Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

Jaka ona, wojna — 2018, w aureoli niepodległości?.. Reportaż z pierwszej linii frontu

Слово Просвіти, №36 за 2018 рік

Swietłana MASLOWSKA, zastępca przewodniczącego Czerniowieckiej Organizacji Obwodowej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki «Zastawniańska Sotnia Wolontariuszy» Piąty rok z rzędu trwa rewolucja-wojna, która wciąż zabiera życie najlepszych, najodważniejszych, najbardziej zdesperowanych Ukraińców na wschodzie naszego państwa. Czy w takich okolicznościach można być chłodnokrwistym, obojętnym i odrzucić emocje? Nie każdy jest do tego zdolny. A może to jeden z powodów, dla których wciąż działają aktywne organizacje wolontariackie, które ta wojna nadal bardzo boli?.. Jedną z nich jest «Zastawniańska Sotnia Wolontariuszy», która również jest zmęczona i wyczerpana, ale poczucie odpowiedzialności bierze górę. Nawet wtedy, gdy brakuje zasobów, rodzą się nowe pomysły, a więc rezerwy są. Dlatego gdy nasza setniczka Maria M'jakota ponad miesiąc temu zaapelowała o przygotowanie 35. wysyłki domowych potraw na Dzień Niepodległości Ukrainy, wszyscy poparli to i zabrali się do pracy. W dniu wysyłki odwiedzili nas stali mecenasi Wolfgang Weickert z żoną Haliną — nie z pustymi rękoma, lecz z lekarstwami, naczyniami, produktami i odzieżą dla ludności cywilnej wschodu, a także wsparli nas finansowo. Od dawna marzyła o bliższym poznaniu «Sotni» nasza koleżanka-siostra z Włoch (rodem z Zastawnej) Anżela Kotyk oraz jej przyjaciółka-dobroczyńca signora Magda. Cudzoziemki, zdumione skalą produkcji, którą przygotowaliśmy dla naszych wojowników-obrońców, z wzruszeniem stwierdziły: «Ależ u was tu własny front!» Tak, rzeczywiście, my też znajdujemy się w stanie wojny, dlatego cofać się, gdy tyle już przeszliśmy, nie mamy prawa. Zatem po wolontariackiej zręczności już wprawnego pakowania przysmaków do kartonowych pudeł nastąpiło uroczyste poświęcenie i błogosławieństwo opiekunów ładunku — od dziekana powiatu zastawniańskiego, proboszcza cerkwi św. Mikołaja Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi Kijowskiego Patriarchatu w Zastawnej, protoprezbitera o. Dmytra Kostaszczuka. Krótka chwila pożegnania i my, wolontariusze — kierowca Wasyl Nazarko, Wiktor Laszta, pan Jurij z Chocimia oraz autorka niniejszej publikacji — ruszamy w drogę. „Nie martwcie się o nas, ale przyjeżdżajcie tutaj…” Pokonanie ponad 1300 km w jedną stronę nie jest łatwe. Jadąc przez strefę operacji Połączonych Sił (OOS), dziwiliśmy się jakości tamtejszych dróg, czym nie może się pochwalić Bukowina. Jednak gdy tylko wjechaliśmy na teren działań bojowych, kontrast był wyraźny. Im bliżej pozycji wojskowych, tym więcej nieuprawianych, zarośniętych chwastami ziem, porośniętych drzewami i krzewami. Dziury w drogach są takie, że w deszczową pogodę nasi żołnierze na pewno by do nich nie dotarli. Mimo upału i kurzu odwiedziliśmy każdy zaplanowany punkt. Ze względów bezpieczeństwa nie będę podawać nazw brygad, ale zarówno w Krymskiem, na Światłodarskiej Dudze, w Trojickiem, pod Horłówką (Majorsk), jak i za Popasną, witali nas serdecznie i życzliwie zwiadowcy, saperzy, żołnierze brygad szturmowych i minometnych, rozmieszczeni 700–1000 m od wrogich pozycji. Chłopcy szczerze cieszyli się z naszej wizyty, z zadowoleniem rozpakowywali prezenty: domowe jedzenie, które przywoływało u każdego wspomnienia o bliskich, przeglądali gazety „Głos Kraju”, „Słowo Proświty”, czasopismo „Ukraińska Jaskółka” oraz „Ekonomiczno-Pobożny Wiestnik”. Pytali, jak na spokojnej ziemi postrzegają wojnę, interesowali się tym, czym żyją wolontariusze, czy nie ogarnia ich rozczarowanie i obojętność… Staraliśmy się nastawiać wojowników, zwłaszcza tych, którzy walczą od 2014 roku, pozytywnie, przekonywaliśmy, że na tyłach również tworzy się nową historię Ukrainy, że w duchu patriotycznym wychowuje się młodzież, ale jest jeszcze nad czym pracować, bo, niestety, nierzadko zdarza się, że nastroje separatystyczne są obecne nawet na zachodzie Ukrainy… Skromni, ale oddani żołnierze rozmawiali o budowie nowej Ukrainy i byli zaskakująco optymistyczni: „Musimy wierzyć, że wszystko się ułoży. Nie martwcie się o nas, ale przyjeżdżajcie”. Dzielili się swoimi myślami, nie wdając się w szczegóły życia wojskowego, opowiadali, że wykonują rozkazy dowództwa wojskowego, często się z nimi nie zgadzając. Dlatego wielu przypadków rozwiązywania kontraktu. Martwi ich również to, że armia wymaga uzupełnienia stanu. Główne bodźce — wysokie wynagrodzenie i prestiż — nie równoważą warunków i współżycia w samej armii. Chłopcy narzekają, że brakuje nowoczesnego sprzętu. „W mediach informują, że armia jest obecnie zaopatrzona, a my wciąż jej potrzebujemy — mówi Wiaczesław z obwodu czerkaskiego. Ale słuchają swojego kapelana, ojca Iwana, kapłana cerkwi UPC KP, który dla mężczyzn jest amuletem i leczy, kiedy trzeba, zarówno duszę, jak i ciało. A duch, jak wiadomo, daje mięśnie… „Tydzień dowodził, że chłopcy zginęli podczas wykonywania...” Nasz dawny przyjaciel Danyło Niecziaj (pseudonim) nie powstrzymał łez, opowiadając o śmierci 20-letniego towarzysza broni, którego życie kilka dni temu przerwała kula rosyjskiego snajpera. Komendant batalionu Jaryk „demonstrował” swojego bojowego „konia”, pomalowanego w narodowe barwy — własny samochód osobowy, bo państwowego nie ma. Zapewnił, że nic na wojnie tak nie wyprowadza z równowagi, jak okrucieństwo, cynizm i zuchwałość wrogich sił oraz biurokratyzm własnych: „Dosłownie tydzień temu na pozycję wpadli „kadyrowcy” w różowych beretach, rozstrzelali czterech naszych żołnierzy, z których dwóm udało się przeżyć. W obwodzie zaporoskim, na pogrzebie najmłodszego poległego, jego ojciec stracił przytomność. Do taty zadzwonił nieznany człowiek i po ukraińsku przeprosił: „Tato, wybacz, dobrze wypiliśmy i ja zabiłem twojego syna”. Wywiad ustalił, że był to telefon ze strony wroga, z komórki zabitego syna… Zresztą nikt już nie dziwi się nieludzkości „kadyrowców”. Niepokoi co innego: musiałem tydzień udowadniać w rejonowym wojskowym komisariacie, że moi podwładni zginęli podczas wykonywania obowiązku wojskowego…” Niezwykle pozytywne było spotkanie z jeszcze jednym naszym rodakiem Dmytrem Pohoriłowskim z Kelmeniecczyzny oraz jego towarzyszami broni, którzy również w ostatnich dniach, trzymając obronę swoich pozycji, odparli atak kilku rosyjskich czołgów, które szły flankiem, próbując zająć część naszego terytorium. Dmytro, nie bez dumy, uśmiechając się, powiedział: „Oczywiście, odparliśmy! No, položyliśmy ich… Z płonących czołgów nikt nie wyszedł… Ale my tu nie chcemy rozmawiać o wojnie. W domu czekają na mnie trzy najlepsze dziewczynki — żona Galina i córeczki Olenka i Natalka. Dla nich i dla tysięcy innych — jestem tutaj. Przekazujcie im pozdrowienia przez gazetę i zapewnienie, że ani na krok się nie cofniemy”. Jaki atrybut jest dla żołnierza na wojnie najdroższy? Oczywiście sztandar! Właśnie w Dzień Ukraińskiej Flagi Dmytro podarował nam sztandar 14. baterii moździerzy jako podziękowanie dla „Zastawniwskiej Sotni Wolontariuszy” za pomoc, wsparcie i troskę. Na pytanie, czym dla niego jest Święto Niepodległości w 2018 roku, odpowiedział: „Niezachwiana wiara w zwycięstwo”. Ładny obrazek czy wojskowe realia?.. Wzruszająca była rozmowa z kobietą-żołnierzem Tetianą, u której bezbłędny porządek panował i na polowej kuchni, i w schronie (blindażu), i w jadalni urządzonej na ulicy. A do tego codziennie zbiera na terenie pozycji łuski po nocnej strzelaninie… łuski. „Żeby nie raziły w oczy i nie przypominały za bardzo, że tu jest wojna…” — uśmiechając się, mówi matka dwojga dzieci, które zostały na Zakarpaciu z tatą-pogranicznikiem. W jednej publikacji nie da się opisać wszystkich spotkań, rozmów, emocji… Ale niepodważalnym pozostaje fakt: nasi obrońcy są układem odpornościowym Ukrainy. Pewnie cieszymy się, że poznaliśmy prawdziwych bojowników. Ale czy na froncie mogą być inni?.. Dlatego wracaliśmy do domu z poczuciem wypełnionego obowiązku. Nowy dzień nieco zdjął zmęczenie, ale dodał jeszcze większego ciężaru na duszy… Niedawno rozmawialiśmy z „ajdarowcami”, a dziś czterech z nich znowu zabrała ta przeklęta wojna… Tylko przeczucie domowego spokoju trochę uspokajało. Niedługo. Gdy tylko przekroczyłem próg, uderzył pokaz w telewizji świątecznej, poświęconej Dniu Niepodległości, parady, która z pewnością pokazuje siłę i potęgę ukraińskiej armii, podnosi ducha naszego narodu. Ale dlaczego ten piękny obrazek różni się od wojskowych realiów? Niczego podobnego nie zobaczyliśmy na pięciu pozycjach na linii frontu w obwodach donieckim i ługańskim. Czy po prostu nam tak nie szczęściło, czy to prawidłowe zjawisko?.. Tak, na paradzie byli prawdziwi bohaterowie, zmotywowani patrioci, ale wciąż nie ma wyników badań prawnych tragedii (m.in. Majdanu, „kotła” iłowajskiego, Debalcewe itd.) z lat 2014–2018, za którymi stoją tysiące zabitych. A tak bardzo chciałoby się, żeby prawda i sprawiedliwość stały się podstawą nowego państwa Ukraina.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn