Strona · s. 15strona oryginału ↗
Fiołki pachną tylko w Ukrainie…
Слово Просвіти, №38 за 2007 рік
O tym powiedziała podczas prezentacji swojej nowej książki wspomnień pisarka z Kanady Lida Palij. „Można uważać, że ten czas nie umarł, bo został zapisany i zachowuje całą atmosferę epoki, strat i pożegnań. To jakby ostatni ukłon Lidy Palij dla tych ludzi, którzy żyją na skraju pamięci, jej rodziny i wszystkich, którzy ją otaczali”. Tak o książce „Dzieciństwo zawiane czasem” wypowiedział się Mychajło Słaboszpycki. To właśnie on skłonił do napisania tych wspomnień, ponieważ Lida Palij przyszła do ukraińskiego czytelnika z poezją i prozą artystyczną, notatkami z podróży. Jest to znana osobowość twórcza, malarka, historyk sztuki, tłumaczka. Podróżowała po świecie i nawet odwiedziła plemię kanibali, by porozmawiać o ich obyczajach. Nowa zaś książka należy do rzadkiego w naszej literaturze gatunku wspomnień osobistych, które jednak jeszcze wierniej oddają historię społeczną, przedwojenny Lwów, który miał swoje „ukraińskie strefy”. „Nie tylko rodzice, ale i samo otoczenie uczyło mnie świadomości narodowej. Od dzieciństwa modliłam się każdego wieczoru i prosiłam: „Dај, Bożu, zdrowie mamusi, tatusiowi i wolność Ukrainie”. Na prezentacji wydania w Domu Literatora pisarkę z Kanady powitali Anatolij Dymarow, Iwan Dracz, Osyp Zinkewycz, Petro Perebyjnis, Wiktor Baranow, Oleksa Juszczenko, Mykoła Som. Wo-
Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenka, jakościowo nowy poziom aktywnych stosunków w różnych kierunkach. Przez te lata uniwersytet stał się dla mnie drugą alma mater, a Ukraina — drugą ojczyzną. Kocham waszą kulturę, kocham wasz język, kocham wasz naród. Kocham Ukrainę! Dziękuję, Ukrainо! Grazie, Ucraina!” Nikola Franko Balloni — inicjatorzy zaznaczyli aktualność takiej historiografii także dla obecnego pokolenia. Z dystansu czasu i z niezachwianą pierwotną świeżością postrzegania świata napisano te wspomnienia o raju dzieciństwa i „wygnaniu z raju” — tułaczce świadomej galicyjskiej inteligencji, która opuściła ojczyznę z powodu realnego niebezpieczeństwa bolszewickiego terroru. Książka „Dzieciństwo zasypane czasem” to także spowiedź w imieniu pokolenia, które na obczyźnie żyło tęsknotą za rodzinną ojczyzną i tak już pozostało w przestrzeni wspomnień: „W zacienionym ogrodzie za drutem kolczastym jeżyny, za dziką różą, przez lata na próżno szukam małej dziewczynki z białymi warkoczami”.
Autor i twórca licznych kulturalno-artystycznych i wydawniczych projektów oraz badań w dziedzinie historii stosunków ukraińsko-włoskich, tłumaczenia i wydawania dzieł literatury włoskiej w języku ukraińskim, zwłaszcza Dantego Alighieri, Giovanniego Boccaccia, Francesca Petrarki, Niccolò Machiavellego, Carla Goldoniego. Zainicjował ważne projekty wydawnicze i naukowe poświęcone tematyce Hołodomoru 1932—1933 r. na Ukrainie. Zwłaszcza w listopadzie 2007 r. ukaże się fundamentalne badanie „Listy z Charkowa. Hołodomor 1932—1933 lat na Ukrainie i na Północnym Kaukazie w doniesieniach włoskich dyplomatów” (pod redakcją prof. A. Graziosiego) w języku ukraińskim. Ważnym osiągnięciem dwustronnej współpracy w dziedzinie sztuki ma stać się wspólny projekt ustawienia pomników Tarasa Szewczenki w Rzymie i Dantego Alighieri w Kijowie. Rzymski ratusz już przydzielił działkę pod pomnik T. Szewczenki w centralnej części włoskiej stolicy.
Materiały przygotowała Walentyna DAWYDENKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
