Strona · s. 9strona oryginału ↗
DOROSŁE DZIECI I MY, STARSI
Слово Просвіти, №38 за 2008 рік
Oleksa Riznykiw, poeta, członek Proświty, Odessa
Irina Mołczanowa jest stałą autorką wielu publikacji w prasie stołecznej. Od dawna zaostrzała pióro na utwory artystyczne i wreszcie wydała, jak mówią u niej i u mnie na Donbaszczyźnie, „na-gora”, pierwszą książkę znakomitych opowiadań „Dorosłe dzieci”. Piszę „znakomitych”, bo ta książeczka to rzeczywiście wyjątkowe zjawisko dla Mariupola, dla południa Ukrainy. Dodam jeszcze, że brakuje nam takich prostych, a zarazem mądrych opowiadań dla nastolatków. Czyta się je wyjątkowo lekko, jakby pisane były na jednym oddechu. Autorka mistrzowsko włada słowem, umie tak przedstawić materię, że czytelnik nie ma siły się oderwać. Oto na przykład opowiadanie „Kleopatra i Marijka”. Początek: nauczycielka zadaje Taraszczukowi pracę domową – napisać dwa referaty o znanych pisarzach. W przeciwnym razie – dwója za kwartał. Wydawałoby się, że to zwyczajna, wręcz przejadła opowieść o lekcjach, o potrzebie dobrego uczenia się. A potem rozgrywają się takie wydarzenia, że czytelnik naprawdę nie może oderwać się od tej eleganckiej książeczki. Czeka go bowiem i wybuch, i miłość, i zazdrość, i refleksje o urodzie i dojrzewaniu młodzieńca… Ojej, nie taka prosta ta autorka! Zna ona nie tylko dziecięcą psychologię, lecz także filozofię i biologię. Dlatego każde opowiadanie kryje dla czytelnika niespodzianki. Jak na przykład „Nowicjusz”, gdzie autorka z dowcipem i lekkością maluje znakomity obraz szkolnego łobuza, którego pokochali koledzy z klasy i nauczyciele. Zdumiewa umiejętność wnikania w ukryte głębiny dziecięcej i nastoletniej świadomości, odnajdywania wyjaśnień dla ich czasem dziwnego i nieoczekiwanego zachowania. Ale to jeszcze nie wszystko. Cała książka przenika przejmującą potrzebą miłości, bez której nie ma życia ani sprawiedliwości. Szczególnie wyraźnie czuje się to podczas lektury noweli „Pokochaj mnie, Panie”. Tylko miłość może oczyścić duszę, skłonić człowieka ku prawdzie i dobru. „Dyskoteka” to subtelna analiza duszy dziewczyny, która uczy się dostrzegać pod atrakcyjną powierzchownością prawdziwą istotę współczesnego donżuana. Tymczasem między scenkami matka uczy córkę haftować, opowiada o sakralnym znaczeniu wzorów, a nawet czyta wiersz jednego z ukraińskich poetów o haftowaniu. Przewodnia myśl, niemal niezauważalna we wszystkich utworach, to obecność oświecenia. Ona łączy stronice książki ze świadomością czytelnika, wiąże autorkę i czytelnika w jedną całość. Oto Oksankę („Straszna tajemnica”) obraziła nauczycielka, ale dziewczynka nie zapłakała, bo przypomniała sobie słowa Łesi Ukrainki: „Byłam dumna jako mała: żeby nie płakać – śmiałam się”. Postanowiła zbadać mowę samej nauczycielki i zaczęła zapisywać słowa-kręciołki, pasożyty, które wysypywały się z jej ust. Naliczyła w ciągu pół godziny blisko setkę – i wybuchnęła śmiechem! Konflikt zakończył się tym, że dawna weterynarka porzuciła nauczanie i wróciła do bezgłosych zwierząt w zoo. Czyż to nie przypomina współczesnej szkoły! Czy nie wykorzeniały naszego języka „pedagodzy”, którzy nie potrafili połączyć dwóch słów po ukraińsku? Tę wspaniałą książkę wydało nam wydawnictwo „Jarosławiw Wał”. Nakład oczywiście jest mały, tak jak w przypadku większości dzisiejszych wydań. A ta książka powinna znaleźć się we wszystkich szkolnych bibliotekach!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
