Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

Forum to nasza nadzieja

Слово Просвіти, №36 за 2013 рік

Michajło SŁABOSZPYCKYJ Trudno byłoby znaleźć kogoś, kto zechciałby zaprzeczyć, że Forum Wydawców to najbardziej masowe i najważniejsze wydarzenie roku w całym literacko-wydawniczym życiu Ukrainy. Oczywiście w kontekście ogólnoeuropejskim nie jest ono zbyt widoczne, ale dla nas to już poziom. Wszystkie inne wystawy na Ukrainie, jakkolwiek ambitne byłyby zamierzenia ich organizatorów, to – powiedzmy szczerze – beznadziejnie prowincjonalne, marginalnej skali imprezy. Lwów jest stolicą ukraińskiej książki. W te dni do Lwowa wędrują nie tylko wydawcy i literaci. Ciągną tu, niczym pielgrzymi, miłośnicy książek z całej Ukrainy. W takie dni, patrząc na mądre twarze ludzi z książkami w rękach, przechadzając się między rzędami świeżych wydań, zapominasz nawet o tym, że zajmujemy jedno z ostatnich miejsc w Europie pod względem liczby wydań na mieszkańca i że u nas coraz mniej ludzi czyta książki. Tu także wcale nie jesteśmy w Europie w czołówce. Jesteśmy outsiderami. Jednak właśnie Lwów daje nadzieję i szansę na lepsze. Znamienne, że Forum Wydawców nie jest projektem państwowym; zrealizowali je konkretni ludzie – przede wszystkim, Ołeksandra Kowal — z pomocą społeczności. Państwo, gdy idzie o książkę, milczy jak ów lud w „Borysie Godunowie”. Państwo ukraińskie i książka ukraińska — niestety, nie są synonimami. Podobna w tym sensie sytuacja panuje chyba tylko u Białorusinów. Jeśli każde normalne i pełnowartościowe państwo wśród swoich narodowych priorytetów wysuwa również książkę, to naszego kraju nie można o to oskarżyć. Trudno nawet wyobrazić sobie naszych wysokich dostojników z książką w ręku, chyba że z książką kucharską albo czekową. Przez wszystkie lata naszej niepodległości nie przypominam sobie, by któryś z prezydentów, premierów czy przewodniczących parlamentu, powiedzmy z ekranu telewizora, stanąwszy tam z książką w ręku, powiedział coś w tym rodzaju: „W Ukrainie — wydarzenie: ukazało się wybitne dzieło literackie naszego pisarza… Gratuluję wam i sobie jako czytelnikowi tego wydarzenia. Czytajmy, to będziemy mądrzejsi i kulturalniejsi”. Dla nas to fantastyka, bo takiego nie tylko nie było, lecz, jak się zdaje, nie będzie w najbliższym czasie. Nasi władcy i politycy to ci, którzy nie czytają. Zazwyczaj jest to słownik Elloczki-ludojadki, to ignoranci we wszystkich naukach, niezależnie od tego, jakie dyplomy i tytuły posiadają. We Francji natomiast, powiedzmy, prezydent Mitterrand udzielał wywiadów w związku z tym czy innym laureatem Nagrody Goncourtów. Chwalił się, że przeczytał wszystkie utwory nią wyróżnione. I nie tylko dlatego, że we Francji politycy mają inne standardy intelektualne i kulturalne, nie tylko dlatego, że we Francji literatura jest religią obywatelską. Lecz dlatego, że… I tu proponuję czytelnikom „Słowa Proświty” zastanowić się nad odpowiedzią i ją zaproponować.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn