Strona · s. 8strona oryginału ↗
Biały cień, czy to ptak, czy słowa
Слово Просвіти, №36 за 2020 рік
Własta WŁASENKO
Ona podobna do lalki-motanki, Ona nosi zwyczajne skrzydła, One gniotą ją pod sukienką, Ona wstydzi się ich delikatności, W mieście sensy, seanse, cinkciarze, Ona stara się być poważna, Skrzydła wiercą się nad łopatkami, Dokuczając jej lotami. Ona staje pod ścianą plecami, Przyciska je do napisu “Dezzl”, Winowajczo patrząc na przechodniów, Jakby złapana na gorącym… Archiwizuje w sobie spojrzenia, wzroki, Wybitą brukowaną kostkę szarego miasta, Milczy obojgiem oczu, Przepraszając za loty. Inni za plecami mają kieszenie, Oni szczycą się zielonym szelestem, A u niej szelest anemicznie biały I wygląda jakoś niepewnie. Żeby tak wyskoczyć z tej skrzydłatości, Porównać debet z kredytem, Rozbierać się w kursie dolara, I w skalach geopolityki, A ona na starym parapecie, gwiazdami skrzydła wyczyści, bo trzeba lecieć wykwintnie, żeby umierające miasto oddychało
Jeszcze trochę — i ty prochy smutne, złote prochy nad rzeką, ale trembita, co za tobą, jeszcze dudni w sośnie, której wiatr ściera popiół z czoła, bo w niej jak w cichej chacie, kołyszą się gniazda ptasie, pełne puchu i ciepła...
Tu i teraz. Bo tam i potem — to stracone tu i teraz próby na prawdę, dlatego bez żadnych tam efektów specjalnych, zamachów w sobie radź sobie po prostu i równo, i miej na uwadze — nikt nie słyszy, nikt nie patrzy, nie klaszcze, nie głosuje, nie kamienuje do krwi... ...no i uspokój, wreszcie, ten koncert w głowie o wielkiej miłości z duchowego głodu, bo w głównej roli — życie, a nie przesypywanie śmieci z głowy do głowy, i nie przeciągłe narzekania, słuchaj swojego wydechu i wdechu — oto twoje piękna i rozkoszowania, bo na rozstajach woli i dogmatu, i kilku skąpych szczęść dał ci ktoś kawałek drogi i niczego innego już nie da, dlatego idź i raduj się śniegiem, śmiechem, ludźmi, wiatrem, zimą, raduj się, żeby na końcu mieć czym zaświecić w ciemności
*** Kiedy zawali się twoja chatka w środę na samo święto pod samą strzechę i pęknie na dwoje las, zatknięty w tobie jak ość, to cicho.., bo nic strasznego już nie ma. tylko odszukaj dziadkową czarną strzelbę... i sprzedaj, i za wszystkie pieniądze zawołaj muzyków w wyszywanych rękawach, i wtańcz gdziekolwiek w lasach na strasznej wysokości, skraju otchłani swój najlepszy taniec w życiu. Dzisiaj. nie daj mi spać, nie daj mi spać, choć ty mi spać nie daj, bo tak i nie zdołam w tym śnie rozpoznać mi podarowany raj, dotykaj drzew moich, gładź ich plecy, wylizuj z nich siłę i sól... dużo owoców z nich spadało w glinę — drzewami będą nie wszystkie. jak grzmotnie na łzy — zagrają troiste, zakręcą się liście pstre,
całuj mnie rano, całuj mnie w mieście, w którym ja przespałam siebie...
...kochany, a ładna-m tobie? korale rozbiegły się po piersiach jak owce ze stodoły i cicho pasą się sobie… powoli, mój koniku czarny, powoli, powoli… wszystko krajem, mój koniku, krajem, i nic mnie nie pytaj, wesoła-m — bo muszę… nikt już nigdy niczego się nie dowie, i ty nie dowiedz się, bo wygnie się ławka, bo pękną korale i zgubią duszę…
Nazwałam się sama narzeczoną, podeszłam wprost, opuściłam wzrok, drogę mi na ramię położył chustę wyszywaną na stary wzór, i stałam ja, ledwie nie płakałam, hamowałam krew i świeciłam się, z białych rąk moich mirra kapała, rozlewała się, rozchodziła, rozlewała się miodem-słodem, jak trzymał mnie, jak pióro lekkie… na rudym koniu sprzączki złotem żółte chwosty strzemię wąskie… chmury wyły pod zmierzch, upijały się, nabierały się, niosły krogulce moje warkocze, co ślubnymi nazywały się, górom kłaniałam się do pasa i poiłam je ziołami — kadzidłem i prosiłam je półgłosem szczęścia-radości, szczęścia-radości, i drżałam jak rzeka wygięta przed nim jednym opuszczałam wzrok, jak zdejmował ze mnie chustę wyszywaną, chustę wyszywaną na stary wzór
Niemal północ. Lekka nad zboczami... Nie poznałeś mnie, mój samotniku? Byłam aniołem — żyłam ze skrzydłami, a obgryźli — oto, na miotle, ładnie bili, ale pusto wybili, odcinali, ale mało mierzyli, księżyc szarpnie się — stanę się widzialna, światłem świeciłam — mało wierzyli, oto i wyszło — nie stałam się złotkiem, kamień-oko i ostre kości policzkowe, wszystko, co słodkie — wiecznie krótkie, co już wypadło — to i wypiłam. resztę wylałam przez lewe ja, srebrną czaszę upuściłam do ziemi, niech nie w dym sobie wichrzy, wypolikuje deszcz w jeziorze
Patrz w źrenice, w te dziury — więzienia, spójrz, co tam dzieje się z dna.. Nie rusz moich kręgów — to moje tajemnice, a kamień — im piękna cena.. Wszystkie kody starte do trzeciej ćwierci, zasłonięta rzęsami, śpij… Sznuruj się ciasno, sercowa służebnico,
ganiają po tobie sierpy... A pole minowe, a niebo miedziane, a biały księżyc połyka ciemność, nie oglądaj się — mnie nie widać, nie oglądaj się — mnie nie ma, ja kreślę liczby, chowam daty, boję się kochać — taka śmieszna, no co tu powiesz, a co mówić, tylko spojrzeć wzdłuż okna, tylko spojrzeć jak niepostrzeżenie na szkle znika mój sylwet, żeby zrozumieć, że przelotna ta wieczna wataha moich marności... ..i wezmę Księżyc — szamański bęben, i wyjdę w północ na pierwszy śnieg... trojakie zioło u mnie będzie, trojakie zioło moich dróg… wiatry, zlatujcie się — wielkie ognisko, wielkie ognisko na dnie jezior... moja modlitwa — jedyna warta na białych drzwiach moich jaskiń… ja będę w bęben te rytmy bić, trojakie zioło nie minie, nie wyrzeknę się ciebie kochać, nie wyrzeknij się i ty mnie na polu minowym, na niebie miedzianym, jak biały księżyc połknie ciemność, nie oglądaj się — ja będę obok ze wszystkimi twoimi dwunastoma...
...ale zatrzymaj się choć raz nad lasami, w moją celę spójrz wariacie, bo chyba tylko małymi wierszami pocałujemy się raz w życiu i na sercu nad ranem, nad ranem porozchodzą się szwy i mnie cicho wyprowadzisz bosą na ganek, i między nami tylko przemknie biały cień czy to ptak, czy słowa… skrzypnie furtka za nami stara i taka samozaparta i surowa ja pójdę… bo pora... bo pora.
w miasto weszła twoja szerokość, ani wciągnąć, ani wypuścić — ty... ty gdzie?! słyszę ciebie jak zwierzę, zwierzę wszędzie (czytaj — nigdzie) teraz... czekaj... ty blisko, tu, pierwszy szept i ja — rzeka, zatrzymaj się, ja słyszę, ja twój szlak skraju kontynentu... ...kamieniu, odpuść, wypłynę przecież i tak, bo ja słyszę — on tam!! zagrodziłaś mi świat, kamienna ściano, i moim słowom...
*** Lasem z czerwonym lisem błąka się Czarna Bogini… Wiesz tylko ty — nie bogowie zakończą obrzęd, oni pchają się ze wszystkich szczelin… i Pęka! Skrzynia! …stań za plecami, żebym nie patrzyła do tyłu … Daj mi pamiętać, że łzy twoje rzeką płynęły tylko od tego, że przeżyłam ja w nocy… Że zostałam nagą i sobą,
z czerwonym lisem na znakowym ramieniu. Trawy łamią się w kości — bogowie nie zamykali oczu, na dnie moich rzek ognisko płynie bystre, spadają idole w wodę, leci z nich kłaczki, ale kim ja jestem, no kim ja jestem, żeby zapragnąć pieczonego lodu u Czarnej Tej, co ze mnie przez mnie do mnie bez pukania idzie??!! ...Ona mówi, że dwieście wieków temu ja tu żyłam z tobą... I w nogi mi klucze złote kładzie
Nagle znikają ci, co strzegą pałac, cisza wchodzi prosto w pustą salę, śmieje się pajac, płacze śmieszny pajac, strząsa popiół w srebrne kraje luster on zna cenę kłamstwa, zna wagę słowom, cienie miecze skrzyżowały, do ataku ruszył smutek ... ja klaszczę nie rolom, a trawom i modlitwom, co przerastają we mnie przez czarny stary fortepian a za oknem co nie maj, to sztorm i sztorm, ja wytrwam w pierwszym akcie, ale ty strzeż steru, a chcesz — wypij mnie na raz jak brytyjski rum,
a chcesz — rozbij na dwieście jeden fraktali, a o północy załaduj kuszę księżycem w pełni i wystrzel w drugim akcie z bliska w żebro... cienie po raz drugi skrzyżują się na moim oknie i upadnie mi do nóg czarno-białe twoje pióro I wrócą ci, co strzegą pałacu, i wyszepczą miłość w pustą salę... śmieje się pajac, płacze śmieszny pajac, strząsa popiół w srebrne brzegi luster wychodźcie zza drzew i nie pytajcie kim jesteście ja wiem kim wy jesteście i jak wy milczycie zielonołape psy, czerwonookie sowy wy chłepczecie rzekę, na afiszach śpicie wy wiecie że ja opadłe mokre igliwie wy znacie mnie bez głosu i słów tylko twarz w rzece nie wie kim ja, kim ja patrzcie tam za nim trzymajcie brzegów jak wytrą się myśli jak wywietrzeje serce jak wyszlifuje wir do milczącego dna spojrzy ono w księżycowe lusterko i może dopiero wtedy podobne stanie się do zielonołapych psów czerwonookich sów i wychłepcze rzekę na afiszach zaśnie i wyjdzie zza drzew i nie zapyta kim jesteście a obejrzy się żeby zobaczyć mnie „Poezja — to metryka, paszport, linie na dłoniach, spirale na palcach, to próba wielkiego sądu, gdzie trzeba być tylko sobą, i wielkiego katharsis, gdzie wybacza ci się wszystko... To detektor mojej prawdy czy mojego kłamstwa, to detonator do wysadzenia mojego wewnętrznego więzienia i rezonator mojej wolności, to moja rytmicznie ułożona mowa z moją własną wersyfikacją, moja sztuka językowa, która należy tylko do mnie tylko wtedy, gdy jest tworzona i zupełnie nie należy do mnie, gdy jest czytana, ale zaczyna się od mojej znakowo-symbolicznej eklektyki, w której wyrosłam i którą kocham, którą pielęgnuję taką, jaka uformowała mnie, ulepiła, dała swoje oznaczenia na świat i nie dała nabrać się cudzego... To wielowektorowe i wielosferyczne widowisko przelewania się makro- i mikrosubstancji, to teatr harmonii, w którym nie ma głównych ról, a jest tylko jednoczesne misterium chemii, fizyki, fizjologii i czegoś takiego, co nie ma nazwy. Właśnie to bezimienne wyciąga, wywabia mnie ze mnie i każe nie bać się, a wierzyć i ufać procesowi, który się zaczyna. Leksyka, jamby-choreje-daktyle, cała ta architektonika, ta służba tekstu, stoi za kulisami i czeka, kiedy zawołają. A tajemnica miesza się na wewnętrznej muzyce, która prowadzi twój osobisty taniec emocji – tej primabaleriny, za którą pamięć szaleńczo szuka wizji, zapachów, nutek, drabinek, sznureczków, haczyków, klamerek, gwoździków — wszystkiego, dzięki czemu na ułamek sekundy łapie się stan językowego nieważkości bez wiedzy i oznaczeń. I dopiero wtedy powstaje słowo, a za nim jego służba znaków i symboli, jambów i chorejów, leksemów i semantyki mojego rodowitego języka. I dopiero wtedy wyzwala się z pąka poezja, rozwija się, krzyżuje się w tych płatkach, wciąga w proces, wypełnia sobą całą scenę twojego organizmu i ty tworzysz nowy świat, którego przed tobą nikt nie tworzył...”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
