Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Oblicza ukraińskich wojowników

Слово Просвіти, №36–37 за 2021 рік

W Szewczenkowskim Narodowym Rezerwacie otwarto wystawę zasłużonej działaczki sztuki Ukrainy, malarki Maryny Soczenko „Dla przyszłości Ukrainy”, na której artystka zaprezentowała swoje najlepsze prace malarskie, stworzone w ciągu ostatnich kilku lat. Eduard OWCHARENKO – Przeżyła około setki życiowych historii, aby jak najdokładniej odtworzyć na obrazach charaktery tych, którzy dobrowolnie poszli na wojnę rosyjsko-ukraińską od pierwszych jej dni. Przeżyła ich śmierć i żal matek. Patrzysz w oczy na portretach tych młodych ukraińskich patriotów – i dusza boli: odeszli przecież najlepsi! Tak wykuwała się i wykuwa niepodległość Ukrainy. Przyjaciele, znana artystka Maryna Soczenko w Muzeum Tarasa Szewczenki w Kaniowie stworzyła prawdziwe pole siłowe. Przyjdźcie, poczujcie, zaczerpnijcie ducha ukraińskiej walki – podkreśliła pełniąca obowiązki dyrektora generalnego Szewczenkowskiego Narodowego Rezerwatu Wałentyna Kowalenko. Poprosiliśmy samą artystkę o opowiedzenie o wystawie. – To już moja druga wystawa indywidualna w Kaniowie – zaznaczyła pani Maryna. – Pierwsza odbyła się w 2015 roku i była poświęcona rocznicy Rewolucji Godności. Tam zostały zaprezentowane portrety Bohaterów Niebiańskiej Sotni, naszych wojowników, a także prace oparte na motywach ukraińskich pieśni ludowych. Tym razem zadzwonili z Szewczenkowskiego Narodowego Rezerwatu i zaproponowali przeprowadzenie nowej wystawy. Na wystawie zaprezentowano 21 prac i poświęcona jest ona 30-leciu odnowienia państwowości Ukrainy. W ekspozycji pokazano część projektu „Cyborgi”, nad którym pracowałam podczas kwarantanny, prace z cyklu „Niebiańska Sotnia”, a także niektóre wcześniejsze dzieła, na przykład portret Wiaczesława Czornowiła (2016 rok). Część prac pokazałam na swojej poprzedniej wystawie, która odbyła się w Ogólnoukraińskim Towarzystwie „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Na płótnach przedstawieni są działacze Centralnej Rady, w szczególności Serhij Jefremow. Jedno z centralnych miejsc na wystawie zajmuje portret zbiorowy pamięci poległych w Iłowajśku bojowników z drugiej kompanii rozpoznawczej batalionu „Donbas”. Trochę historii. Majdanowiec Światosław-Andrij Hruszewski został ranny pod Iłowajśkiem. Poznałam go w szpitalu, gdzie razem ze Światosławem leczyli się inni ukraińscy bojownicy. Wszyscy oni zgodzili się, abym namalowała ich portrety. Zrobiłam portret także Andrija-Światosława. Potem odwiedzałam go w innych szpitalach. Nie był zbyt skory do rozmowy. Cały czas patrzył w smartfonie na zdjęcia swoich dziewięciu poległych towarzyszy broni. Poprosiłam, żeby dał mi te zdjęcia. Zgodził się. Zaczęłam je malować. Zrobiłam ten obraz bardzo szybko, na jednym oddechu. Oprócz wojowników, na nim przedstawiony jest anioł, który trzyma zwój z ich znakami wywoławczymi. Specjalnie dla tego obrazu w centrum ekspozycji postawiono sztalugę. Reszta prac rozmieszczona jest na kolumnach. Ogólnie przestrzeń muzealna jest tutaj bardzo nasycona. Następnego dnia na drugim piętrze muzeum otwierano wystawę dzieł ludowego artysty Ukrainy Wałerija Franczuka, jeszcze jeden projekt poświęcony Ołehowi Sencowowi i Romanowi Suszczence. Ale wróćmy do mojej wystawy. Na niej przedstawiłam także portrety Wołodymyra Rybaka, który zginął za niebiesko-żółtą flagę w Gorłówce, oraz dziewiętnastoletniego Jurija Poprawki, który zginął za odmowę porozumiewania się w języku rosyjskim. Wśród innych prac – portret Światosława Horbenki, który niedawno pośmiertnie otrzymał tytuł Bohatera Ukrainy. Był to 19-letni młodzieniec, student uniwersytetu, ochotnik. Czołgista Artem Abramowycz zginął sam, ale osłonił odwrót naszych wojskowych. Potrzeba, aby jak najwięcej ludzi o nich wiedziało. Pamięć o dzieciach – to dziś najważniejsze w życiu ich rodziców. Uczestnik projektu „Matki Bohaterów”, francuski i ukraiński piosenkarz Paul Manandise wyznał, że kiedy śpiewa pieśni dla matek, to ich dzieci stoją mu przed oczami. Nie można nie współczuć tym kobietom, nie można nie współodczuwać z tymi, na których spadł tak wielki żal. Mój dziadek zginął w czasie II wojny światowej. Zasłonił sobą granat i uratował życie sześciu osób. Pochowano go w zbiorowej mogile pod Jassami. O wyczynie dziadka mało kto wie. Podobna historia jest u Wałerija Lizwińskiego. Zrobiłam portret tego bohatera, aby ludzie o nim wiedzieli. Jeszcze jeden bohater – Petro Policiak. Zginął podczas obrony lotniska w Doniecku 20 stycznia 2015 roku. Nie było go wśród poległych, a potem mężczyznę znaleziono zamęczonego. Musimy dzielić żal z rodzicami tych bohaterów. Trzeba rozumieć, że zasługują oni na tak samo wielki szacunek, jak ich poległe dzieci. Musimy stworzyć panteon naszych bohaterów. Więź z nimi będzie dawać siły do walki z wrogiem, która trwa od stuleci. Dziś żyjemy na etapie przełomu tej walki z poziomu mentalnego na fizyczny. W mieście Kaniów i rejonie kaniowskim wielu poległo za Niepodległość Ukrainy. Wszystkich ich uczczono tego dnia. Złożyliśmy również kwiaty na grobie Tarasa Szewczenki. Odbył się wielki koncert z udziałem zespołów muzycznych ze Lwowa. Przy okazji chcę podziękować zastępcy przewodniczącego kijowskiej organizacji Ludowego Ruchu Ukrainy Petrowi Hudymowi za pomoc w organizacji i przeprowadzeniu wystawy. Na mojej wystawie prowadzone są lekcje wychowania patriotycznego. Już w pierwszych dniach odwiedziło ją ponad 600 uczniów ze szkół miasta i rejonu. A ja kontynuuję pracę nad swoimi projektami, poświęconymi Niebiańskiej Sotni i cyborgom. To praca nie na jeden rok. Interesuje mnie także temat strzelców siczowych, epoka Ukraińskiej Republiki Ludowej. Pracuję razem z historykami, mam ciekawe materiały. Jeszcze jeden obraz maluję według utworów Tarasa Szewczenki. Niedawno byłam w muzeum, zorganizowanym przez cyborga Ołeksandra Uszynskiego, wzięłam jego osobisty mundur wojskowy do pracy nad jeszcze jednym obrazem, czyli równolegle pracuję w kilku kierunkach. Planujemy jeszcze jedną podróż na wschód. Wszak, aby lepiej zrozumieć naszych wojowników, potrzebny jest bezpośredni kontakt z nimi. Czasami pytają mnie, czy trzeba malować portrety, skoro mamy zdjęcia. Bardzo ważne, aby te procesy, które zachodzą dzisiaj w naszym państwie, były przeżyte na poziomie kultury. Ludzie, którzy widzą te obraje, przeżywają wydarzenia na poziomie podświadomym.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn