Strona · s. 7strona oryginału ↗
Przy murze naszej pamięci
Слово Просвіти, №36 за 2018 рік
Heorhij ŁUKIANCZUK Zdjęcia autora 29 sierpnia — dzień największych strat ukraińskiego wojska w kotle iłowajskim. W tym dniu towarzysze broni poległych ochotników i żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy, matki, ojcowie, żony, dzieci, narzeczone i przyjaciele, którzy stracili swoich najdroższych i najbliższych na wschodzie Ukrainy, czczą ich pamięć przy Memorialnym murze pamięci poległych Bohaterów. Przez nieudolność naszego kierownictwa, politycznego i wojskowego, oraz podstęp wroga, wydarzyła się największa tragedia w całej wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Eduard OWCHARENKO Zdjęcia autora „Marharyta Dowhan była „swoja” wśród szestdziesiatnykiw, na wszystkich akcjach Kijowskiego klubu twórczej młodzieży, w organizacji których często brała aktywny udział, narażając na niebezpieczeństwo prześladowań i siebie, i męża. A dzięki mężowi — utalentowanemu rzeźbiarzowi Borysowi Dowhaniowi — przyjaźniła się z jego kolegami-artystami. Opiekowała się bezdomnymi poetami, którzy stróżowali w kołchozowych sadach… …Mijały lata, zmieniało się życie, nasza Ryta została już nawet babcią, ma z kogo być dumna, ale pozostała niezmordowaną wolontariuszką… W czasach pokoju rozpowszechniała ukraińską literaturę, w domu urządziła swoisty klub dla dzieci, które przyuczała do czytania. A wojna przyniosła nowe, cięższe kłopoty. Serce wiecznej wolontariuszki prowadzi ją do tych, którzy potrzebują ciepłego słowa, szczerej rozmowy, a może i cichej spowiedzi. Odwiedza rannych żołnierzy w szpitalach, zapisuje ich opowieści zarówno o tragicznych wydarzeniach ich życia, jak i o codzienności, wysłuchuje żalów i nadziei. I słyszy głos każdego. I powstaje unikalny kronika ludzkich losów, za którymi kryje się i los kraju, i los narodu. Tę książkę będą czytać. Będzie poruszać i dawać nadzieję”, — pisał Iwan Dziuba. A Lubow Hołota w swoim słowie wstępnym zaznaczyła: „…Dzisiejsza broń rosyjskiego agresora jest niemiłosierna, ludobójcza, zadaje obrażenia zdolne uszkodzić ludzkie ciało i zniszczyć ludzką duszę — to politraumy, liczne rany, po których nie każdy jest w stanie dojść do siebie i znaleźć w sobie siły do życia. Od tego, kto będzie obok rannego na etapie zdrowienia, zależy tak samo wiele, jak od lekarzy. A czasem nawet więcej. Jeszcze wczoraj obca osoba staje się aniołem stróżem, z nią można porozmawiać o tym, czego nie opowie się najbliższym. Marharyta Kostiantyniwna stała się tym Przez to, że przywódcy państwa nie zwracali uwagi na operacyjne informacje wywiadu o wprowadzeniu rosyjskich wojsk i grozili wojskowym za podjęcie adekwatnej odpowiedzi, Ukraina straciła ponad tysiąc swoich dzielnych synów… Dramat Iłowajska i innych „kotłów” polegał na tym, że siła ukraińskiego ducha w osobie batalionów ochotniczych nie znalazła odpowiedniej organizacji i wsparcia z góry… Tak zwany „zielony korytarz”, który obiecywali przedstawiciele rosyjskiego dowództwa „ufnym” generałom ukraińskiego Sztabu Generalnego, stał się korytarzem śmierci… i korytarzem heroizmu oraz męstwa ukraińskich żołnierzy. Nie poddali się wrogowi i odrzucili podstępną propozycję złożenia broni. Była to wspólna decyzja dowódców i żołnierzy jednostek, które wychodziły z okrążenia. Nawet w beznadziejnej sytuacji nasi bojownicy zadali wrogowi dotkliwy cios. Tylko pod Iłowajskiem liczba poległych rosyjskich wojskowych regularnych wojsk FR wynosiła około 200 osób, rannych — około 300… A za przerażające lato 2014 roku i do końca roku straty rosyjskiej armii w Donbasie osiągnęły 1700 wojskowych! Każde przerwane życie naszego obrońcy — to ogromna, niepowetowana strata dla bliskich, dla ukraińskiego społeczeństwa. Pod Iłowajskiem, Marjinką, Zełenopillą… oraz w innych miejscach Donbasu zginęło wielu ochotników, którzy za głosem serca i własnego sumienia poszli na front bronić ojczystego kraju. Zginęli najlepsi, wykształceni i wysokoduchowi Ukraińcy… Świątobliwy Patriarcha Kijowski i całej Rusi-Ukrainy Filaret odprawił przy Michajłowskim memorialnym murze pamięci nabożeństwo za poległymi Bohaterami. A uczestnicy działań memorialnych zwrócili się do Prezydenta Ukrainy z żądaniem uznania wreszcie na szczeblu państwowym daty 29 sierpnia Dniem Pamięci za poległymi Bohaterami. Na zdjęciach: Działania memorialne w Kijowie na Placu Michajłowskim. ogólnokształcąca szkoła I—III stopnia — Liceum Przyrodniczo-Matematyczne” Olha Semenenko. Zainteresowała się szpitalnymi notatkami, które drukowano w „Słowie Proświty”. Na ich podstawie robiono wystawy tematyczne, wykorzystywano podczas lekcji historii i literatury, w pracy pozalekcyjnej. Zadzwoniła do redakcji gazety, tutaj pomogli skontaktować się z Marharytą Kostiantyniwną, a już całkiem niedługo zaproszono ją do Makarowa. Do szkoły razem z M. Dowhan zawitała Marija Stus. Lekcję nazwano „Życie zwycięża”. O niej pisała lokalna gazeta „Makarivśki wisti”. Wydarzenie zyskało szeroki rozgłos w całym rejonie. W imieniu wszystkich ukraińskich żołnierzy, którzy leczyli się w Kijowskim szpitalu, Marharycie Dowhan podziękował jeden z bohaterów książki Jurij Paszystyj, a Witalij Czub wykonał na piszczałce Hymn Ukrainy i przeczytał kilka własnych humoresek. Prezentacja książki odbyła się podczas wystawy książek „Czytaj UA”, która była poświęcona Dniu Wiedzy. Na prezentacji obecni mogli obejrzeć egzemplarz sygnalny nowego wydania, a wydrukują „Szpitalne notatki” pod koniec września. Już cztery lata Ukraińcy z bronią w rękach bronią suwerenności i integralności terytorialnej swojego kraju. Prawie codziennie na wschodnim froncie giną najlepsi. Ich krwią Ukraina musi udowadniać, że jest niezależna i godna budować swoją przyszłość!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
