Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

«SZNUR LAT ROZSYPAŁ SIĘ W CZASIE…» OLES DORYCZENKO MA 75 LAT

Слово Просвіти, №37 за 2011 рік

* * * W jednej łodzi z tobą W naszej rodzinnej stronie Na pół z radością i żalem Przepływamy nasze dni. Mijamy nadzieje — Co się spełniło, co nie spełniło się… Gdzie nas przystań czeka ostatnia? Jak w świecie tym się żyło? Nie zgasić by wiary ognia. Mamy, przyjacielu, co tracić. Cierpki wątpliwości ból duszę trawi — Czy nie na próżno dni biegną? Chyba nie, jednak nie na próżno, Kiedy pamięć nie znika, I żyliśmy nie bez talentu, Kiedy jeszcze drży łza Za tym, co już minęło, Za tym, czemu nie być. Tylko serce drgnęło, I zabolała tęsknie pierś. * * * W starym lustrze zobaczyłem nie swoją — A kogoś innego zestarzałą twarz. Żal sieci samotności snuje — Już dawno nikt mnie nie woła. Ale i po co marna krzątanina Mnie niemłodemu już się wydała, Któremu już jutrzenka nie świta — Sznur lat rozsypał się w czasie… Chociaż i bezświt mnie czeka, Ale rodzinny głos jeszcze bywa, że się odezwie. Dusza wyżyn jeszcze, może, i sięgnie — Ale od ziemi już ciało się nie oderwie. * * * Chmielnym uczuciem do zawrotu głowy Pijani byliśmy oboje na krzyż. Już minęło tyle lat, Nam tyle razy grał orkiestr Melodii różnych. My zaś do dziś Tę kochamy muzykę bez słów, Choć siwizna już we włosach, A nam wciąż miły ten motyw, Który połączył nas z tobą — Ciała i dusze zaręczył. Razem z radością i żalem Z nas każdy szczęście przeżył — Cierpkie i słodkie nasze szczęście. Tych lat minionych trochę żal — ich zwrócić już się nie uda, A tam natchnienie grał skrzypek Boskiego Albinoniego, I przejmowaliśmy się grą my. …Już pokryły się szronem skronie I mało pociechy z zimy. …A tam skrzypek grał Albinoniego… MOJ KIJÓW Tworzyli tu Muraszko i Oles Tu Łysenki brzmiało pianino. Teraz w Kijowie dawno już postęp — Pieśni Popławskiego brzmią z ekranu telewizora. Tu sławnej przeszłości ślady, Serhij Łyfar tu tańczyć się uczył — Teraz potomek wrogiej hordy, Chyba!tak na długo się osiedlił. Popi moskiewscy w dzwony głośno biją — Chochłów zwołują sławić Rosję, A nasi kozacy tylko wódkę piją I z Moskwy nie doczekają się mesjasza. Dlatego i siedzimy po uszy w gównie, Ale ambitni bardzo oraz poważni. O, jak nieswojo w Kijowie mi, Kiedy wodzowie nędzni oraz sprzedajni Nadzieję naszą hurtem sprzedają, Złośliwi błaznowie, potworni aktorzy. Popi zaś moskiewscy w dzwony głośno biją. A my wolności obronić nie umiemy. * * * Uśmiechnięty, przystojny, młody, Jakby nie ja na dawnej fotografii. O, Boże, ile już wody Spłynęło w niebyt… Lata!sieroty Rozbiegły się precz, a ja przecież chciałem wyżyn. Odmarzyło się już… odspodziewało. Chociaż od losu i nie oczekiwałem szczodrości, Ale jednak pobłażania czasami pragnęło się. Czas przeżyty ciśnie do ziemi, Z tyłu wspomnienia — z przodu otchłań… Drogę zgaduję w zmierzchowej mgle, — Gdyby tylko droga ta nie była krzyżowa. * * * …A noc głęboka i nieskończona — Nieswojo duszy, niewesoło myślom. A ile żałosnych dum i wspomnień serdecznych, Pożądanych spotkań oraz niepocieszonych dramatów. Wspomnę bliskich — przykrości zapomnę — W ostępach nocy po prostu pomilczę, I przytulę marzenie, jak przybłędę, I zapalę nadziei moich świecę… * * * Komu ja mam się spowiadać — Kto w tym świecie mój sędzia?! Nie trzeba, serduszko, się bać — Wszyscy będą tam z czasem. Poszli i ci, których kochałem, Których nienawidziłem — poszli. I tylko wspomnienie majaczy Drżącym płomyczkiem z mgły. * * * Tam lata moje dziecięce Poznawały biały świat. Przez otchłań czasu widzę, Jak bezręki inwalida Wodę chłepcze z!pod kranu I z ulgą wzdycha… Tam życie poznałem wcześnie, — Los!macocha zła Rzucała w nędzę i głód I czekała na koniec — Dwujedyny Sierp i Młot Sprowadzał szanse do zera. Tylko trąby i bębny, Tylko puste słowa, Uśmiech drapieżnego tyrana. Moja zaś matka wdowa W zamordowanym świecie, Na zbezczeszczonej ziemi. Te lata niesamowite Zabiły młodość jej. * * * …Znów skrzydła pamięci niosą — Gdzie w falach Wisły płyną siwe chmury… I jak mi wszystko to zapomnieć — I delikatny szept twój, i echo gitary… Warszawskie lato wyłoniło się znów — Ciepło twoich dłoni i upojność ust żarliwych, I maciejek obłęd, i muzyka rozmów… Ale zapłata za miłość — rozłąka nieunikniona. ...Warszawskie lato wyłoniło się znów… CHYBA NIE NA PRÓŻNO W ŚWIECIE TYM ŻYŁEM Chyba nie na próżno w świecie tym żyłem, Chociaż nie raz jednak i potykałem się, Bo bardzo już życie poznać śpieszyłem, Ale do mistyki i czarów nie uciekałem się. W prawdę wierzyłem, w duszy zryw, W słowo rodzinne, w kraj swój i wolność, Coś tworzyłem, i coś jednak stworzyłem, W brudnej wodzie doszukiwałem się brodu. I grzech mi na los narzekać — Były przecież momenty słoneczne i szczęśliwe. Nienawidzić mogłem, ale i umiałem kochać. A ile jeszcze brzmi w duszy mojej motywów… Ze źródeł uzdrawiających czystą wodę piję — Pragnienie życiowe pragnę ugasić. O, jakże ja ten biały świat kocham, I jakże tej miłości mi nie wyśpiewać! A wspomnienia wciąż; i bolą, i cierpną, I muzyką dziwną brzmią, Czy po prostu patrzą na mnie i milczą. Czy godnie żyłem, czy nie błądziłem, — pytają. I ja pytam — czy nie żyłem na darmo? Czy zmarnowane nie warto nadrobić? Bo już podkradła się skrycie zima, I los chytrze oczy swoje mruży. Niech mruży oczy. Niech śniegi padają, Niech gubi się lat moich naszyjnik. Ja te wersy zostawię na pamiątkę — Ja uczciwie żyłem i sumienie mam czyste. Jego poezja nie jest patetyczna, nawet skąpa w metafory, jednak bezbronna w szczerości, czysta, do której chce się, jak przed źródłem, uklęknąć i napić… Coś podobnego czujesz, podziwiając jego liczne obrazy w duchu najlepszych wzorów malarstwa ludowego, z których wyłania się świat kozackiej romantyki, świat gęsto zaludniony przez Kozaków Mamajów, hetmanów, siczyków na narowistych koniach, studentów-łobuzów, ukwiecone dziewczęta… Znany poeta, solista zespołów tanecznych Pawła Wirskiego i Hryhorija Wiriowki, Oles Doryczenko zaczął malować późno, kiedy, już wracając do zdrowia po zawale, wziął do rąk podręcznik dla początkującego artysty, podarowany przez meksykańskiego twórcę Davida Siqueirosa, z którym kiedyś zetknął go los. Z czasem linearna perspektywa obrazów Doryczenki zakwitnie jaskrawymi, aż płomiennymi barwami ukraińskiej, przepełnionej miłością do życia, duszy. Obecnie poeta ma już nie jedną wystawę, i wszystkie one stały się prawdziwym świętem sztuki. W tych dniach Oles Doryczenko kończy 75 lat. “Sznur lat rozsypał się w czasie”, — powie poeta ze smutkiem. Jednak pomimo jasnego smutku, który towarzyszy takim jubileuszom, on obecnie jest pełen twórczej energii i z prawem prawdziwego artysty może powiedzieć losowi: “Ja te wersy zostawię na pamiątkę…”

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn