Strona · s. 7strona oryginału ↗
POD DZWONY SOFII…
Слово Просвіти, №38 за 2011 рік
1000-lecie głównej narodowej świętości — Soboru Sofijskiego w Kijowie. W poniedziałek w Narodowym Rezerwacie „Sofia Kijowska” odbyła się konferencja prasowa z okazji obchodów 1000-lecia naszej najwybitniejszej świętości duchowej — Soboru Sofijskiego w Kijowie. Z dziennikarzami spotkali się wiceminister kultury i turystyki Ukrainy Hryhorij Kochan oraz dyrektor rezerwatu Nela Kukowalska. Petro ANTONENKO. Jubileusz świętości obchodzony jest w wykonaniu Dekretu Prezydenta Ukrainy W. Janukowycza z 11 czerwca ubiegłego roku, którym określono kompleks działań. Dokładna data założenia czy poświęcenia soboru jest oczywiście nieznana, ale obchody odbywają się właśnie w tych dniach. Co więcej, samo datowanie tysiąclecia świętości wywołało niemałe dyskusje w kręgach naukowych. Przecież wcześniejsze badania Sofii (a prowadzi się je już nie od stu lat) określały, że początkiem budowy soboru jest 1037 rok, a jego budowniczym był Wielki Książę Kijowski Jarosław Mądry. Uważano, że zaczął budować sobór dla upamiętnienia rozgromienia Pieczyngów w pobliżu murów miasta. Według jeszcze jednej wersji, dwaj synowie Włodzimierza Wielkiego, Chrzciciela Rusi, Jarosław Mądry i Mścisław Chrobry. Zdjęcie Olesia Dmytrenki na znak zakończenia waśni rozpoczęli wznoszenie majestatycznych świątyń w swoich stołecznych grodach: Jarosław — Świętej Sofii w Kijowie, Mścisław w 1036 roku Soboru Spaso-Preobrażeńskiego w Czernihowie. Ale badania naukowców Narodowego Rezerwatu „Sofia Kijowska” z ostatnich lat pozwoliły wysunąć nową wersję czy koncepcję: wznoszenie soboru rozpoczęto w 1011 roku, a budowniczym był nie Jarosław Mądry, lecz jego ojciec, Włodzimierza Wielki. A Jarosław zakończył budowę świątyni w latach 30. XI wieku. Odpowiadając na pytania dotyczące nowego datowania soboru, dyrektor i naukowcy rezerwatu zaznaczyli, że w nauce niedopuszczalne są ostateczne werdykty, gdyż hamuje to poszukiwania naukowe. I obecnie badacze rezerwatu nalegają właśnie na tę datę — 1011 rok, nazywając ją jednak „nową koncepcją”. Dalsze poszukiwania naukowe być może doprowadzą do uściślenia datowania. Tak czy inaczej, na wniosek ukraińskich naukowców UNESCO wpisało datę 1000-lecia soboru do tegorocznego kalendarza dat pamiętnych ludzkości, a zatem obchody odbywają się na szczeblu międzynarodowym. Temu była poświęcona niedawna prezentacja 1000-lecia Sofii w siedzibie UNESCO w Paryżu, która wywołała bardzo duże zainteresowanie europejskiej opinii publicznej, zaznaczył wiceminister, który brał udział w tej akcji. Na Ukrainie jubileusz obchodzony jest na szczeblu państwowym. Jak zaznaczali. Zdjęcie Olesia Dmytrenki na konferencji prasowej, jubileusz najwspanialszego i najstarszego na terenach Ukrainy i całej Europy Wschodniej zabytku historyczno-kulturowego i artystycznego będzie sprzyjał wzmocnieniu państwowych i kulturowych tradycji Ukrainy, duchowej konsolidacji społeczeństwa. Również wzmocni to uwagę państwa na kwestie ochrony, zachowania, wykorzystania zabytków historii i kultury. W związku z tym aktualne było pytanie dotyczące niepokojących zjawisk wokół soboru i rezerwatu, przede wszystkim prowadzenia budowy w tej najstarszej części stolicy. N. Kukowalska potwierdziła, że taka budowa poważnie narusza sytuację hydrologiczną, poziom wód podziemnych znacznie się podniósł i za kilka lat powstanie realne zagrożenie dla soboru oraz innych historycznych budowli. Dlatego władze — zarówno ogólnoukraińskie, jak i miejskie — muszą niezwłocznie podjąć działania, aby nie dopuścić do chaotycznej zabudowy historycznego centrum stolicy. Co do jubileuszu. Rząd przeznaczył na wykonanie Dekretu Prezydenta niemałe środki, ale one, jak zaznaczyła dyrektor, pójdą na nowe prace restauratorskie zabytku. Prowadzone są również konferencje naukowe, ukazały się i ukazują nowe wydania z historii soboru i rezerwatu. Dość nasycony jest program obchodów. W środę w rezerwacie zaprezentowano film „Sofia Kijowska: pierwsze tysiąclecie” (studio „Hłas”). W Domu metropolity w rezerwacie otwarto wystawę „Zabytki sztuki sakralnej XV—XIX wieku” ze zbiorów Ławry Pieczerskiej. Po restauracji otwarto zabytek XVIII wieku Bramę Zaborowskiego, założono ogród metropolitalny na cześć jubileuszu. W czwartek w samym Soborze Sofijskim — uroczyste odsłonięcie tablicy pamiątkowej „Sofii Kijowskiej 1000 lat” i prezentacja monety okolicznościowej, którą wyemitował Narodowy Bank Ukrainy. A także prezentacja projektu wystawowego pod tym samym tytułem (autor — artysta ludowy Ukrainy Myrosław Otkowycz ze Lwowa). W ramach obchodów w następnych dniach na Placu Sofijskim odbędą się wieczory muzyczne.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
