Strona · s. 14strona oryginału ↗
Okno w twórczość Walentyny Dawydenko
Слово Просвіти, №38 за 2021 рік
Galeria sztuki Biblioteki imienia Mykoły Rudenki (Kijów) zaprosiła na otwarcie wystawy malarstwa i grafiki poetki, tłumaczki, dziennikarki i artystki Walentyny Dawydenko „Okno”, gdzie przedstawiła ona różne gatunki swojej twórczości. Wcielenie tego projektu w życie zaproponowała dyrektorka Centralnego Systemu Bibliotecznego Dzielnicy Darnickiej, zasłużony pracownik kultury Oksana Hołowata, z którą panią Walentynę poznał swego czasu pisarz Mykoła Som podczas otwarcia jej wystawy w galerii „Peczerska”. Otwierając nową wystawę, pani Oksana zaznaczyła, że wszyscy chętni mają możliwość nie tylko obejrzeć ekspozycję, ale także osobiście porozmawiać z autorką, dowiedzieć się z pierwszej ręki, jak tworzy swoje prace. Podziękowała pani Walentynie, że zgodziła się przeprowadzić swoją wystawę w murach biblioteki. W najbliższych planach – organizacja szeregu wycieczek, które zapoznają czytelników biblioteki z nową ekspozycją. – Bardzo się cieszę, że moja nowa wystawa odbywa się właśnie w galerii biblioteki. Dla mnie bibliotekarze są bliscy, jak nauczyciele – wyznała Walentyna Dawydenko. – Przecież moi rodzice byli pedagogami. W wieku czterech lat już czytałam, a biblioteka stała się tym środowiskiem, w którym od małego znajdowałam zrozumienie. Dzisiaj świat zbliżył się do katastrofy humanitarnej. Staje się bardziej dynamiczny, technokratyczny, ale też bardziej pragmatyczny i okrutny. Pozostaje poza uwagą wiele problemów humanitarnych, związanych z ludzkimi przeżyciami i uczuciami. Na tych problemach skupiali uwagę jeszcze antyczni filozofowie. Wiedzieli, jak wielkie znaczenie ma duchowy segment dla zdrowia społeczeństwa w ogóle. Mimo wszystko literatura i sztuka żyją, rozwijają się. Owoce ukraińskiej sztuki są obfite i bogate. Ale stosunek do nich młodego pokolenia jest już zupełnie inny. Obecnie wytwarzają się nowe typy poetyckiego i artystycznego języka. Dlatego podejścia do pracy z młodzieżą muszą być także szczególne… To, co dzisiaj robią bibliotekarze, w szczególności biblioteki imienia Mykoły Rudenki, to prawdziwe poświęcenie. Swoimi humanitarnymi projektami, jak kroplami dawcy, żywią społeczną krew. Poezja dla ludzi jest niezbędna tak samo, jak nuty dla muzyków. A wielopłaszczyznowość i różnorodność tych wystaw, które odbywają się w tej bibliotece, kształtują gust artystyczny. W malarstwie pozostaję impresjonistką, tak samo jak w poezji. Półtora miesiąca temu odbyła się moja wystawa w Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy. Tam przedstawiłam tylko płótna malarskie. A dzisiaj prezentuję więcej prac, wśród których jest także grafika ołówkiem i akwarele. Nazwałam nową wystawę „Okno”. To okno ojcowskiej chaty, okno mojego widzenia świata, a być może to także okno na inne światy. Tutaj zobaczycie wrażenia z tych miejsc, w których byłam, tych tematów, którymi się zainteresowałam. Na przykład – Etruskowie we Włoszech, antyk w Grecji. Mam nadzieję, że każdy znajdzie w moich pracach coś bliskiego właśnie jemu. Trzymam w rękach nową książkę swojej bliskiej przyjaciółki Uliany Hlibczuk „Dziewczynki”. Uliana to dziennikarka i prozatorka, to już druga jej książka. Do stworzenia wydania dołączyłam jako artystka. Ozdobiłam okładkę i rozdziały książki swoją grafiką. W ciągu ostatnich kilku lat przetłumaczyłam duży zbiór włoskiej poezji od XII wieku do naszych czasów. To prawie 70 autorów, którzy nigdy nie byli tłumaczeni na język ukraiński. Wśród nich takie nazwiska jak Lorenzo Medici. Był on nie tylko mężem stanu, ale także niezwykle ciekawym poetą. W rzeczywistości ci poeci mówili takim poetyckim językiem, jak i my dzisiaj – utalentowane obrazy, jaskrawe metafory. Lorenzo Medici jako działacz polityczny, mąż stanu dbał o kulturę i sztukę, był mecenasem artystów i poetów. I zapewne robił to nie dlatego, że chciało mu się sławy (miał jej i tak pod dostatkiem). Znał fundamentalne prawa społecznego bytu: artyści i pisarze powinni mieć szczególny status w społeczeństwie, aby rozwijać duchowość, bo bezduchowe społeczeństwo potencjalnie staje się niewolniczym… Walentyna Dawydenko podarowała bibliotece swoją książkę „Nocna wieża”, która doczekała się już dwóch wydań, i przeczytała poezje z tego zbioru. W duszy dziećmi. Życzę każdemu, aby szczęście było z wami. I nie tylko w jakimś momencie, a zawsze. Na kijowskiej wystawie przedstawiam serię „Ryby”. Zaczęłam ją od „Prehistorycznej ryby”. Obok – „Ryba filozof”, „Zagadkowy krab”, „Zdziwiona ryba”, która zobaczyła jakieś piękno na dnie morskim, symbol dostatku – „Żółw”. A jeszcze „Ryba-bicz”, która jest symbolem męskiej ochrony. W rzeczywistości takich ryb na świecie nie ma, to wytwór autorskiej fantazji. Myślę, że będę pracować nad tą serią i dalej. Obok tryptyk – „Harmonia duszy”. Bardzo lubię święta duchowe: „Boże Narodzenie”, „Wielkanoc”, „Trójca”, „Pokrowa”, na ten temat mam wiele obrazów. Na centralnej pracy tryptyku symboliczne pisanki, a z dwóch stron symbol Berehyni, który ochrania naszą duszę. W pracy „Strażnicy cudu” chciałam pokazać, że każdy ma swój cud, swoje skryte marzenia. Namalowałam dwa mistyczne ptaszki, które ochraniają ten cud, żeby on koniecznie się spełnił. Nazwaliśmy wystawę „Drzewo z bajkowych snów”. Zaczęło się wszystko od zwykłych słupków drzew. Biorę je do rąk i widzę, że każdy słupek ma swoje linie, swój charakter, swój nastrój. Ja je maluję tak, jakbym czuła duszę tych słupków, a niektóre figurki tak i pozostają czarno-białe. To, jak i sny, które bywają kolorowe albo czarno-białe. Teraz wyciągam z koszyka kawałki drewna, oglądam każde. Jeśli coś mnie poruszyło, to zabieram je od kominka i zaczynam z tego tworzyć nową bajkę. A jeszcze maluję drewniane pisanki. Na jednej z nich ptaszek, który osiedlił się w drzewie, sama natura stworzyła dla tej pracy oko i ogon. Dalej malowidła: „Berehynia”, „Radość”, „Dwa ptaszki”, „Zielone kwiaty”, „Ruch to życie”, „Kwiat-marzenie”. Biorę drewno i już widzę, że tam żyją te obrazy. Świętom duchowym poświęciłam prace „Miodowy Spas”, „Jabłkowy Spas” i „Orzechowy Spas”. Właśnie na Orzechowego Spasa piekli pierwszy chleb z nowych zbiorów. Tutaj namalowałam i orzechy, i ręczniki. Każdą pracę tworzę inaczej. Ale nigdy nie wiem, jaką w rzeczywistości będzie. Sama natura podpowiada, jak mam ją robić. Materiały przygotował Eduard Owczarenko Zdjęcia autora
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
