Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

«Swoją Ukrainę kochajcie…»

Слово Просвіти, №37 за 2017 рік

Ponieważ założycielem muzeum jest organizacja społeczna, zapoznaliśmy ją z sytuacją. Napisaliśmy list do Prezydenta Ukrainy, który podpisali Łewko Łukjanenko, Iwan Dracz, Ołeś Szewczenko, Dmytro Pawłyczko, Josyp Zisels, Anatolij Hajdamaka. Obecnie trwa zbieranie podpisów poparcia dla tego listu. — Jak przebiegły obchody pięciolecia muzeum? — Przyszli założyciele muzeum, członkowie organizacji społecznej. Odbył się niewielki koncert, w którym wzięli udział zasłużeni artyści Ukrainy Switłana Myrwoda i Taras Kompanczenko, a także Wasyl Lutyj. Szistdesiatnyky czytali poezje, mówili o osiągnięciach muzeum w tym czasie. Oprócz szistdesiatnyków przybyli członkowie ich rodzin, znajomi. Wśród gości — przewodnicząca Ukraińskiego Komitetu Pomocy w USA Łarysa Łozynśka-Kyj, siostra Askołda Łozynśkiego, który przez wiele lat stał na czele Światowego Kongresu Ukraińców. Pani Łarysa przywiozła nam cenny prezent — koszulę Niny Strokaty. Obecna była również przedstawicielka tego komitetu w Kijowie Wira Pryńko. — Lecz mimo wszystkich problemów muzeum ma mnóstwo planów twórczych? — Po zakończeniu wystawy Lubow Minenko otwieramy wystawę dokumentalną z okazji 110. rocznicy urodzin Petra Hryhorenki, który przez wiele lat kierował Zagranicznym Przedstawicielstwem Ukraińskiej Grupy Helsińskiej. Mamy znaczną część jego archiwum, rękopisy, fotografie. Dalej zaplanowana jest konferencja poświęcona pamięci artysty Mychajła Bojczuka. Konferencja odbędzie się na tle dzieł jego naśladowców. W naszej kolekcji jest wiele ich prac, a obiecują dowieźć jeszcze obrazy z kolekcji prywatnych. Potem ma być wystawa ukraińskiego modernizmu. Krąg autorów jest jeszcze ustalany. Na grudzień — otwarcie odnowionego gabinetu Wiaczesława Czornowoła. Poprzednia wystawa została przygotowana jeszcze w 2000 roku, w pierwszą rocznicę jego śmierci. Musimy odnowić ekspozycję i uzupełnić ją materiałami z naszego funduszu. W styczniu pokażemy obrazy malowane przez więźniów obozów jeszcze w okresie stalinowskim. To niezwykle poruszające prace. Uzupełnimy wystawę dokumentami i fotografiami, które mamy na ten temat, a także obozowym haftem, przekazanym przez Nadię Switłyczną. Zakończymy donieckim żelazem. Ponieważ wszystko to są ogniwa jednego łańcucha. Orientacyjny tytuł wystawy „Precz od Moskwy”. Co więcej, opracowaliśmy dopiero dziesiątą część naszych zbiorów. A tam często trafiają się bardzo ciekawe znaleziska. Na przykład do Akademii Kijowsko-Mohylańskiej nieznani ludzie przynieśli materiały związane z Iwanem Switłycznym. Wśród nich cztery pary okularów, jednych z nich używał podczas zesłania. Jego szkice i kartki do „Słownika języka ukraińskiego”. Fotografie z dedykacjami od najbliższych mu osób, które były z nim na zesłaniu. W zbiorach znaleziono fragment wspomnień Danyła Szumuka „Przemyślane i przeżyte”. Okazuje się, że właśnie ten fragment uważano za zaginiony. I nie wiadomo, jakie jeszcze tajemnice skrywają nasze zbiory. Rozmawiał Eduard OWCHARENKO. Ludmyła CZERNIAK, Czerniowce. Horosziwci witały gości, których zaproszono na odsłonięcie pomnika Tarasa Szewczenki, a także przygotowywały świąteczny koncert z okazji 400-lecia od czasu pierwszej pisemnej wzmianki o osadzie. Do kompleksu edukacyjno-wychowawczego, gdzie rozpoczęły się uroczystości, przybyli zastępca przewodniczącego obwodowej administracji państwowej Wasyl Hostjuk, pierwszy zastępca przewodniczącego rady obwodowej Inha Makowećka, przewodniczący Zastawniwskiej rejonowej administracji państwowej Jurij Kitar, przewodniczący Zastawniwskiej rady rejonowej Serhij Kapicki, przewodniczący Czerniowieckiego oddziału obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki Ostap Sawczuk, przewodniczący Bukowińskiego Towarzystwa Etnograficznego Heorhij Kożelanko, przewodniczący towarzystwa „Ukraina-Mołdawia” Wasyl Waskan, przewodniczący Czerniowieckiego towarzystwa obwodowego „Ziemiaństwo Zastawniwszczyzny” Mychajło Paziuk, przedstawiciele społeczności. Od dziś przed głównym wejściem do placówki oświatowej na wysokim postumencie będzie stało popiersie młodego Tarasa. Do odsłonięcia rzeźby, którą wykonał znany artysta Wołodymyr Rymar, najpierw zaproszono tego, kto zainicjował budowę pomnika Kobziarza w Horosziwcach — zastępcę przewodniczącego oddziału obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, honorowego obywatela wsi, zasłużonego artystę Ukrainy Iwana Derdę, który się tu urodził, nauczył śpiewać od własnej matki i obecnie rozsławia bukowińską ziemię w bliskich i dalekich światach. Zwracając się do społeczności, rodowity mieszkaniec wsi zaznaczył, że Tarasowi Szewczence postawiono ponad 1200 pomników na różnych kontynentach. Horosziwiecki stał się siódmym na Zastawniwszczyźnie po Kadiubiwcach, Mytkowie, Kostryżiwce, Zastawnie, Wiknie. Podziękował Bogu, grupie inicjatywnej, ludziom o podobnych poglądach, w szczególności lokalnemu przedsiębiorcy, wiceprezesowi Czerniowieckiego Klubu Samochodowego „Bukowina” Iwanowi Melnyczukowi, społeczności wiejskiej, władzom rejonowym, które pomogły uwiecznić pamięć Proroka w tej wsi. Chór szkolny wykonał pieśni do wierszy Tarasa Szewczenki, a młodzi recytatorzy deklamowali utwory poety. Również przy wjeździe do wsi ustawiono stelę z herbem Horosziwiec, którą na zamówienie społeczności wiejskiej wykonał pochodzący ze wsi prywatny przedsiębiorca Iwan Curkan. Herb stworzył zasłużony artysta Ukrainy Orest Kryworuczko. Ten znak pamięci w symbolach heraldycznych odtworzył główne etapy rozwoju Horosziwiec. W centrum wsi na lewym brzegu rzeki Fundoja w uroczysku Oseredok odkryto zabytki archeologiczne kultury holihradzkiej i staroruskiej, należące do XII–XIV wieku, a 1,5 km na wschód w uroczysku Koropowa znaleziono artefakty kultury staroruskiej XII–XIII wieku. Studiując historię Horosziwiec, znany czerniowiecki artysta dowiedział się, że swego czasu stała tu wieża sygnalizacyjna, z której mieszkańcom dawano znak o niebezpieczeństwie podczas najazdów turecko-tatarskich. Ten symbol zajął swoje miejsce w jednej z czterech części herbu obok złotych kłosów, ponieważ mieszkańcy od dawna uprawiali zboża i zajmowali się hodowlą zwierząt. W tym, że na herbie pojawiła się lira, wielka zasługa ludowego zespołu folklorystyczno-etnograficznego „Horosziwczanka”, stworzonego w 1980 roku, i ich współmieszkańca — śpiewaka, kompozytora, pedagoga i działacza społecznego Iwana Derdy, który napisał „Hymn Horosziwiec” do słów znanego ukraińskiego poety Wasyla Waskana. Za symboliczną księgą i piórem na herbie stoją przede wszystkim imiona poety i księdza Hryhorija Worobkewycza, znanego pod literackim pseudonimem Naum Szram. W Horosziwcach urodził się ksiądz i etnograf Kornyło Łastiwka. Zmarł i został pochowany w Wiedniu, ale wiele zrobił dla popularyzacji ukraińskiej kultury ludowej, drukując swoje artykuły w wielu ukraińskich wydawnictwach na świecie. Herb wykonano w kolorach niebiesko-zielonych, obramowuje go złoty wieniec sławy i szacunku. Program koncertowy otworzyły zespoły amatorskie lokalnego domu kultury, w którym z okazji jubileuszu wsi przeprowadzono prace remontowe. W słowie powitalnym przewodniczący rejonowej administracji państwowej Jurij Kitar wyraził szczerą wdzięczność wszystkim mieszkańcom za miłość i oddanie rodzinnej wsi, którzy konkretnymi czynami pomagają w jej zagospodarowaniu, rozbudowują i upiększają swoje domy, podwórka i ulice, pomnażają dorobek twórczy. Z okazji 400-lecia wsi wręczył Honorowe Dyplomy rejonowej administracji państwowej aktywnym mieszkańcom Horosziwiec, a sołtysowi Illi Żytariukowi przekazał ikonę Najświętszej Maryi Panny — jako amulet dla całej społeczności. Odczytał list gratulacyjny deputowanego ludowego Ukrainy Maksyma Burbaka z okazji jubileuszowej rocznicy. Swoich ziomków powitał były radny Rady Miejskiej w Czerniowcach Dmytro Sirman, który podarował zespołowi edukacyjno-wychowawczemu książkę czerniowieckich historyków Ołeksandra Dobrzanśkiego i Wołodymyra Staryka „Pragniemy do Ukrainy”, w której opisano wydarzenia I wojny światowej, ponieważ mieszkańcy Horosziwiec również brali udział w ówczesnych krwawych walkach. Na całą wieś rozbrzmiewały pieśni w wykonaniu Iwana Derdy i jego córki Swiatosławy. Z muzycznymi życzeniami na święcie wystąpił zespół folklorystyczno-etnograficzny „Wasyłycha” z Kostryżiwki. Za dobry nastrój i chwile wytchnienia w niełatwym dla Ukrainy czasie publiczność nagradzała uczestników koncertu szczerymi oklaskami. Podarowali oni święto, które zapamięta się na długo. Z okazji 400-letniego jubileuszu w Horosziwcach odsłonięto pomnik Tarasa Szewczenki oraz stelę z herbem wsi.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn