Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

«Majdanowa Ukraina»: nadzieje i rzeczywistość

Слово Просвіти, №37 за 2017 рік

Mykoła CYMBALUK Otwierając 8 września prezentację i przedstawiając autora w jednym z epicentrów Rewolucji Godności — Ukraińskim Domu w Kijowie, przewodniczący Towarzystwa „Proświta” Pawło Mowczan powiedział między innymi: — Mykoła Hołomsza dał się poznać wielu politykom w sposób nieoczekiwanie wyrazisty, jego stanowisko we wszystkich kwestiach życia państwowego i społecznego jest konsekwentne i pryncypialne. Obecnie, w przełomowym dla Ukraińców czasie, pojawiło się wiele nowych postaci, które pretendują do roli liderów politycznych na Ukrainie. Dzięki środkom masowego przekazu i mniej lub bardziej dostępnej przejrzystości życia tak zwanej „elity politycznej”, wiemy, skąd kto się pojawia, czyj to projekt, kto za nim stoi, a odpowiednio — skąd pochodzi jego finansowanie. A jak wiadomo, czyje pieniądze, tego i piosenka taka — polityczne stanowisko. Począwszy od lidera partii politycznej, która najbardziej „troszczy się” o Ukrainę i jej zubożały naród. Zazwyczaj zdecydowana większość tych, którzy pretendują do roli liderów politycznych, najgłośniej krzyczy o naszych prawach i przebiegłych, podstępnych oligarchach, którzy nie boją się deklarować, że nie mają żadnych zasad życiowych (np. Kołomojski). Wszyscy dobrześmy ich poznali, przestudiowaliśmy jak podręcznik. Teraz myśląca część społeczeństwa nieźle orientuje się w tym, co wydarzyło się i co dzieje się po Majdanie. Wydawało się, że na tej politycznej mapie nie ma nawet miejsca dla „nie-swoich”, wszystko jest rozpisane, wszystko wiadomo, gra zaplanowana, figury na politycznej szachownicy ustawione, wszystkie kombinacje zaplanowane. I nagle pojawia się lider ze swoją myślą, niestandardowym spojrzeniem, odczytaniem scenariusza „Ukraina przyszłości” (bo książka dotyczy właśnie Ukrainy, jej przeszłości i jutra). To Mykoła Hołomsza, który urodził się w sławnej i heroicznej, opiewanej jeszcze przez Iwana Frankę Tuchli. Zatem za plecami autora stoi jego rodowód, jego historia rodzinnych stron, jego wielkie doświadczenie ro- Dmytro PYŁYP CZUK Wszakże w kontekście prezentacji osobiście dla mnie Dmytro Pawłyczko był tam jednak niewidocznie obecny, bo dosłownie przed prezentacją na radiu 3. tom „Wspomnień” Pawłyczki, właśnie wydany przez „Jarosławów Wał”, otworzyłem w tym miejscu (s. 275), gdzie autor znamiennego zbioru „Prawda woła!” (1958) wspomina swoją podróż do Pragi, a w szczególności — słowa Jana Husa, wyryte na jego pomniku w stolicy Czech: „Miłujcie się i każdemu życzcie prawdy!”. A na 214. stronie prezentowanego „Przecierania lustra” Mychajło Słaboszpycki, wspominając Jurija Szerecha-Szewelowa i Petra Jacyka, mówi, że oni obaj (Sz.-Sz. i J.) mieli jedną wspólną, decydującą cechę: „Nie bali się być heretykami”. Sam Mychajło Słaboszpycki, jakby wychodząc z Husowskiego nakazu i życząc prawdy każdemu czytelnikowi, tak samo nie boi się być ani heretykiem, ani wszechobecnym i nieocenzurowanym enfant terrible współczesnej ukraińskiej krytyki. U niego nawet boty w organach ścigania — prokuraturze, a obecnie — jako lidera nowej patriotycznej siły politycznej. Zatem autor jest zawodowym prawnikiem, człowiekiem tej systemu, z którego rzadko kto wyłania się na lidera. Nie biorąc pod uwagę pojawienia się w zmierzchu tego nieboskłonu Jurija Łucenki. Ale to inna, nie mniej ciekawa historia. Sama w sobie Prokuratura Generalna jako instytucja państwowa jest zamkniętym, utajnionym systemem, który niweluje i pozbawia własnego oblicza każdą indywidualność. Nie tak stało się z autorem właśnie wydanej książki „Majdanowa Ukraina. Majdan jako zjawisko i proces”. Jego praca na stanowisku zastępcy Prokuratora Generalnego nie przypadła „do gustu” możnowładcom. Jego aktywność i bezkompromisowość w śledztwie w głośnych sprawach karnych ich przestraszyła. Dymisja nie kazała na siebie długo czekać. Jednak potrzeba przekazania społeczeństwu swojej wizji sprawiedliwej i uczciwej władzy, drogi budowy udanego kraju u niego pozostały. A przyjście do wielkiej polityki spowodowało potrzebę aktywnego dialogu ze społeczeństwem, upublicznienia swojego stanowiska. W książce Mykoły Hołomszy zebrane są jego rozważania o rezonansowych wydarzeniach państwowych i sprawach, które miały miejsce na Ukrainie w 2016 roku. Wszystkie wydarzenia polityk rozpatruje przez pryzmat bezpieczeństwa narodowego. Bada on poszczególne aspekty rozwoju i funkcjonowania gospodarki, instytucji państwowych i społecznych, analizuje skomplikowane relacje między państwem a społeczeństwem, które ukształtowały się na etapie budowy odnowionej Ukrainy w paradygmacie wartości Majdanu, a także przedstawia swoje propozycje dotyczące formowania środowisk życia i rozwoju różnych aspektów państwowości. Rozważania autora, jego oceny solidaryzują się z tym programem, z którym występuje organizacja społeczna Ukraińska Alternatywa, której jest jednym ze współprzewodniczących. Ona jeszcze pełnym głosem się nie ogłosiła. Chociaż partia „Patriota” pod kierownictwem M. Hołomszy, mimo całej skostniałości, zabetonowania systemu politycznego Ukrainy, zadziwia dynamiką rozwoju. Takie partie, ze względu na wyraźne narodowo-demokratyczne, antyoligarchiczne stanowisko, dzisiaj nie mogą pretendować na poważne miejsce pod kopułą. Większość myśli, stanowisk, działalność Mykoły Hołomszy naświetlał tygodnik proświatowy „Słowo Proświty”. Ale jeszcze więcej jego artykułów analitycznych, wystąpień, ocen bieżących wydarzeń, przyjętych przez Radę Najwyższą Ukrainy ustaw, tych czy innych decyzji rządowych pozostało poza szpaltami tygodnika. Dlatego zostały one po raz drugi opublikowane dla szerszego ogółu pod jedną okładką. Dają one całościowy obraz życia społeczno-politycznego kraju z minionego roku i jednocześnie — programy i zamiary jego siły politycznej, podstawy dla ogólnonarodowego poparcia. Wszystko razem zaświadcza, że na ukraińskich terenach autor — Mykoła Hołomsza, Pawło Mowczan, Iwan Zajec — pojawił się nieoswojony działacz polityczny, który mistrzowsko włada słowem nie dla manipulacji świadomością społeczną, a dla prawdy i postępu prawdziwie ukraińskiego i prawdziwie niepodległego państwa. Właśnie takich osobowości potrzebuje nasza narodowa elita. w swojej pierwszej, ale, jak zapewnia, nie ostatniej książce. Zdecydowana większość Ukraińców dzisiaj jest zdezorganizowana, upokorzona tą polityką, którą stale i celowo prowadzą apologeci klanów oligarchicznych i powiązanych z nimi sił międzynarodowego biznesu. Są oni przekonani, że są gospodarzami naszego kraju, a my — bezmyślnymi obserwatorami, statystami w ich igraszkach. „Będziemy obserwatorami dotąd, — refrenem brzmiało w dyskusji nad książką Mykoły Hołomszy, — dopóki nie zmobilizujemy się”. W tym zawiera się główne zadanie Mykoły Hołomszy jako lidera partii i jako publicysty. Przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki przy okazji zauważył, że narodowa elita — to ci, którzy formowali nie oligarchiczno-klanowe, podporządkowane moskiewskim interesom państwo ukraińskie. Nie bezpodstawnie Bohater Ukrainy, wieloletni więzień polityczny Stepan Chmara — i nie tylko on — oskarża wielu przedstawicieli obecnej władzy o to, że są sługami Moskwy. Wypłynęli oni i uczepili się władzy na krwawej fali Rewolucji Godności. Ale Rewolucja nie zakończyła się rozstrzelaniem Niebiańskiej Sotni. Proces majdanowy trwa, i nie tylko na froncie wschodnim, w Donbasie czy na Krymie. Rewolucja Godności nie postawiła jeszcze swojej kropki. Kontynuacja Majdanu jako nadziei, jako realnej szansy na zmianę Ukrainy jest wieloraka w swoich formach, ale jednolita w swojej ukraińskiej istocie. O tym pisze Mykoła Hołomsza Prezentacja książki publicystyki „Majdanowa Ukraina. „Majdan jako zjawisko i proces” przy wsparciu i bezpośrednim udziale Towarzystwa „Proświta” będzie odbywać się na całej Ukrainie, przede wszystkim we wszystkich centrach obwodowych. To nie tylko temat do przemyśleń dla czytelników, to możliwość prowadzenia szerokiej dyskusji. I każdy z uczestników ma możliwość stać się współautorem kolejnej ogólnonarodowej rozmowy o teraźniejszości i przyszłości Ukrainy. przez wiele dziesięcioleci będzie wabić nowe i nowe pokolenia czytelników i badaczy literatury ukraińskiej. Miejsce „Przecierania lustra” jest wśród tak głębokich, niezwykle ciekawych i treściwych źródeł kulturologicznych, jak „Pisarze z bliska” Mychajła Rudnyckiego, „Opowieść o niepokoju” Jurija Smołycza, „Spotkania i pożegnania” Hryhorija Kostiuka, „Dzienniki” Olesia Honczara, „Największy cud — życie” Mykoły Rudenki, „Raport do apostoła Piotra” Jurija Illenki, „Wspomnienia” Dmytra Pawłyczki… Mimo tej celowo przerwanej, a zatem i niepełnej „obsady”, dobrze zdaję sobie sprawę z niepowtarzalności „Przecierania lustra” jako dzieła o wszechświecie literatury ukraińskiej, jako suplementu do niewydanej w całości 12-tomowej „Historii literatury ukraińskiej”. Już zaznaczano (w szczególności przez Wałerija Hużwę), że w indeksie osobowym do tego tomu znajduje się co najmniej półtora tysiąca nazwisk, a ponad tysiąc z nich to ukraińscy pisarze. Zatem możemy pogratulować autorowi zdobycia nowego szczytu twórczego! 08.09.2017, Kijów Bibliografia Rewolucji Godności przez trzy lata, które minęły, liczy ponad setkę książek i albumów, nie licząc publikacji gazetowych, czasopiśmienniczych i internetowych. Są to w większości wspomnienia jej bezpośrednich uczestników, dziennikarzy, utwory artystyczne. Są one różne pod względem gatunku, szerokości ujęcia i głębi przeniknięcia w różne strony tego przełomowego w życiu Ukrainy i, bez przesady, świata wydarzenia. Ale mimo wszystko zrozumienie przyczyn, przebiegu wydarzeń na Majdanie i skutków Rewolucji Godności dla Ukraińców jest jeszcze przed nami. Niedawno światło dzienne ujrzała nowa praca — zbiór artykułów publicystycznych „Majdanowa Ukraina. Majdan jako zjawisko i proces”. Jej autorem jest Mykoła Hołomsza, członek Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, przewodniczący partii „Patriota”, współprzewodniczący organizacji społecznej „Ukraińska Alternatywa”. Uczestnicy prezentacji (od lewej do prawej): Heorhij Filipczuk, Mykoła Siryj,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn