Strona · s. 4strona oryginału ↗
PONAD POLITYKĄ
Слово Просвіти, №39 за 2005 рік
Ołeksandr Kostenko niszczenie przestarzałych form organizacji nauki, a wstąpienie z nimi w konkurencyjną walkę i w taki (naturalny, a nie woluntarystyczny) sposób wyparcie za pomocą nowych korporacji naukowych tejże Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, jeśli nie wytrzyma ona ich konkurencji. Inna droga jest przeciwna naturze i dlatego nie do przyjęcia. Państwo powinno wesprzeć właśnie taką drogę reformowania rodzimej nauki, tworząc sprzyjające warunki dla naukowej konkurencji. Prawo do istnienia niech ma ta korporacja naukowa, która okaże się bardziej konkurencyjna, a niekonkurencyjna niech będzie wypierana „pokojową” drogą konkurencji, a nie niszczona woluntarystycznie, siłą. Zasadę konkurencji w walce nowego ze starym wprowadziła sama Matka Natura, a lekceważenie jej praw jest zawsze niebezpieczne, w tym również przy rozbudowie rodzimej nauki. Zresztą, według tej samej zasady należy reformować także oświatę na Ukrainie. Konkurencja w nauce ma jeszcze to znaczenie, że zmusza uczonych do wykrywania i rozwiązywania fundamentalnych problemów życia społecznego. Bez rozwoju nauki niemożliwy jest postęp społeczny (polityczny, ekonomiczny, prawny, moralny). O tym, jak rozwój nauki i oświaty może reformować społeczeństwo, świadczy doświadczenie Japonii, Singapuru, Tajwanu, Korei, Chin, Indii i innych krajów, które w swoim czasie uciekły się do polityki „importu nauki i oświaty”, wysyłając tysiące swoich naukowców, a także młodzieńców i dziewcząt po naukę i edukację za granicę. Ukraińskie społeczeństwo też może reformować się za pomocą kultury społecznej obywateli i opartej na niej demokracji, „zaimportowanych” dzięki takiej polityce na Ukrainę z krajów postępowych. Strategicznym czynnikiem, który zapewnia dobrobyt narodów, jest dzisiaj nauka, na której opierają się oświata i kultura społeczna obywateli. Od stanu kultury społecznej obywateli zależy, jaka będzie polityka, gospodarka, prawo, moralność na Ukrainie. Pora już pozbyć się iluzji, że obywateli mają uszczęśliwiać państwo i mężowie stanu, że los obywateli jest w rękach polityków. W rzeczywistości jest wręcz przeciwnie: dobrobyt narodów powinien być określany przez kulturę społeczną (polityczną, ekonomiczną, prawną, moralną) obywateli, a nie przez państwo czy mężów stanu. Jeśli chodzi o polityków, to parafrazując filozofa Hegla, można powiedzieć: każdy naród ma takich polityków, na jakich zasługuje. Szczęśliwe są narody, które nie czekają na szczęście od polityków, lecz wykuwają je własnymi rękami, ucząc się tego od oświecicieli, którzy tworzą kulturę społeczną dla obywateli, czyli za pomocą myślicieli, uczonych, wynalazców, pisarzy, nauczycieli, artystów itp. W narodzie, który pragnie dobrobytu, musi zakorzenić się formuła: oświecenie — ponad polityką, oświeciciele — ponad politykami. A póki co, wielu obywateli Ukrainy żywi płonne nadzieje wobec polityków, którzy wabią ich „gotową rybką”, i nie wykazują należytego zainteresowania oświecicielami, którzy mogą dać im „wędkę” po to, aby sami łowili dla siebie „rybkę” i przestali być zależni od panów-polityków, którzy eksploatują wolę i świadomość obywateli podczas wyborów. A pomagają politykom to robić niektóre środki masowego przekazu, które zamiast być kanałem oświecenia, eksploatują niski poziom kultury społecznej obywateli, też czerpiąc z tego korzyść: „Ludzie to kupią...”. Niski poziom kultury społecznej obywateli to nie ich wina, a nieszczęście, i często żerują na nim zarówno politycy, jak i środki masowego przekazu. Smutno, bardzo smutno... I chce się zacytować słowa wielkiego ukraińskiego oświeciciela Tarasa Szewczenki: „Gdybyście uczyli się tak jak trzeba...”. Ołeksandr KOSTENKO, doktor nauk prawnych, profesor, kierownik działu Instytutu Państwa i Prawa im. W. M. Koreckiego NAN Ukrainy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
