Strona · s. 4strona oryginału ↗
„Połuisbaczi” tworzą duchowo-kulturową suszę na Ukrainie
Слово Просвіти, №38 за 2017 рік
Wasyl LYZANCZUK, doktor nauk filologicznych, zasłużony profesor Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. I. Franki. Psychologicznie chorzy „połuisbaczi” nijak nie mogą pojąć, a może i nie chcą zrozumieć, że wolna osoba, jej obywatelski, patriotyczny duch, wszechstronny rozwój moralny możliwy jest tylko w narodowo-kulturowym i wysokoduchowym ukraińskim środowisku życiowym, poza granicami kłamstwa, obłudy, cynizmu, przemocy, asymilacji, poza granicami duchowo-kulturowej suszy. Pojęcie kultury ma kilkadziesiąt definicji, ale istota ich polega na tym, że „w skład kultury wchodzą język, sztuka, folklor, literatura, filozofia, religia, zwyczaje, rytuały, symbole” — podkreśliła polska badaczka ukraińskiego pochodzenia Ola Hnatiuk. Wysokoduchowa kultura narodowa to swoisty moralny cement, który spaja obecne społeczeństwo z przodkami oraz ich intelektualno-duchowym dziedzictwem na zasadach homogenicznej koncepcji ukraińskiej tożsamości. System międzypokoleniowych wartości narodowych i więzi zapewnia adekwatność codziennego zachowania, czynów. Sumę moralno-duchowych sensów nazywamy komunikacyjnym kodem kultury narodowej. Przeciwko historycznej ciągłości komunikacyjnego kodu ukraińskiej kultury narodowej, przeciwko jego utwierdzeniu nie zaprzestają swojej cynicznej polityki mokselijsko-rosyjscy zaborcy. 80 lat temu, 5 sierpnia 1937 r., rozpoczął się wielki terror w ZSRR, podczas którego komunistyczni oprycznicy brutalnie zniszczyli największą liczbę przedstawicieli ukraińskiej elity kulturalnej. Utalentowany historyk Jarosław Kałakura zwrócił uwagę na fałszywy paradygmat moskiewskich ideologów o wspólnej rosyjsko-ukraińskiej historii, wspólnej kulturze, wspólnym wrogu Rosji i Ukrainy, których model na wszelkie sposoby formowali w świadomości społecznej, narzucali stereotypy, że jedynym obrońcą i gwarantem istnienia Ukrainy jest Rosja. Obecnie manipulacyjna rosyjska propaganda wszelkimi sposobami, formami i metodami narzuca myśl, że Rosja nie wojuje z Ukrainą, a pomaga, wspiera tych, którzy bronią ukraińskich obywateli przed nazistowsko-faszystowską juntą, która zasiadła w Kijowie. Mówiąc, że Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie to „jedinyj narod — russkij”. „Kremlowski wróg, który liczył na wojskowy blitzkrieg, teraz postawił na podważenie ukraińskiego społeczeństwa od wewnątrz” — podkreśliła historyk i literatka Ołena Stiażkina. Cyniczna moskiewska wojna hybrydowa skierowana jest na to, aby u ukraińskich obywateli nie nastąpiła deokupacja świadomości, żeby „połuisbaczi” zajmowali czołowe stanowiska w administracji państwowej. Niestety, do dziś niemało ludzi na Ukrainie nie rozróżnia pojęć „wiedzieć” i „rozumieć”: każdą manipulacyjną informację przyjmują za prawdę, rozpowszechniają ją, chwaląc się swoją „wiedzą”. Brak u nich głębokiego zrozumienia istoty informacji na zasadach ukrainocentryzmu. Dotyczy to także niektórych polityków, urzędników, deputowanych, dziennikarzy, którzy pod melodię rosyjskiej bałałajki w warunkach moskiewskiej agresji przeciwko Ukrainie propagują neutralność. Mówiąc, że kultura jest poza granicami dobra i zła. Poza granicami polityki i wojny, jest ona ogólnoludzka. Komu korzystne są te manipulacyjne sugestie dotyczące marginesu ukraińskiej kultury narodowej? Odpowiedź na to pytanie znajdujemy także w zestawieniu takich cyfr. Kierownictwo ZSRR na rozwój kultury w Ukraińskiej SRR wydzielało na osobę 3,8 rubla, a w RFSRR wydatki te sięgały 12,8 rubla. Taryfikacja pracy intelektualno-kulturowej w Rosji i obecnie jest znacznie wyższa od narodowej ukraińskiej na Ukrainie. Zewnętrzni i wewnętrzni ukrainofobi wszelkimi sposobami narzucają niszczycielskie postulaty, że Bojkowie, Huculi, Łemkowie, zakarpaccy Rusini to osobne narodowości, a ich oryginalna kultura nie jest ukraińską. Cel takiej manipulacji polega na tym, żeby rozdzielać, siać nieporozumienia w jednolitym ukraińskim naturalno-narodowym organizmie kulturowym z pewnymi etnograficznymi osobliwościami. Znany demograf Artur Wirth podkreślał, że syndromami upadku narodu są zmniejszenie dzietności w kraju, erotyzacja sztuki, kłanianie się przed obcym oraz upadek kultury narodowej i języka. Podobną sytuację, niestety, obserwujemy na Ukrainie. Do tej pory jeszcze nie wszyscy na Ukrainie zrozumieli, że rosyjska polityka kulturalna na ukraińskim kierunku była w pełni zintegrowana z ogólną strategią likwidacji państwa ukraińskiego. Dla rosyjskiej manipulacyjnej propagandy szeroko wykorzystują nie tylko media, ale i przemysł kulturalno-rozrywkowy. Rosyjska ekspansja kulturalna przeciwko Ukrainie realizowana była świadomie i wytrwale przez wszystkie lata niepodległości. Temu sprzyjał brak narodowej ideologii budowy państwa, koncepcji polityki kulturalnej, humanitarnej i informacyjnej. Warto podkreślić: patriotą Ukrainy czyni nie krew, a uświadomienie, że człowiek jest cząstką swojej Ojczyzny i od jej honoru zależy honor kraju. Ten, kto gubi na życiowej drodze ukraińskie narodowe i ogólnoludzkie uczucia moralno-duchowe, wartości, prędzej czy później zaczyna służyć złu, sprzyja „połuisbaczom” w potęgowaniu duchowo-kulturowej suszy na Ukrainie. Językowo-kulturową schizofrenię kultywuje niemało kanałów telewizyjnych i radiowych, których właścicielami są oligarchowie-cudzoziemcy: Ukraina dla nich to tylko płodny teren dla nieuczciwego wzbogacenia się. Tolerują oni moskiewski kolonializm kulturowy, żeby niszczyć ukraińską kulturę od wewnątrz. Na przykład, zamiast prawdziwego estetyczno-moralnego ukraińskiego humoru, którego twórcą jest także kołomyjski humorysta Mykoła Sawczuk, kanały telewizyjne TET, ICTV, STB i inne propagują różnorodne programy, w których szkalują język ukraiński, drwią z ukraińskojęzycznych piosenek, narodowo-kulturowych tradycji i zwyczajów. Ukraińską psychikę narodową niszczyli Tarapunka ze Sztepsielem, dołwonosyky, kroliky, Serdiuczka, „Fajna Jukrajna” itp., a obecnie to niemoralne widowisko kontynuują nieśmiertelny „Witalika”, „Dizel-show”, „Pewnego razu pod Połtawą”, „Na troje” i inne, razem z filmami „Ostatni Moskal”, „Wioska na milion”. Wszystkich nie wymienisz. Widowiska „95 kwartału”, „Ligi śmiechu” przekazują swoim widzom idee, że państwo ukraińskie to coś niepoważnego, język ukraiński jest niezdarny (chyba że dla śmiechu!), a ukraińskiej kultury, ukraińskiego rodzimego humoru w ogóle nie ma. Przy okazji, w tym roku mija 1165 lat od powstania staroukraińskiego państwa, którego pierwotna nazwa to Ruś. Nestor Kronikarz w „Powieści minionych lat” pytał „Skąd wzięła się Ruska ziemia”? I sam odpowiedział: „W roku 852 zaczęła się nazywać Ruska ziemia”, czyli na długo (30 lat) przed pojawieniem się wikinga Olega w Rusi Kijowskiej. Prapaństwo Ukraińców Ruś — metropolia imperium Rurykowiczów, którzy przybyli do Kijowa ze Skandynawii przez ziemie pskowskie i nowogrodzkie — „stało się centrum szerzenia chrześcijaństwa i bizantyjskiej formy kultury europejskiej na ogromne wschodnioeuropejskie i częściowo azjatyckie przestrzenie” (I. Smeszko). Ponad dwa stulecia Ruś była jednym z flagowców postępu kulturowego tamtych czasów w ogólnoeuropejskiej historii, podkreślił profesor Ihor Smeszko.
Destrukcję staroukraińskiego państwa Ruś rozpoczął książę Andrzej Bogolubski, którego matką była Połowczynka. W 1155 r. wykradł on z żeńskiego klasztoru w mieście Wyszogród pod Kijowem ikonę Świętej Bogurodzicy i uciekł z nią do Włodzimierza nad Klaźmą. Według legendy ikonę tę napisał jeszcze święty Łukasz. Do Kijowa z Konstantynopola przywieźli ją Rurykowicze. Po wykradzeniu ikony przez Andrzeja Bogolubskiego nazwano ją cudotwórczą ikoną „Włodzimierskiej Matki Bożej”. Początkowo uważano ją za największą „moskiewską”, a z czasem — za największą „rosyjską świętość”… W marcu 1169 r. „syn ziemi suzdalskiej” Andrzej Bogolubski w sojuszu z koczowniczymi plemionami Połowców ograbił, zrujnował starożytne ruskie-staroukraińskie miasto Kijów, ogłosił się Wielkim Księciem i oświadczył o przeniesieniu stolicy Wielkiego Księstwa z Kijowa do Suzdala. „Azjatycki macierzyński składnik koczownika-Połowca, najwyraźniej zwyciężył w krwi księcia Andrzeja nad europejską ojczyzną” (I. Smeszko). Uważamy, że Andrzej Bogolubski rozpoczął pierwszą wojnę etniczną mokselców-moskali-Rosjan przeciwko Rusinom-Ruskim-Ukraińcom. Dzisiejsza Federacja Rosyjska kontynuuje antyukraińską politykę: informacyjno-psychologiczną, hybrydową i wojskową agresję. Budując obecnie państwo ukraińskie, które chce za wszelką cenę zniszczyć nienasycona Moskwa, a której świadomie lub podświadomie sprzyjają niektórzy politycy o imperialnym myśleniu z innych sąsiednich państw, jesteśmy powołani do ciągłego zwracania się ku naszej przeszłości oraz widzenia, odczuwania w niej „pulsujących” punktów, które i teraz dają nam życiodajną energię. Przecież wbrew wielu wrogom naród ukraiński żył, zachował swoją kulturę, język, tożsamość. Niestety, obecne zagrożenia dla ukraińskiej kultury i języka nabrały nowych odcieni, które tworzą moskiewscy agresorzy, „połuizbacze”-piątokolumnowcy, rabusie miliarderzy i milionerzy. Po pierwsze, 80% ludności Ukrainy według europejskich norm to biedacy, ludzie skrajnie potrzebujący i mało zmotywowani do kulturowo-obywatelskiego samostanowienia. Po drugie, jak można prowadzić politykę narodową budowania państwa, jeśli wielu ludzi, przede wszystkim kierowników różnych rang, deputowanych, urzędników, pracowników mediów nie odczuwa różnic między ukraińską a obcą kulturą? Znany dziennikarz, kulturoznawca Witalij Portnikow w związku z dyskusjami o kwotach ukraińskich piosenek w telewizji, radiu oraz z powodu tego, że „do nas nie wpuszczają rosyjskich artystów”, zwrócił się do tych obywateli Ukrainy, dla których ojczystą do tej pory jest „połuizba”, a nie ukwiecona ukraińska chata, nie ukraiński jasny dom kultury. Proszę uważnie przeczytać, moim zdaniem, ważne rozważania Witalija Portnikowa: „25 lat z rzędu nie męczę się mówić wam jedno i to samo: musicie zdecydować, czy jesteście Ukraińcami czy nie? Macie swoją kulturę czy nie? Macie swój język czy nie? Macie swoją dumę czy nie? Nie szukajcie dobrego obcego pana. Dobry — i tak jest obcy. Ja jestem rosyjskim filologiem. Skończyłem Uniwersytet Moskiewski. Ale tylko cała ta kultura jest obca dla mnie. Po prostu tak się stało. Po prostu nie jestem Rosjaninem. I to samo mogę napisać o włoskiej, francuskiej, polskiej, węgierskiej, japońskiej cywilizacji. Urodziłem się Żydem w Ukrainie. Szolem-Alejchem, może być, nie jest tak wielki jak Tołstoj — ale on mnie rozumie. Szewczenko, może, ustępuje Goethemu — ale ja go rozumiem. I tych, dla których pisał, też. To przecież takie proste. Kiedy nauczycie się odnosić do rosyjskiej kultury — a już tym bardziej do wulgarnej rosyjskiej „popu” jak do obcej — przed wami otworzy się ogromny świat. Świat obcych kultur i świat swojej kultury. Wпрочем, ja już nie wierzę, że się nauczycie. Większość z was tak i umrze przy moskiewskich piosenkach i z obrazą na Rosję, która nie chciała uznawać waszego prawa bycia Europejczykami i pozostawania w „russkim mirze” jednocześnie. Spróbujcie chociaż nauczyć tego swoje dzieci. Wam na pewno wyjdzie. Wam na pewno się uda. Moim rodzicom, jak widzicie, się udało”. Zatem prawdziwa kultura musi być narodowa. Nie ma kultury bez narodowego oblicza, twierdził Jewhen Małaniuk. W różnorodności kultur — piękno świata i nieśmiertelność ludzkości. Wiadomo, że długotrwałe zniewolenie Ukrainy przez różnych kolonizatorów negatywnie wpływało na rozwój kultury narodowej. I w Rosji, i w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, niszczenie ukraińskości było, że tak powiem, regułą dobrego tonu. Przykro o tym pisać, ale prawdy nie ukryjesz — antyukraińskość była państwową polityką zaborców. A ten fakt, że życie pod jarzmem jakoś trwało, że były w nim i pozytywne momenty, w tym i osiągnięcia kulturowe, w żadnym wypadku nie można przypisywać żadnemu kolonizatorowi, przenosząc na nich pozytywne ukraińskie zdobycze kulturowe. „Bo wszystko pozytywne powstawało nie dzięki, a wbrew ucisku”, — słusznie podkreśla kulturoznawca Anatolij Swidzynski. Kultura narodowa głęboko wpływa na wszystkie aspekty ludzkiej działalności, organizuje produkcję materialną, stosunki ludzi między sobą, a także człowieka z przyrodą, właściwie całe jej pełnokrwiste bycie w świecie. Nieprzerwalność narodowego rozwoju kulturowego — przesłanka zapewnienia niezniszczalności narodu, utwierdzenia ukraińskiej Ukrainy. Chrońmy ukraińską kulturę przed współczesnymi „połuizbaczami”, przed duchowo-narodową suszą. Wydział dziennikarstwa Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. I. Franki. Żył i pracował na Ługańszczyźnie. Szczerze kochał ten kraj, walczył o jego ukraińskość. Iwan Nyzowy napisał: „Gniłowody zalały Sicze, Słowobłudy język ukrzyżowały, Janiczary dwieście razy po dwa razy Pradziadowską sławę przepili. Na ruinie wznosimy państwo – Półchatę i połuizbę”… Mam nadzieję, że Wy, szanowni czytelnicy, zgodzicie się ze mną: obecnie — w 27. roku odnowionej niepodległości Ukrainy mamy jeszcze wielu niemoralnych połuizbaczów, którzy także przyczynili się do informacyjno-psychologicznej i wojskowej agresji RF przeciwko Ukrainie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
