Strona · s. 14strona oryginału ↗
Podarujmy dziecku skrzypce. Apel do lutników Ukrainy
Слово Просвіти, №36 за 2013 рік
Orest MORHOCZ, lutnik, członek Proświty lat 40., m. Kicmań na Bukowinie. Naród ukraiński jest jednym z najbardziej muzykalnych. Uznał to świat. Za nasze dawne instrumenty muzyczne uważa się kobzę, bandurę, sopiłkę. A z czasem obok nich pojawiły się skrzypce. Na Ukrainie instrument ten zaczął rozpowszechniać się od XVII wieku i od razu stał się ulubionym. Bo skrzypce śpiewają i płaczą niczym dziecko. Ta miłość znalazła odzwierciedlenie w ukraińskim folklorze. Przypomnijmy chociażby pieśni ludowe „Skrzypce by nie grały, gdyby nie smyczek”, „Na ulicy skrzypce – bas”, „Skrzypce grają, głos mają” oraz szereg innych. Prawdziwe skrzypce, wykonane przez profesjonalnego mistrza, zdobyć niełatwo, na dodatek nie są tanie. Dlatego ludowi muzycy samoucy zaczęli sami robić te cudowne instrumenty. W bukowińskich Karpatach do dziś jest niemało rzemieślników, którzy wytwarzają skrzypce, a Huculi chętnie na nich grają. Ale zrobić skrzypce najwyższej klasy jest bardzo trudno. Wiem to dobrze, bo sam już trzydzieści lat nieustannie próbuję zgłębić tajemnice wytwarzania tej Królowej Muzyki. Przede wszystkim trzeba znaleźć odpowiednie drewno, po które bywa, że trzeba dziesiątki kilometrów chodzić pieszo lasami Bukowiny i Przedkarpacia. Potem – wysuszyć to drewno według specjalnej technologii. A dalej obrobić własnymi rękami, dobrać odpowiedni klej, lakier… Jednak najważniejsze – włożyć w tę pracę swoją duszę, żeby one potem zaśpiewały głosem żywych skrzypiec! Specjaliści mówią, że mi się to udaje. Na moich instrumentach grają czołowi muzycy w Niemczech, Hiszpanii, Rosji, Izraelu, Kanadzie. Niedawno otrzymałem list pochwalny od rektora konserwatorium z włoskiego Neapolu. Ogólnonarodowa miłość do tego cudownego instrumentu nie słabnie na Ukrainie i dzisiaj, zwłaszcza wśród młodzieży. Wielu uczniów dziecięcych szkół muzycznych chce uczyć się właśnie w klasie skrzypiec. Ale na czym oni grają? Zazwyczaj na instrumentach fabrycznych, wykonanych na taśmie, pokrytych banalnym lakierem meblowym. Albo na sklejkowych produkcji chińskiej. Te skrzypce ładnie wyglądają, ale o normalnym dźwięku nie ma co mówić. To dzisiaj wielki problem. Przecież na Ukrainie jest mnóstwo szkół muzycznych, których państwo nie zaopatruje w wysokiej jakości instrumenty, a i rodzice nie zawsze mogą je kupić. Więc dzieci się męczą, wykładowcy niemal płaczą. Bo przyszły skrzypek musi od małego przyzwyczajać się do estetyki skrzypiec, do wygody gry oraz czystości i niepowtarzalności dźwięku. Tylko wtedy młody muzyk robi postępy. Na sklejkowych taśmowych skrzypcach osiągnąć tego nie sposób. Dlatego postanowiłem objąć patronatem uczniów-skrzypków dziecięcej szkoły muzycznej imienia Wołodymyra Iwasiuka, która znajduje się w Kicmaniu w obwodzie czerniowieckim. Na początek bezpłatnie wyremontowałem i odrestaurowałem osiem szkolnych dziecięcych skrzypiec, żeby grało się na nich wygodnie i przyjemnie oraz żeby choć trochę poprawić właściwości brzmieniowe instrumentu. A dla szczególnie uzdolnionych dzieci własnoręcznie wykonałem i podarowałem kilka nowych skrzypiec – połówek i trzyczwartych. I nadal będę opiekował się tą szkołą oraz jej uczniami-skrzypkami. Zwracam się do wszystkich lutników Ukrainy z apelem, aby zwrócili uwagę na szkoły muzyczne swojej wsi, osady, miasta, regionu. Weźcie
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
