Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Ołena FILIPJEWA: „Teatr musi kształtować charakter”

Слово Просвіти, №36 за 2020 рік

W maju swój jubileusz obchodziła primabalerina Narodowej Opery Ukrainy, pełniąca obowiązki kierownika artystycznego zespołu baletowego tego teatru, artystka ludowa Ukrainy Ołena Filipjewa. Dziś pani Ołena jest gościem „SP”. — Zaczynała Pani od zajęć tańców ludowych, a jak los zaprowadził Panią do baletu? — Jak wiele dzieci, uczęszczałam na zajęcia w domu kultury w moim rodzinnym miasteczku Dnieprorudne w obwodzie zaporoskim. Mój kierownik kółka tanecznego podpowiedział rodzicom, że w Kijowie jest szkoła choreograficzna. „Macie bardzo zdolne, utalentowane, muzykalne dziecko, więc spróbujcie tam wstąpić” — poradził. Rodzice byli sportowcami, kierowali mnie w stronę sportu, abym zajmowała się gimnastyką. Ale ja chciałam tańczyć. Dowiedzieliśmy się o adresie szkoły, przyjechaliśmy na egzaminy wstępne. Od 10. roku życia mieszkałam już daleko od swojego rodzinnego domu. Moją pierwszą pedagog była Trawiata Iwaniwna Samojłenko. Uczyła mnie przez 5 lat i jestem jej bardzo wdzięczna. Po tym przejęła mnie zasłużona artystka Ukrainy Alwina Heorhijiwna Kalczenko, z którą później trochę pracowałyśmy jeszcze w teatrze. Kiedy przyszłam do teatru, to trochę pracowałam z artystką ludową ZSRR Ołeną Mychajliwną Potapową, która do dziś służy w Narodowej Operie Ukrainy. Potem znów pracowałam z Kalczenko. Z czasem – z niestety już nieżyjącym artystą ludowym Ukraińskiej SRR Weanirem Iwanowyczem Kruhłowem. A obecnie – z artystką ludową Ukrainy Rajisą Ołeksijiwną Hilko. Również podczas pracy nad różnymi spektaklami dużo pracuję z Iryną Brodską i Eleonorą Mychajliwną Stebliak. — Zapewne na zawsze zapadło w pamięć pierwsze wyjście na scenę Narodowej Opery Ukrainy? — Przygotowywaliśmy się do dyplomowego galakoncertu w szkole choreograficznej. Przygotowywałam dwa pas de deux. W tym czasie zespół Narodowej Opery wyjechał na występy do Japonii. W teatrze została tylko niewielka część zespołu. Miała być wystawiana „Giselle”. Zaproszona balerina zachorowała. Mój pedagog Alwina Kalczenko i kierownik zespołu baletowego Wiktor Łytwynow (w tamtym czasie), naradziwszy się, postanowili zaproponować mi zatańczenie partii Giselle. Do spektaklu zostały trzy dni. Propozycja była niespodziewana, ale od razu się zgodziłam. Tak więc już trzy dni po dyplomie zatańczyłam tę partię i jak mogłam, oddałam postać swojej bohaterki. To było bardzo wzruszające... — W wieku 22 lat została Pani zasłużoną artystką Ukrainy, a w wieku 23 – najmłodszą artystką ludową naszego państwa. Co Pani czuła w tamtym czasie? — Musiałam udowadniać, że zasłużyłam na te nagrody. Tytuł zasłużonej był niespodzianką, a ludowej tym bardziej. Rozumiałam, że nie mam prawa się rozluźniać. — Znaczący wpływ na Pani losy twórcze miała wybitna balerina Maja Plisiecka. — Na konkurs Mai Plisieckiej trafiłam zupełnie przypadkowo. Mój partner, z którym razem się uczyliśmy, chciał wziąć udział w Międzynarodowym konkursie artystów baletu „Maja”, szukał partnerki. Jego pedagog Ołeksandr Prokofjew zaproponował mi, abym mu pomogła. Byłam już artystką ludową Ukrainy, byłoby wstyd wziąć udział w tym konkursie i nic nie otrzymać. Ale wierzyłam w swoje siły. W rezultacie (jako solistka) zdobyłam złoto. Jestem bardzo wdzięczna Mai Mychajliwnie. Zawsze dobrze wypowiadała się o mnie i Ołeksiju Ratmanskim, z którym tańczyłam. Ołeksij wtedy był znany jako tancerz, a teraz – jako baletmistrz, wystawia balety w wielu krajach. Plisiecka zawsze mówiła, że jestem utalentowana, że nikt tak nie tańczy, jak Ołena i Ołeksij. Była wielką baleriną i słuchano jej. Dzięki niej w Japonii tańczyłam w „Don Kichocie” z bardzo znanym tancerzem Patrickiem Dupondem – gwiazdą „etoile” (najwyższy status artystów baletu Opery Paryskiej – aut.). Na zaproszenie Mai Mychajliwny brałam udział w jej galakoncertach w Japonii, a potem także w wielu innych krajach. Tańczyłam z Ołeksandrem Wetrowem i Ołeksijem Fadiejczewem. Maja Plisiecka 20 koncertów z rzędu tańczyła „Umierającego łabędzia”, a my jako kolejny numer tańczyliśmy „Don Kichota”. Stan wewnętrzny miała codziennie inny, za każdym razem „umierała” inaczej. Dla mnie było to odkryciem... — Brała Pani udział w spektaklach do muzyki ukraińskich kompozytorów? — W „Pieśni leśnej” tańczyłam Mawkę, a potem wykonywałam rolę Kyłyny. W „Lilei” także tańczyłam główną partię. Wspaniała muzyka, piękne dekoracje, niepowtarzalny ukraiński koloryt. Będę proponować, aby te spektakle odbywały się częściej. Przychodzi do nas wielu obcokrajowców, właśnie takie inscenizacje pomogą im lepiej poznać ukraińską kulturę, są one interesujące także dla naszego widza. — Podczas występów gościnnych zapewne zdarzały się ciekawe przypadki, które zapadły w pamięć? — Byliśmy z koncertami w Hiszpanii. Tam jest bardzo znana scena, schodzi pod ziemię na wiele metrów. Tam trudno nawet oddychać. Scena jest z prawdziwego stalaktytu. Z Anatolijem Kozłowem wykonywałam „Giselle”. Podczas spektaklu po scenie zaczął latać nietoperz. Nie mogłam uciec, ale było bardzo strasznie. Podczas występów w Japonii Maję Plisiecką trzy razy wywoływano na bis i za każdym razem wychodziła. A po tym ledwo szła (kulejąc) i dopiero w garderobie zobaczyłam, że ma siną nogę. Okazuje się, że kiedy zapraszano ją na bis, w półmroku kulis nie zauważyła przeszkody i zahaczyła nogą. I nie zważając na ból, tańczyła jeszcze dwa razy. Rozumiała, że widz tego wymaga. — Pani córka też chce być baleriną? — Tak. Liza uczy się w szkole choreograficznej. Tutaj musi uczyć się jeszcze trzy lata. Jako mama – przeżywam. Jeśli będzie trzeba, będę pomagać, ale nie będę nalegać. Rozmawiał Eduard OWCHARENKO Bądźmy razem! PRENUMERATA—2 0 2 0 Koszt prenumeraty TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA” (z dostawą i kosztami pocztowymi):

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn