Strona · s. 15strona oryginału ↗
Z artystycznego elementarza spragnionego stylisty
Слово Просвіти, №38 за 2011 рік
Władimir KACZKAN, Iwano-Frankiwsk
…Stałem naprzeciw płócien Bohdana Brynskiego, szukałem odległości i pożądanego kąta widzenia dla oka i myśli, zbliżałem się i oddalałem od tej tajemnej historiografii, która tylko dla spragnionych i rozumnych rozwija osobną stylistykę, nie po prostu widzenie, lecz czytanie-rozmyślanie. Czasem wydawało się, że jakaś siła, niepodległa ludzkim sądom, spuszcza tu, jak niebiańskie afisze, do wystaw sal czy do zakamarków twórczej pracowni Bohdana, już całkiem gotowe obrazy malarskie, tak, tak, właśnie dzieła, a nie obrazki czy martwe natury albo portrety wielkich wojów, czy też władców-mężów, którzy już marzą gdzieś poza ziemskimi widnokręgami, albo kogoś z nas, drobnych ziemskich, którzy jeszcze piją słońce, wiążą nienasyconą miłością weselne wstęgi i szamocą się w karkołomnym pędzie za wyobrażonym szczęściem. Nierzadko, jak przelatujące kadry kina, ukazywały mi się jak baśniowe wróżki dziwne, nowoczesnymi ukraińskimi formami dynamiczne kompozycje, z których wprost wybuchała siła i moc. Utwierdziłem się w przekonaniu, że samo oglądanie tu niczego nie pomoże, bo tu, najwyraźniej, zakodowane i wykiełkowane na gęstym zaczynie tradycji rodowych, szczególna w rysach dobra i moralności filozofia myślenia i wyrazu, jakaś jakby sakralna duchowość i zarazem przedwieczny chłopsko-inteligencki czyn. Jak słusznie przewidział doświadczenie Opanasa Zalywachy, tu, w jego pracowni i w farbowych objawieniach, istnieje, ujawnia się duch i istota najwyższego bytu. W aurze Brynskiego jest tylko światło, miłość, nieobojętność, wiara, nadzieja, sprawiedliwość. Tu jest harmonia tego, co istnieje, i tego, co wyobrażone. Otóż, według słów innego artysty, który uosabiał całą epokę w galicyjskiej szkole artystycznej — Denysa-Lewa Iwancewa, malarstwo pana Bohdana to „ożywione emocjonalne brawurowe barwne wizje”. Na płótnach B. Brynskiego trudno szukać historycznych ścisłości — niczego swoimi dziełami nie potwierdza. On, głęboko i systemowo zanurzając się w prawdę wiedzy, zbiera do świadomości, jak pszczoła z kwiatu pyłek, tylko ducha czasu, wydobywa, by tak rzec, treściowy kręgosłup wydarzeń, które były twórcze dla narodu na drodze esencjonalnego, macierzystego, a nie przybłędnego. A wtedy racjonalna żarnica nieokiełznanego myślenia i emocjonalnego buntu idzie w splotach albo może i rozchodzi się gdzieś na pobocznych ścieżkach — od głównego, centralnego gościńca koncepcji-zamysłu. Spójrzmy na jego tak zwane sceny historyczne: gdzieś natknął się koń, pozostawiając w krwawej rzezi na polu swego pana; gdzieś wsparli czoła o niebo książęcy posłańcy, torując długie drogi do zdobytego i wywalczonego w krwawej walce prawa; gdzieś pochyliły się krzyże na mogiłach, zdeptane przez niedobry i zły czas; gdzieś czerwono-czarne wiatry z żółtymi deszczami na przemian szarpią poranny świat, aby oczyściła się przestrzeń i los dla oczekiwanych synów; gdzieś czyjeś na strzępy poszarpane piersi zakrywają naszą najbolesniejszą dziejową wyrwę w ciele narodu; gdzieś na jasnym obliczu artysty, przykrytym wiecznością, wschodzi geniusz talentu; a gdzieś może jeszcze tylko na rozburzonym fantazją morzu pana Twórcy szykują się prastare czajki, by przewieźć nas do jutrzejszych twierdz-obrończyń ducha ukraińskiego…
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
