko-Katolickiego Kościoła na Ukrainie”. 15 marca 1997 r. Iwan Margitycz wygłasza gorące patriotyczne przemówienie na wiecu ludowym zorganizowanym przez NRU na Czerwonym Polu, w którym wzywał, czcząc poległych karpackich sicziowców, do zintensyfikowania działań na rzecz budowy Ukrainy i jedności eparchii mukaczewskiej z UKGK. W sierpniu tego samego roku organizuje wyjazd do Rzymu na spotkanie z Jego Świątobliwością Janem Pawłem II 92 pielgrzymów z Zakarpacia. Co ciekawe, Jan Paweł II rozmawiał z zakarpatczykami po ukraińsku. Papieżowi przekazano apel, którego główna treść to prośba o podporządkowanie eparchii mukaczewskiej Ukraińskiemu Greko-Katolickiemu Kościołowi. „Co do jedności kościelnej — mowa w liście — to, naszym zdaniem, istnieją dwie możliwości: 1. Wyznaczyć taki zarząd eparchii, którego misja zakończyłaby się jednością kościelną. Albo: 2. Zatwierdzić samookreślenie zakarpackich wspólnot kościelnych”. W imieniu „i w zgodzie z pielgrzymami z synowską oddaniem” apel podpisał Iwan Margitycz. Na ten sam temat mówi również list Iwana Margitycza z maja 2001 r. do Papieża Rzymskiego. 23 marca 2002 r. w „Karpackim Głosie” ukazał się artykuł Iwana Margitycza „Nadszedł już czas, aby mieć Ukrainę ukraińską”. Władyka, choć był niezwykle gorliwym grekokatolikiem, przychylnie odnosił się do Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego. Świadczy o tym także jego artykuł „Mądre zwrócenie się…”, opublikowany w „KG” 9 czerwca 2001 r. Wśród wiernych i społeczeństwa władyka cieszył się niezwykle wielkim autorytetem, zyskał gorącą miłość i czcigodne miano Ludowego Biskupa. Całe życie Iwana Margitycza, aż do ostatniego tchnienia, było poświęcone i oddane służbie Bogu, Cerkwi, Ukrainie i jej narodowi. Świadectwem tego było także obchodzenie jego 80. urodzin. W Użhorodzie z tej okazji odbyła się uroczysta akademia, w której wzięli udział nie tylko przedstawiciele społeczeństwa, ale także kierownictwo obwodu. Prezydent Ukrainy odznaczył go Orderem „Za zasługi”. Szczególnie znaczące wydarzenie miało miejsce w rodzinnej wsi — Boržawie. Ponad tysiąc osób z różnych stron (czterech biskupów z sąsiednich obwodów Ukrainy, 55 kapłanów, mnisi i mniszki; zabrakło jedynie kierownictwa eparchii mukaczewskiej) przybyło tu, aby wziąć udział w uroczystej liturgii z okazji 80. urodzin. Testament władyki Iwana Margitycza: „Ważne, aby na Ukrainie chrześcijanie zjednoczyli się w jeden Pomiestny Kościół, który byłby Kościołem równouprawnionym — siostrą innych pomiestnych Kościołów i zarazem — nierozerwalną gałęzią jedynego Bożego Kościoła. Bo Jezus Chrystus wyraźnie mówił: „Będzie jedna

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn