Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

«ZBRODNIA» — MIŁOŚĆ DO UKRAINY?

Слово Просвіти, №38 за 2007 рік

Petro ANTONENKO. Kyryło OSMAK — Prezydent UHWR, który do ostatniego swego tchu nie zdradził Ukrainy. Po naszej historii swobodnie przechadzają się cudzoziemscy bohaterowie, umiejętnie zaszczepiani w naszą świadomość przez przybłędów i okupantów. A póki co, gdzieś na marginesie historii, przynajmniej nie w jej epicentrum — kniaź Światosław, Bajda, Petro Sahajdaczny, Danyło Neczaj, Iwan Bohun, Iwan Wyhowski, Maksym Zalizniak, Iwan Honta, Mykoła Michnowski, Jewhen Konowalec, Ołena Teliha, Ołeh Olżycz, Stepan Bandera, Roman Szuchewycz. I nasi współcześni — Ołeksa Hirnyk, Ałła Horska, Wałerij Marczenko, Jurij Łytwyn, Ołeksa Tychyj, Wasyl Stus. Wiecie, co łączy imiona tych bohaterów i wielkich męczenników Ukrainy? ŻADEN z nich nie umarł, jak to mówią, śmiercią naturalną: zostali zamęczeni, zabici, zniszczeni w okupacyjnych więzieniach i obozach. I już zupełnie przykro, gdy nawet dzisiaj białą plamą pozostaje życie i praca jeszcze wielu prawdziwych bohaterów ukraińskiej ziemi. Wśród nich — Prezydent Ukraińskiej Głównej Rady Wyzwoleńczej, podziemnego ukraińskiego parlamentu, który powstał w gorącym 1944 roku, Kyryło Osmak. Zastanówmy się nad jego losem. Kilka aresztowań i kilka uwięzień z, wydawałoby się, różnych powodów politycznych. Śmierć za więziennymi murami. I we wszystkich tych pozornie różnych sprawach sądowych, różnych inkryminowanych „zbrodniach”, wspólnym był jeden jedyny i główny dla okupantów — miłość do swojej ziemi, swojego narodu, do Ukrainy. W ostatnich latach imię Kyryła Osmaka, uczonego, działacza politycznego i społecznego, patrioty, powraca do nas w znacznej mierze staraniami jego córki Natalii Osmak. Przeżywszy dziesiątki lat z piętnem córki „wroga ludu”, też niemal w nielegalnym położeniu, ta dzielna kobieta zachowała odziedziczoną po rodzicach miłość do Ukrainy. I wraz z ojcami współmyślnikami, weteranami OUN-UPA, robi wszystko, co możliwe, aby zwrócić nam naszą skradzioną historię. A to nie jest proste nawet dzisiaj. Z jakiegoś powodu wciąż dalekie od odtajnienia jest wiele tajnych archiwów. Na każdym kroku można spotkać obojętność, jeśli nie powiedzieć — otwartą pogardę dla naszej prawdziwej historii. Charakterystyczny przykład — imperialny sabat, urządzony przez niektórych polityków w stolicy Ukrainy w dniu obchodów 100-lecia urodzin Romana Szuchewycza, jednego z tych, którzy stali u podstaw UHWR. Mimo wszystko, prawdy nie da się zniszczyć. Wydano już w serii Kroniki UPA solidny tom, w całości poświęcony działalności Kyryła Osmaka i kierowanej przez niego UHWR. Przed dwoma laty w Kijowie staraniami Natalii Osmak wyszedł ciekawy zbiór artykułów, dokumentów, badań „Ukraińska Główna Rada Wyzwoleńcza”, wydanie działu naukowego Bractwa UPA. Proponujemy Państwu wyciągi z listów Kyryła Osmaka do córki. Dziękujemy pani Natalii za udostępnione unikalne fotografie. Nr 19.2.11.54. Kochana Córeczko moja! Co może być lepszego od naszego sławnego Dniepru? Życzę Ci w dalszych latach jeszcze bardziej poznać Dniepr i nauczyć się kochać go oraz tę historię, która jest z nim związana. Pięknie opisałaś wszystko, co widziałaś i czułaś. Jestem bardzo rad, że wiele rzeczy widziałaś w Kijowie. Mam nadzieję, że w dalszych latach lepiej poznasz naszą stolicę, historię oraz zabytki kultury. Cieszy mnie, że byłaś na grobie T. Szewczenki, widziałaś Czerneczą Górę i patrzyłaś z niej na Lewy brzeg Dniepru. Po raz pierwszy odwiedziłem grób Szewczenki w 1911 r. To była specjalna podróż w bardzo ciekawych, wprost czarujących okolicznościach, a wrażenia i przeżycia z tej podróży zachowały się na całe moje życie. Miło mi, że byłaś w rodzinnych stronach Iwana Franki w Nahujowicach. Ja tam nie byłem, ale byłem niedaleko — we wsi Stebnik. Przez tę wieś z mamą wiozłem Cię, gdy byłaś mała. Stebnik jest bardzo malowniczo położony i miał ciekawą historię. Mam jedną myśl: czy nie masz możliwości nauczyć się języka polskiego? Bardzo bym tego chciał. W języku polskim jest bogata i ciekawa literatura. Naród ten sąsiaduje z nami. Kyryło Osmak z żoną Marią. Kijów, 1923 r. Kyryło Osmak z mamą Tetianą Andrijiwną. 1912 r. i jeszcze raz odczuwać wielkie nieszczęście, że byłem pozbawiony możliwości pomagania w Twoim dalszym wzrastaniu. Nataleczko, moja kochana! Myśli o wartości człowieka i jego miejscu w życiu interesują mnie o tyle, o ile — by je przyłożyć do Ciebie, do Twojej przyszłości. Marzę, abyś stopniowo zdobyła szeroką wiedzę teoretyczną oraz różne praktycznie ważne umiejętności techniczne. Obok tego bardzo dobrze jest nabyć zaznajomienie z literaturą — beletrystyką (a także, później, choć w małym stopniu — wykształcenie filozoficzne). Mam nadzieję, że z takim bogactwem umysłowym i edukacyjno-technicznym oraz znajomością ludzi — będziesz mogła prowadzić w życiu odpowiedzialną pracę społeczną. Córeczko! Przeczytaj uważnie te linijki. Potem jeszcze raz kiedyś przeczytasz. Zachowaj list na pamiątkę o ojcowskich myślach o Twoim wychowaniu, edukacji i pracy. Życzę, moja droga, szczęśliwego, mądrego i radosnego życia. Nr 98.2.11.56. Kochana, droga Córeczko! Marzę, abyś nabyła szeroką wiedzę teoretyczną ze wszystkich nauk. Chcę, abyś zdobyła dużo praktycznej wiedzy — bo to jest bardzo potrzebne do zwykłego życia. Jeśli nauczyłaś się szyć — to przyda się w życiu dla siebie, dla swojej rodziny i na wypadek — gdy trzeba zarobić. To samo — dobrze wiedzieć, jak siać marchew, sadzić ziemniaki oraz jak o nie dbać. Wtedy to będzie politechnizacja. Ale kiedy uczniów wykorzystuje się dzień w dzień, żeby zbierać len i wykonywać inną pracę, całkowicie mechanicznie, bez podstaw naukowych, a naukę zaniedbuje się, to to już nie jest politechnizacja, a zbrodnicze darmowe wykorzystywanie pracy nastolatków. A jeszcze pod warunkiem, że tych nastolatków gonią do pracy kilka kilometrów, w góry. Oprócz tego, że to nieustanna darmowa praca — ci nastolatkowie, którzy pracują — zmuszeni są niszczyć własne obuwie i odzież. To mnie bardzo martwi. Nadeszła już jesienna słota, wiatry — bardzo łatwo złapać chorobę. Nr 114.3.05.57. Kochana, drogi Córeczko! Kończyć szkołę trzeba tylko ukraińską. Uważam za konieczne również w przyszłości, aby szkoła wyższa była także z ukraińskim językiem wykładowym, żebyś w życiu była naturalną organiczną częścią ukraińskiej „inteligencji ludowej”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn