Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

«Aby wszyscy byli jedno» — takie przykazanie Chrystusa wypełniali pielgrzymi z Bukowiny do Wasłowskiego Monasteru Przemienienia Pańskiego

Слово Просвіти, №38 за 2017 рік

…I oto w 1989 roku doszło do mojego poznania z Olesiem Terentijowyczem. Delegację z Ługańszczyzny zaproszono na Zjazd Założycielski Ogólnoukraińskiego Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. T. Szewczenki, w skład której weszli sławni, niezapomniani patrioci Ukrainy: profesor-wykładowca I. Biłohub, literaturoznawca B. Pastuch, pisarz M. Noczownyj. Do składu twórczej inteligencji włączono także mnie jako autora literacko-historycznego muzeum „Ługańcy”. W pamięci wyryło się przemówienie Olesia Honczara. Jego słowa, oczy, postać, barwa głosu promieniowały miłością, bo dla niego Bóg jest miłością, a bez miłości tworzyć jest niemożliwe. „Z miłości — twórczość, z miłości — szczęście ludzkie” — to credo naszego olbrzyma słowa. Honczar nigdy nie był ateistą, miał Boga w duszy. W rozmowie z przyszłymi proświcianami podzielił się swoimi wspomnieniami o wojnie. Kiedy Honczar trafił do kolumny jeńców swoich rodaków, zwrócił się z modlitwą „Wybaw mnie, Matko Boża”. I ona wyprowadziła go z niewoli oraz chroniła w walkach. Modlitwa. To właśnie ona przybliża do Boga. Modlitwa to nasza rozmowa ze Stwórcą. Najczęściej modlimy się podczas prób czy niepowodzeń. W trudnych chwilach swojego życia zwracamy się do Boga, do Matki Bożej, wszystkich świętych, prosimy o radę i pomoc. …Przypomina się jeszcze ciekawe stwierdzenie. Korespondowałem z uczniami z jednym z najbardziej znanych ukraińskich pisarzy, laureatem Nagrody Szewczenkowskiej Anatolijem Dimarowem. Ogółem w moim archiwum jest ponad trzy tysiące listów przyjaźni z mistrzami słowa. Anatolij Dimarow opowiedział nam taką historię: „W młodości byłem, jak wielu młodych ludzi w tamtym czasie, komsomolcem i bezbożnikiem. Ale na wojnie zdarzył się ze mną przypadek, który zmusił mnie do przemyślenia całego życia. Pod nogi spadł mi pocisk. Kręcił się, syczał tuż pode mną, jak żywy, i lada chwila miał wybuchnąć. Wtedy wszystkie komórki mojego ciała zwróciły się do Boga: „Boże, pomóż mi, zachowaj moje życie, przecież tak krótko żyłem, niczego nie widziałem”. I stał się cud… Pocisk pokręcił się i zatrzymał. Tak i nie wybuchł. Pozostałem żywy. Ten przypadek pozwolił mi poznać Boga i uwierzyć w Jego realne istnienie”. Te i podobne przypadki doprowadziły mnie do wiary prawosławnej. Przez cały czas i we wszystkich przypadkach życia towarzyszył mi obraz mojej troskliwej matki. Miała złote ręce, dobre, wszystko wybaczające serce, zawsze była dla ludzi życzliwa, pożądana. Ona i babcia to symbol, wzór, przykład zewnętrznego i wewnętrznego piękna, czystości, humanizmu. W naszym domu zawsze rozbrzmiewał dziecięcy śmiech. Mama urodziła się na Ługańszczyźnie, z pochodzenia była Rosjanką, ojciec był Ukraińcem, pochodził z okolic rosyjskiej Donszczyzny, gdzie do dziś brzmi ukraińsko-rosyjski surżyk. Kwestia narodowościowa dla rodziców nie istniała. Nie istniała ona ani w moim Kambrodzie, ani w Ługańsku, nigdzie na Ukrainie: każdy swobodnie mówił w swoim języku. Kwestię językową wymyślili i z powodzeniem wykorzystują do swoich celów nieczyści na rękę i bezsumienni politycy, mając z tego niemałe zyski, „nabijając” polityczny wizerunek i pomnażając nieuczciwy kapitał. Idąc na cmentarz, mama zabierała i mnie. Po drodze opowiadała o latach wojny, okupacji. Szczególnie zapamiętały się strony tragicznych prób lat 1932—33, kiedy na błogosławioną ziemię kwitnącego ukraińskiego kraju przyszedł głód. Nie wierzyła, że tutaj, w spichlerzu Ukrainy, nagle zniknął chleb, ludzie zostali bez ziarnka. Głód 1933 roku to nie historyczna przeszłość, on żyje w pamięci naocznych świadków. Oto wspomnienia mojego ojca: „Wszędzie rozprzestrzeniał się strach przed śmiercią. Z dotkniętego głodem Ługańska pieszo, przez 150 km, docierałem do rodzinnego chutoru Ukraińskiego, na Rostowszczyźnie, po woreczek chleba, żeby jakoś przeżyć. Droga była długa — i trzeba było zatrzymywać się na nocleg. Podszedłem do chatki na skraju wsi, Switłana MASŁOWSKA, przewodnicząca Zastawniowskiego rejonowego zjednoczenia WUT „Proświta”, obwód czerniowiecki Właśnie tak można powiedzieć o mieszkańcach Bukowiny, którzy z inicjatywy rejonowego oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki w przeddzień święta Przemienienia Pańskiego tradycyjnie odbyli 14-kilometrową drogę pokutną do Wasłowickiego Żeńskiego Monasteru Przemienienia Pańskiego Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego, aby nie tylko zjednoczyć się w jedną wspólnotę modlitewną, ale także jako wielka społeczność pomodlić się za rodzinę, za naszych żołnierzy, za Ukrainę, a także oczyścić swoje dusze z grzesznych upadków i prosić Pana o pokój na ojczystej ziemi. Uczestnicy procesji gromadzili się przy znaku pamięci Bohaterów Niebiańskiej Sotni w mieście Zastawna. Mieszkańcy centrum rejonowego i okolicznych wsi, a także sąsiedzi z rejonu kicmańskiego (wieś Wytyliwka) zjeżdżali się, aby wspólnie wyruszyć do Wasłowic. Równo o 12.30 księża cerkwi UKP PK eparchii czerniowiecko-bukowińskiej (nabożeństwu przewodniczył dziekan okręgu zastawnieńskiego ks. Witalij Menzak) odprawili modlitwę przedpielgrzymkową i ze słowami: «Niech Pan pomoże pokonać tę drogę», wyruszyli w drogę. W Małym Kuczurowie dołączyli mieszkańcy wsi Onut, Mosoriwka, Samuszyn, Bridok, Mytkiw i stało się nas więcej. Tak, to dopiero druga tak potężna procesja, dlatego ludzi nie ma jeszcze wielu, ale każdy szedł ze szczerą duszą i świadomością: sama pielgrzymka ratuje spragnione dusze, młody monaster trzeba wymodlić, aby dodawał sił modlitwom, że tą procesją obsiewamy duchową niwę ziarnem wyborowym, które wyda dobre plony dla ustanowienia na Ukrainie Jednej Lokalnej Cerkwi Prawosławnej. Do swojej Niepodległości szliśmy długo i małymi krokami, co tu dużo mówić, wywalczamy ją jeszcze do dziś. Tak samo ciężka jest droga do Jednej Ukraińskiej Cerkwi. Ale minie wiele lat i każdy z pielgrzymów będzie dumny z dzieci i wnuków, że to właśnie ich rodzice-proświcianie byli pierwszymi i stali się budowniczymi Lokalnej Cerkwi, bo jej ustanowienie jest procesem nieodwracalnym. Innego wyjścia nie ma i powrotu nie ma. Jaskrawym świadectwem jest wielkie zjednoczenie pątników, które tworzyło się przy kapliczce przy wjeździe do Wasłowic, kiedy dwie kolumny — od strony Zastawnej i Czerniowiec, które zlały się w jedną modlitwą i Bożym śpiewem, jednym krokiem i wielkim uniesieniem duszy. A jaka to radość, że obok nas jest młodzież (chłopcy i dziewczęta oraz dzieci) razem z dorosłymi — z Sadgóry, Czerniowiec, rejonu głębockiego, storozynieckiego, wyżnickiego, którzy do nas dołączyli. Chyba z niczym nie da się porównać modlitw w melodii i Bożego śpiewu naszych księży — w ojczystym języku ukraińskim. Obowiązkową misją tej procesji jest modlitwa przy pamiątkowym popiersiu pierwszego metropolity Bukowiny Eugeniusza Hakmana, które znajduje się w centrum wsi, a dalej — do miejsca jego urodzenia, gdzie wzniesiono monaster, do którego zmierzaliśmy. Tymczasem dzwony cerkiewne obwieściły, że zbliżamy się do świętości i drugie tchnienie nie kazało na siebie czekać... Oto jesteśmy na miejscu. Metropolita czerniowiecki i bukowiński Daniel oraz przełożony monasteru, archimandryta ks. Eugeniusz witają nas modlitwą. Uroczystą wieczorną liturgię odprawił Władyka Daniel, a współsłużyli mu księża eparchii czerniowiecko-bukowińskiej. Słowo Metropolity jest zawsze ważne i przenikliwe — nie sposób opisać słowami uwagi wiernych i wielkości ich duchowej satysfakcji podczas kazania władyki, jak zawsze ciekawego i pouczającego. Komunia i namaszczenie olejami, modlitwy i błogosławieństwa, pokłon przed relikwiami męczennika aleksandryjskiego i wspólny Boży śpiew — to odczucie duchowego uniesienia, oczyszczenia, braterstwa, dobroci i szczerości, miłosierdzia i Bożej łaski, które unosiło się nad wzgórzami wsi i w duszy każdego z nas. Właśnie tak odbyło się kolejne święto-przemienieniowe, oświatowe zjednoczenie mieszkańców Bukowiny, które otrzymaliśmy w prezencie od siebie nawzajem i od pierwszego Metropolity Bukowiny Eugeniusza Hakmana. Szczerze wierzymy: widział nas z Niebios i miał nadzieję, że to właśnie ci ludzie, którzy budują mocny fundament Jednej Lokalnej Cerkwi Prawosławnej na Ukrainie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn