Strona · s. 4strona oryginału ↗
ULICOM — IMIONA RODAKÓW
Слово Просвіти, №38 за 2008 рік
Oczywiście „koncepcja”, o której mowa, jest potrzebna i to nie tylko w sztabach miejskich. Logiczne, że opracowali ją historycy — w tym jest jej zarówno zaleta, jak i słabość. Zaproponowano w niej podejście czysto naukowe, gdy każdy szczegół może być ważny i mieć znaczenie dla badań. A jeśli w archeologii jakiś ułamek ceramiki może kryć sensacyjne odkrycie, to czy takie podejście jest uzasadnione w toponimice? Czy warto zachowywać dla potomnych wszystkie owoce, jak pisze Mykoła Tupczijenko, zbiorowej twórczości mieszkańców ulicy, dzielnicy czy całego miasta? Jest to możliwe, jeśli nie straciły one aktualności i funkcjonują w mowie dzisiejszych mieszkańców. Pokolenia przekazują sobie w spadku i zachowują nie wszystko podряд, lecz to, co najcenniejsze. Dlatego wiele nazw, zwłaszcza tych, które straciły aktualność, nie warto przywracać.
Za podstawę Koncepcji, obok zasady historyczności, którą należy oczyścić z nalotu imperialnego myślenia, najwyraźniej trzeba postawić zasadę krajoznawczego centryzmu, czyli upamiętnianie w nazwach tych wydarzeń lub wybitnych nazwisk, które są związane właśnie z tym krajem. Tę pracę już rozpoczęła „Proświta”, zbierając w rejonowych centrach obwodu materiały o wybitnych ludziach, których nazwiska warto upamiętnić w nazwach tych ulic, które koniecznie wymagają przemianowania. Takie podejście połączyłoby społeczności, bo chodzi nie tylko o działaczy ruchu ukraińskiego, ale także o bohaterów minionej wojny i o uczonych (niesprawiedliwie zapomnianych i znanych jedynie wąskiemu kręgu specjalistów, lecz których osiągnięcia zasługują na szacunek rodaków), a także o tych, którzy przysłużyli się rodzinnemu miastu lub osiedlu swoją pracą budowniczych, lekarzy, nauczycieli, rolników. Proces ten musi być publiczny, otwarty, z dyskusją w lokalnych mediach, podczas „okrągłych stołów” czy innych wydarzeń z udziałem autorytatywnych ekspertów. Proces ten nie jest prosty, wymaga udziału nieobojętnych ludzi. Należy obudzić zainteresowanie własną historią, ożywić wzorce dla młodzieży, dać potężny impuls pracy oświatowej. Zwracam się do aktywistów organizacji społecznych, deputowanych rad różnych szczebli, przewodniczących wiejskich, osiedlowych i miejskich: nie czekając na wskazówki, weźmy się za tę wdzięczną pracę, angażując kompetentnych i nieobojętnych ludzi. Mam odwagę stwierdzić, że ta praca może zjednoczyć także ideowych przeciwników. Kiedy pojawiła się ta idea, zwróciłam się do przewodniczących rejonowych oddziałów „Proświty”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
