Strona · s. 8strona oryginału ↗
SOFIIA FIYASH F FEED DYN NA: «NAJWAŻNIEJSZE TO ZAGŁĘBIĆ SIĘ W SAMEGO SIEBIE»
Слово Просвіти, №37 за 2011 рік
— Czy nasze media są zaangażowane w ideę Ukrainy? Znasz takie? — Ukraińska idea jest w naszych mediach przeważnie nieobecna: im dalej na wschód, tym bardziej. Niestety, kiedy dziennikarz zajmuje proukraińskie stanowisko, zaczynają patrzeć na niego z pogardą, lekceważeniem i mówić, jak śmie to robić. Z drugiej strony, dziennikarzowi stawia się opór. Wiem z własnego doświadczenia: najbardziej trzeba propagować ukraińską tożsamość. Ale są ludzie, a wśród nich także urzędnicy, których nie interesuje wychowanie obywateli. A piątej kolumnie jest na rękę, żeby ludzie nie myśleli o idei narodowej, o rozwoju swojego języka i słuchali tego, co narzuca im się „z góry”. Jeśli chodzi o konkretne wydawnictwa, to uważam, że ideą Ukrainy żyje gazeta „Deń”, czasopismo „Ukrainśkyj tyżdeń”, portal internetowy „Ukrainśka prawda” oraz jeszcze kilka źródeł internetowych. — Czy zgadzasz się z opinią Pawła Zahrebelnego: „Jesteśmy tragiczni. Żyjemy wśród cynicznych polityków, w cynicznej epoce, w cynicznym świecie. I kiedy nasze dzieci rodzą się w tym społecznym cynizmie, co im pozostaje? Być cynikami, inaczej ten przeklęty świat ich nie postrzega i nie przyjmie”. Czy ta uwaga klasyka literatury ukraińskiej jest słuszna? — Przy takim podejściu do sprawy nie warto już walczyć, bo wtedy Ukrainy nie ma, a w ogóle — nie warto być sobą. Bo wtedy nie jesteś nikomu potrzebny: ani sobie, ani ludziom, ani Ukrainie. Ale przecież Ukraina walczyła. Może nie wszystko było idealnie. Ale dzisiaj mamy swoje państwo. I trzeba je budować. Spójrzmy w nie tak odległą historię: UPA, nie mając państwa, nie mając nadziei, walczyła. — Sofio, jesteś utalentowaną piosenkarką, osobą zaangażowaną narodowo. Jak ci się to udało? — Jak się udało — nie wiem. Może dlatego, że mama nazwała mnie Sofią, albo jestem kontynuacją poprzednich pokoleń. — A skąd jesteś? — Jestem lwowianką. Tata pochodzi z rejonu złoczowskiego, mama z charkowszczyzny. — Wschód i zachód — razem? — Połączył się wschód i zachód we Lwowie. Właściwie korzenie mojej rodziny określiły to, kim jestem. Mój dziadek — Pawło Czahoweć z kozackiego rodu. Zresztą, nawet za Bohdana Chmielnickiego był kureń Czahowcia. Znaczna część krewnych ze strony mamy zginęła podczas Hołodomoru. Ukraińskość u nas zawsze była priorytetowa, bez względu na wszystko. A kiedy mój dziadek umierał (już za niepodległej Ukrainy) i zapytaliśmy go: „Czego pragniesz najbardziej?”, odpowiadał: „Chcę, żeby Ukraina była niepodległa!”. — Przecież już była! — Państwowa niepodległość to drogowskaz i trzeba iść dalej. A jeśli chodzi o rodzinę taty… Mój dziadek był księdzem i tatę przez to zwalniano z pracy, prześladowano. Wszystko robiono po to, żeby rodzice wyjechali ze Lwowa. — A jak trafiłaś do telewizji? Przecież twoje audycje są mądre, wyważone i Lwów powinien być dumny z twojego oddania swojemu państwu. — Zaprosił mnie do telewizji Jarosław Fejło i zaproponował rozpoczęcie autorskiego projektu — polityczno-analitycznego programu „Pohlad z Wysokoho Zamku” (Spojrzenie z Wysokiego Zamku). — Słyszałem, że dość szybko „poproszono” cię z telewizji. Dlaczego? — Moja postawa im nie odpowiadała. — Jaka? — Odmawiałam wykonywania poleceń. Na przykład nie wolno mi było wspominać nazwiska Stepana Bandery, Romana Szuchewycza, chwalić UPA, a wręcz przeciwnie — miałam sławić Wielką Wojnę Ojczyźnianą, z czym się nie zgadzałam. Szczególnie próbowano mnie „utemperować” po zmianie władzy. Wyobraźcie sobie: do audycji na żywo musiałam z dwutygodniowym wyprzedzeniem składać szczegółowy scenariusz, rozpisując w nim nawet kwestie! A w rezultacie podczas wyborów czas antenowy przekazano swojemu człowiekowi. I choć miałam kontrakt na rok, zmuszono mnie do odejścia z telewizji. A w mojej audycji wzięło udział ponad 300 młodych ludzi, którzy otrzymywali na żywo unikalną możliwość wyrażenia swojej opinii i zadania niewygodnych pytań politykom. — Czy masz spokój w duszy? — Nie zawsze. — Dlaczego? — Z jednej strony spokój w duszy jest, bo zajmuję się ulubioną pracą. Z drugiej — nie ma go, bo starasz się zrobić w minutę znacznie więcej, niż się udaje. I jeszcze jeden powód: chce się więcej zmian. Dlatego trzeba jednoczyć wokół siebie ludzi. — Jakie książki czytasz? — Przede wszystkim księdza Dmytra Błażejowskiego „Moje refleksje nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłością narodu ukraińskiego”. Bardzo ostra książka. Wielu się na niego obraziło. A Błażejowski jedynie zestawia fakty z historii. Podaje przyczyny strat. My oczywiście przypisujemy je lenistwu, nieodpowiedzialności i przewadze osobistych ambicji nad ideą narodową… Oprócz tego książki o stosunkach międzynarodowych i pokoju na świecie, bo to moja praca. Ostatnia z książek — „Wojny informacyjne”. Mama nauczyła mnie czytać w wieku trzech lat. Czytałam wszystko, co widziałam. Największą karą dla mnie był zakaz czytania. U nas w domu, u babci w Użhorodzie, w pracowni taty — książki są wszędzie. Najulubieńsza książka — „Kobziarz” T. Szewczenki. — Jurij Muszketyk uważa, że świat coraz bardziej „świnieje”. Więc pyta: „Do kogo się zwrócić, komu poskarżyć, u kogo prosić o pomoc?”. Jak myślisz, u kogo? — Z jednej strony, u cerkwi. Spotkałam na swojej drodze wielu księży, którzy ratują dusze. W szczególności mojego pradziadka, Pawła Szwydkoho, który dziesięć lat odsiedział z Josypem Slipyjem. Ale to był ksiądz od Boga, który przyjmował wszystkich potrzebujących pocieszenia, słowa, który potrafił wskazać drogę. Takim jest diakon w Kościele Ormiańskim we Lwowie. Dał lekcję bezstronności wobec innych ludzi, innych narodowości. Ojciec Wołodymyr z Truskawca, z cerkwi Opieki Najświętszej Bogurodzicy. Wielu jest takich księży, zwłaszcza na festiwalu „Wełyka kolada”. Choć oczywiście i wśród nich są pewne osoby, które dyskredytują siebie i cerkiew. Zdarza się. I w takich warunkach najważniejsze jest zagłębienie się w samego siebie. A Bóg z góry wszystko widzi. — Jesteś za silną władzą prezydencką czy za republiką prezydencko-parlamentarną? — Najbardziej imponuje mi model przywództwa Wiktora Juszczenki — liberalny, wyważony i bezkonfliktowy. Ale nasze pań...
Ludowa artystka Maria Bajko ze swoją uczennicą Sofią Fedyną żawa, nasz naród okazały się na to niegotowe. I dlatego na razie potrzebna jest silna władza prezydencka. — Czy sformułowana jest obecnie na Ukrainie idea narodowa? — Niestety, nie. W 2006 roku w Koblewie pod patronatem prezydenta odbywało się forum, na którym mowa była o idei narodowej. Było kilka tysięcy młodych ludzi. W mojej grupie, gdzie byli przedstawiciele Ługańska, Doniecka, Zaporoża, Lwowa, oparliśmy się na szewczenkowskim credo: „W swojej chacie — swoja prawda, i siła, i wola”, jedność, prawo, wiara, los. Najważniejsze, żeby każdy uświadamiał sobie, że jego osobista chata jest rozszerzona do wielkości Ukrainy. A o swoją chatę każdy powinien zadbać. — Jak zrobić tak, żeby kultura masowa na Ukrainie choć trochę dbała o ukraińskie? — Moim zdaniem kultura masowa na Ukrainie to element wrogi. Na razie. — Kto dla Pani na Ukrainie jest autorytetem moralnym? — Władyka Huzar, który odszedł z urzędu, dając drogę Światosławowi Szewczukowi, niezwykle potężnej młodej osobowości. Sam Światosław Szewczuk, Wiktor Juszczenko, Jewhen Swerstjuk, Lina Kostenko. Moja mama pracowała w Muzeum w Krzemieńcu. Jakoś w dzień wolny wezwano ją do pracy, bo przyjechała poważna pani, żeby zapoznać się z okolicą. Z czasem opowieści mojej mamy podczas wycieczki dla tej pani i jej męża w pewnym stopniu stały się treścią „Beresteczka”. To była Lina Kostenko. — Jak stać się tym, kim została Pani, młoda lwowianka 27 lat? — Miłość do Ojczyzny jest wewnątrz, rodzice pomagali jej rosnąć razem ze mną. Wiele osób wypaczenie rozumie słowo „patriotyzm”. Często na tym temacie się spekuluje. Mówienie patetycznych fraz to nie patriotyzm. Patriotyzm to wtedy, gdy swoimi działaniami nie szkodzisz ojczystemu państwu i ojczystemu narodowi, kiedy pracujesz nie tylko dla siebie, a kiedy odpowiedzialnie i uczciwie wykonujesz swoją małą pracę. Rozmawiał Bohdan ZALIZNIAK Niedawno w jednym z wywiadów ukraiński ekonomista Bohdan Hawryłyszyn wyraził mądrą i prawdziwą tezę: „Staje się oczywiste, że obecne siły ekonomiczne i polityczne przeżyły same siebie. Są one wypaczone. Cała nadzieja w młodym pokoleniu”. Od razu nasuwa się pytanie: czy są tacy ludzie wśród młodzieży? Jedną z nich jest Sofia FEDYNA. Piosenkarka. Od 2000 roku twórczo współpracuje z ludową artystką Ukrainy Marią Bajko. Ma w swoim repertuarze album kolęd „Idzie gwiazda cudna”, album „Tam pod górą w moim rodzinnym kraju”, album pieśni powstańczych „Będzie nam z tobą co wspominać”. Dyplomantka i laureatka kilkudziesięciu festiwali, naukowczyni, kandydatka nauk politycznych. Ukończyła wydział stosunków międzynarodowych LNU imienia Iwana Franki, otrzymując dyplom magistra z wyróżnieniem. Specjalizacja — stosunki międzynarodowe i służba dyplomatyczna. Obecnie — wykładowczyni FSM LNU imienia Iwana Franki. Jest działaczką społeczną, uczestniczką różnorodnych międzynarodowych konferencji, doskonale włada językiem angielskim i polskim, na wysokim poziomie — niemieckim, na średnim — japońskim, a jeszcze uczy się francuskiego. Sofia Fedyna — eks-wiceprezydent Lwowskiego regionalnego przedstawicielstwa Europejskiego Parlamentu Młodzieży — Ukraina. W 2005 roku została jedyną uczestniczką z Ukrainy na największym na świecie międzynarodowym forum sztuki w Edynburgu (Szkocja) — festiwalu „Fringe”. Zawsze przekonuje swoich rozmówców i czytelników: „Najważniejsze — wierzyć we własne siły i nie bać się dążyć do swojego celu. Jeśli być pewnym swojego sukcesu i krok po kroku zbliżać się do realizacji celu, — wszystko się spełni”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
