Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

Książkowa tołoka w Ohijenkowym kraju

Слово Просвіти, №36–37 за 2021 рік

rocznica, a utwory są niezwykle ciepłe i poruszające. Zwyciężyli następujący poeci ludowi: I miejsce – Wiktor Wołoszczenko (m. Połtawa); II miejsce – Ludmyła Juferowa (wieś Dobrowelczkiwka, obwód kirowohradzki); III miejsce – Natalia Daniluk (osiedle Perehińske, obwód iwano-frankiwski). Specjalnymi wyróżnieniami za mistrzostwo poetyckie nagrodzono Oleksandra Watahę (wieś Nowa Obodiwka, obwód winnicki) oraz Halynę Bendzę Kocowską (m. Lwów). W ciągu dnia autonomicznie działało kilka lokacji literackich. Lokacja poetycka, na której odbyło się końcowe wręczenie nagród zwycięzcom festiwalu-konkursu literackiego „I tichym ostrowem kalinowym, zgadało się ojcowskie wieś…”, a także poetycki maraton uczestników książkowej tołoki. W. Krupka, poeta, wykładowca, członek jury festiwalu-konkursu (m. Winnica): „Druga Brusyliwska książkowa tołoka – i znowu rozkosz rozmów… Czego potrzebuje pisarz? Poczuć, opowiedzieć, usłyszeć, nasycić się emocjami, wrażeniami, empatią do nowych utworów. Dla mnie tołoka zaczęła się od wręczenia nagród laureatom i zwycięzcom konkursu poetyckiego „I tichym ostrowem kalinowym, zgadało się ojcowskie wieś“… a potem były rozmowy z przyjaciółmi-pisarzami, książki, przepyszny obiad, udział w performansie poetycko-muzycznym z Jurijem Iwancem… Brusyliw zapamiętałem dzięki pięknej jesiennej pogodzie, jasnym ludziom, niezwykłym emocjom…” Lokacja „Kozacka platforma”, na której omawiano utwory obecnych autorów tematyki historycznej, zwłaszcza książki regionalisty Jewhena Buketa „Semen Neżywyj – rycerz Chołodnego Jaru”, „Kolijiwszczyna: prawo do powstania”, Haliny Fesiuk „Swicado Żowkiwskoho kraju”, nowe wydanie prezesa klubu „Chołodnyj Jar” Romana Kowala „Żytomierszczyzna w walce” i inne, – nie pozostawiła obojętnymi wszystkich obecnych. Na lokacji „Świat książki dziecięcej” swoje utwory dla dzieci zaprezentowali Lesia Mowczun, Sofijka Sowa, Iwanka Podolska, wydawnictwo „Comix.UA” i inni. Zakończenie na str. 11

s. 11 · strona oryginału ↗

O karierze nie myślałam wcale. Chciałam się uczyć, przeszłam konkurs do aspirantury. Studiowałam zaocznie. Zanurzyłam się w naukę, obroniłam dysertację. Spałam czasami po półtorej do trzech godzin na dobę: praca, badania, rodzina. Potem wygrałam konkurs na stanowisko wykładowcy w Ługańskim Instytucie Medycznym. Zaczęłam wykładać – aż do samej emerytury… Z Kompartii wystąpiłam razem z Demplatformą. Zaproponowała ona radykalne przekształcenia, które kompartyjna wierzchowina przyjęła wrogo. Wtedy 3 miliony z 18 wystąpiły z Kompartii w znaku protestu przeciwko zachowaniu radzieckich – „sowieckich” – porządków. W mediach zabroniono nawet o tym wspominać. Partyjny organizator instytutu zaprosił mnie na „rozmowę” – i, wiecie – musiał zgodzić się z moimi argumentami... O. B.: Wiele osób próbowało robić własną karierę polityczną na „górniczym” temacie. To nie o Pani. Chociaż właśnie Panią środowisko górnicze wspierało… L. Z.: Od górników wiele się nauczyłam. Byli tymi ludźmi, z którymi relacje budowały się prosto, szczerze, serdecznie. Tak samo i w „Czajce”… Staram się przekazywać swoją wiedzę. Obecnie w żadnej partii nie należę. Polityka jako sposób życia – to nie moje powołanie. Ale dotyka mnie, gdy górę biorą kłamstwo i ludzka ciemnota. Chociaż społeczeństwo musi trzymać politykę pod kontrolą: czy tam, gdzie trzeba, prowadzą nas sternicy? Czy nie zaprowadzą znów w mordorskie bagna? Działania władzy trzeba oceniać z pozycji niepodległości państwa i dobrobytu narodu – i wpływać na politykę. Każda i każdy z nas musi mieć swój mały „okop” w walce o państwo i ludzi, o ich uświadomienie, co dzieje się naprawdę i do czego to może doprowadzić. Chcę, aby z takich „okopów” powstała nasza pierwsza linia w walce o ludzki rozum i duszę. To, uważam, pilne zadanie demokracji i ochrony praw człowieka. O. B.: Wspominaliśmy już o kobiecej organizacji ochrony praw człowieka „Czajka”, którą Pani stworzyła ponad 20 lat temu i do dziś kieruje. Jak latało się „Czajce” na Ługańszczyźnie? L. Z.: Już mówiłam, że „Czajka” wzleciała na fali górniczego ruchu związkowego i my w ciągu kolejnych 10 lat pomagałyśmy uczestnikom akcji protestacyjnych na Ługańszczyźnie i Doniecczyźnie. Jeden z głównych kierunków – informacyjne i prawne wsparcie niezależnych związków zawodowych górników, ich szkolenie, pomoc ich deputowanym. Wyniki? Powiedzmy, przy wsparciu naszej „Czajki” deputowanymi Rady Miejskiej w Krasnodonie zostało 12 członków Niezależnego Związku Zawodowego Górników kopalni im. M. Barakowa, a przewodniczący NZZG Dmytro Kałytwencew dwukrotnie z rzędu był wybierany do rady obwodowej. Działały nasze struktury rejonowe i miejskie, pracował radca prawny. Brałyśmy aktywny udział w kilkuletniej akcji „Obywatelska samoobrona komunalna”, powstrzymywałyśmy wzrost taryf na usługi mieszkaniowo-komunalne. Szczególna strona naszej historii – ochrona praw obywateli, kiedy konsumentowi usług komunalnych mogli nielegalnie wyznaczyć karę lub naliczyć niebotyczne i niepotwierdzone zadłużenia. Zwracaliśmy się do Wyższego Sądu Specjalistycznego Ukrainy (był wtedy taki), było postanowienie Plenum i sędziowie zaczęli surowiej traktować przestrzeganie przez pracowników komunalnych praw konsumentów. W skład „Czajki” wchodziły stworzone przy naszym wsparciu samodzielne kobiece organizacje ochrony praw człowieka „Łastiwka” (Krasnodon), „Perwocwit” (Biłowodśk), „Czajka” (Nowopskow), „Wiktorija” (Starobielsk), „Zoria” (Stanycia Łuhanśka), „Czajka” (Ługańsk). Były organizacje partnerskie: „Konfederacja Wolnych Związków Zawodowych Obwodu Ługańskiego”, „Asocjacja Sił Socjaldemokratycznych Ługańszczyzny”, „Asocjacja Pracowników Najemnych i Właścicieli” (Krasnodon). Do 2014 roku działała cała sieć organizacji ochrony praw człowieka i oświatowych „Prawna Ługańszczyzna” z 23 zrzeszeń społecznych i grup analitycznych. Robiliśmy wszystko dla ochrony praw człowieka, które na Ługańszczyźnie władza naruszała na każdym kroku. Jestem przekonana, że najlepszym lekarstwem dla demokracji jest oświata obywatelska, która daje możliwość człowiekowi dokonywania świadomego, wymagającego wyboru władzy i ciągłego jej kontrolowania. W ostatnim czasie pracowaliśmy też nad rozwiązaniem problemów samorządu lokalnego, stworzyliśmy sieć organizacji społecznych ochrony praw człowieka i oświatowych oraz grup inicjatywnych, prowadziliśmy zajęcia z kwestii współdziałania władzy i społeczności. A potem zaczęła się wojna… O. B.: Pewnego gorzkiego dnia 2014 roku opuściła Pani miasto, które stało się dla Pani bliskie. Boli, ale muszę zapytać: co zostało w sercu? L. Z.: Początkowo myśleliśmy, że za kilka tygodni, niech za dwa miesiące – wszystko się skończy. Ale wojna trwa już ósmy rok. Trudno żyć daleko od rodzinnego domu. W sercu – żal i tęsknota. Rosyjscy imperialiści i przetransformowani separatyści – komuniści, partia socjalistyczna, Partia Regionów, OPZZ i im podobni – zgubili Donbas, wstrząsnęli krajem, zmusili ludzi do zostawienia wszystkiego i ucieczki przed woj- Zakończenie. Pocz. na str. 1 W ramach „Książkowej tołoki” odbyła się prezentacja unikalnego wydania Wołodymyra Swiatnenki „Brusiłowszczyzna w imionach. Naukowcy”. W książce zebrano szkice biograficzne o 70 naukowcach i wynalazcach, którzy odgrywali i odgrywają wiodącą rolę w rodzimej nauce. „Przyszłe pokolenia mieszkańców Brusiłowa mają z kogo brać przykład, ponieważ nasz kraj nad Zdwirzem wyhodował 11 akademików, 35 doktorów nauk, siedmiu laureatów Nagród Państwowych, dziesięciu zasłużonych działaczy nauki i techniki” – podkreśla autor wydania. Na scenie miejscowego Domu Kultury wystąpili niepowtarzalni Ukraińcy pochodzący z Brusiłowszczyzny: ukraiński historyk, doktor nauk historycznych, profesor, członek korespondent Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy, akademik Ukraińskiej Akademii Nauk Politycznych, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy Wasyl Mykołajowycz Tkaczenko; ukraiński fizyk i pedagog, doktor nauk pedagogicznych, profesor, akademik Akademii Nauk Wyższej Szkoły Ukrainy, zasłużony pracownik oświaty Ukrainy Wołodymyr Petrowycz Serhijenko; doktor nauk biologicznych, docent Instytutu Karolinska (Szwecja) Ołena Witalijiwna Kaszuba oraz inni. Wśród bohaterów książki są bardzo znane na Ukrainie osoby. Ale znani są oni bardziej jako działacze państwowi i polityczni. Tak oto we wsi Karabaczyn urodził się mer Kijowa (1999–2006), deputowany ludowy Rady Najwyższej Ukrainy kilku kadencji, Bohater Ukrainy Ołeksandr Ołeksandrowycz Omelczenko. Mało kto jednak wie, że Ołeksandr Ołeksandrowycz jest kandydatem nauk technicznych, swoją rozprawę doktorską obronił w 1988 roku, czyli na długo przed tym, zanim zaczął pracować w służbie państwowej. A droga tego znanego Ukraińca rozpoczynała się od rodzinnych ścieżek Brusiłowszczyzny. Ołena Tunik-Mozhowenko, członkini Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy (m. Korosteszów): „Wreszcie w niewielkich miasteczkach odbywają się wydarzenia o skali ogólnoukraińskiej. Wszystko to dzięki inicjatywie Wołodymyra Swiatnenki – utalentowanego pochodzącego z malowniczej Brusiłowszczyzny człowieka! Dzięki jego wytrwałym i skrupulatnym badaniom historyczna przeszłość Brusiłowszczyzny została zbadana w całości i wydana w co najmniej sześciu książkach. Jest to bodaj jedyne na całą Ukrainę szczegółowe studium przeszłości całego rejonu oraz wsi, które wchodzą w jego skład. Książkowa tołoka w Brusiłowie to przejaw zakochania pana Wołodymyra w rodzinnym kraju… Jestem bardzo wdzięczna Panu, panie Wołodymyrze, oraz wszystkim, którzy włączyli się w organizację wspaniałego święta!”. Goście Brusiłowa mieli okazję odwiedzić Muzeum Iwana Ohijenki, ukraińskiego naukowca, językoznawcy, historyka, pierwszego rektora Kamieniecko-Podolskiego Państwowego Uniwersytetu Ukraińskiego, sławnego Syna Brusiłowszczyzny, który pozostawił bezcenny spuściznę dla Ukrainy. Niepowtarzalnego kolorytu Świętu książki nadały występy amatorskich zespołów Brusiłowszczyzny: ludowego zespołu wokalnego „Czariwnycia” (osiedle typu miejskiego Brusiłów), ludowego zespołu wokalnego „Dzwin” (wieś Pryworottia), zespołu „Zdwirżanoczka” (wieś Pokrysiw) oraz innych. Niezapomniane emocje pozostawiła wystawa artystyczna mistrza twórczości ludowej Arkadija Poliszczuka, który zaprezentował unikalne portrety wypalane w drewnie. Apoteozą święta był koncert ludowej artystki Ukrainy Ałły Popowej. Brusiłowszczyzna odradza się, odnawia i oświeca – a wszystko to dzięki nieobojętnym ludziom tego kraju, którzy niezwykle kochają swoją rodzinną ziemię. Chciałoby się podziękować przewodniczącemu Brusiłowskiej Zjednoczonej Wspólnoty Terytorialnej Wołodymyrowi Habencowi, naczelniczce wydziału kultury Brusiłowskiej Zjednoczonej Wspólnoty Terytorialnej Łarysie Fiłonenko, staroście okręgu starościńskiego Jastrubenkówka Nini Rafalskiej, dyrektorce Brusiłowskiego Domu Kultury Ksenii Fedyszynij, działaczowi społecznemu Mychajłowi Kozarowi oraz niesamowitemu organizatorowi i inspiratorowi, pisarzowi Wołodymyrowi Swiatnence. Brusiłowska książkowa tołoka–2021 to mała strona w historii wielkiego kulturowego odrodzenia Ukrainy. Iryna HOŁOWAJ Centrum Prasowe Wyżnickiej Rejonowej Administracji Państwowej, Bukowina Pikieta górników przed Ługańską Obwodową Administracją Państwową. 1997 r.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn