Strona · s. 15strona oryginału ↗
Smutne wspomnienie
Слово Просвіти, №36 за 2013 рік
Lubow ZORYNA
Diana Markiwna Orłenko mieszka w Iwano-Frankiwsku od 1969 roku, tutaj wychowali się jej córka Halja i syn Wołodia, urodziły się wnuki, a ona aż do emerytury pracowała jako starsza pielęgniarka w przedszkolu „Dujmowoczka”, które od dawna jest zamknięte. Tam emerytka znalazła sobie zajęcie: śpiewa w chórze weteranów „Frontowi przyjaciele”, jest aktywną wolontariuszką w regionalnym centrum obsługi emerytów i samotnych niezdolnych do pracy obywateli, a także działaczką Czerwonego Krzyża i rady weteranów. O dzieciństwie wspomina ze smutkiem i bólem, bo ojciec poszedł na front od pierwszych dni wojny, a w 1942 roku jej matkę aresztowali gestapowcy za ukrywanie rannego żołnierza. W pamięci z lat dziecięcych, z pobytu w Kijowie, pozostał tylko straszny obraz: jak gestapowcy wlekli za długie warkocze jej najdroższą mamusię, a ona, mocno wczepiona w jej szyję, płakała; smak soli z maminych i własnych łez czuje do dziś. Kiedy wpędzano ich do wagonu pociągu, dziewczynka bezsilnie łkała, a mama mocno tuliła ją do swoich piersi i pod stukot kół zasnęła. A potem nastały ciężkie dni: owczarki, strażnicy w czarnych mundurach, drut kolczasty, szeregi ludzi, ciepło kobiecych dłoni gładzących ją po główce i nawet rzucony przez strażnika kawałek chleba albo cukierek, powroty mamy z pracy, jej zmęczone dłonie, które przytulały ją do siebie. I tak przez ponad dwa lata. Jej życie w obozie koncentracyjnym „Majdanek” było ciężkie, choć dla wielu była promyczkiem wiary w zwycięstwo, bo po dziecięcemu bezpośrednia śpiewała i recytowała wierszyki. Ale pewnego dnia mamy nie stało, powiedziano, że spalono ją w tej czarnej komorze. Szukała ochrony u każdego, ukrywano ją, dokarmiano, przytulano. A teraz, przeczytawszy w gazecie artykuł o męczenniku Emilianie Kowczu, znów wypłynął mi z pamięci rok 1944: do baraku wchodzi wychudzony, bardzo chudy siwy mężczyzna w długim czarnym płaszczu, ledwo przesuwa nogi, a po obu jego bokach dwaj mężczyźni w obozowych ubraniach. Podtrzymując go, idą do kąta baraku, gdzie już zebrali się więźniowie. „Przestraszona chowam się, bo ludzie w czerni przypominali mi ten straszny dzień, kiedy gestapowcy zabrali mamę i mnie. Ale ciekawość bierze górę, podchodzę do grupy, przytulając się do znajomych, i widzę dobre ласраїнською, польською i angielską — o historii wsi i świątyni. W końcowej części uczestnicy „Wyriju—2013” odbyli wycieczkę do Chełma, gdzie prowadzona jest ukraińsko-polska ekspedycja archeologiczna na Wzgórzu Chełmskim. Wyriańczycy odwiedzili cztery cerkwie Zakerzonia, które niedawno weszły na listę światowego dziedzictwa UNESCO — w Chotyńcu, Radrużu,
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
