Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

GÓRĘ WZIĄŁ ZDROWY ROZSĄDEK… ALE CZY OSTATECZNIE?

Слово Просвіти, №39 за 2005 рік

Polityczny kryzys w Ukrainie osiągnął szczyt, kiedy 20 września Rada Najwyższa nie wyraziła zgody na powołanie Jurija Jechanurowa premierem: powstała sytuacja, która mogła doprowadzić do kryzysu systemowego w kraju i do kolapsu gospodarczego. Trzeba było pilnie szukać wyjścia, bo państwo nie może pozostawać bez rządu przez całe pół roku do wyborów parlamentarnych. Prezydent Wiktor Juszczenko spotyka się z liderami różnych sił politycznych, prowadzi napięte konsultacje i już dosłownie po dniu, 22 września, ponownie przedstawia Radzie Najwyższej tę samą kandydaturę. Tym razem górę wziął zdrowy rozsądek: Jechanurowa poparło 289 deputowanych. „Za” zagłosowały niemal wszystkie frakcje oraz większość deputowanych spoza frakcji. Nie oddali głosów za Jechanurowem frakcja eserdeków Miedwiedczuka (15 osób), komuniści Symonenki (56) oraz blok Julii Tymoszenko (27) i „Jedynej Ukrainy” Hubskiego (13). Wiktor Juszczenko, witając Jurija Jechanurowa, nazwał ten dzień historycznym i zaznaczył, że wyniki głosowania zademonstrowały „brak alternatywy dla procesów demokratycznych i zdolność sił politycznych do znajdowania porozumienia”. I rzeczywiście tak jest: udało się odwrócić zagrożenie destabilizacją polityczną. Tu zapewne tkwi główny rezultat napiętych rozmów Prezydenta z liderami sił politycznych, których udało się przekonać do poparcia jego stanowiska. Największym sukcesem było podpisanie przez Jechanurowa i Prezydenta z jednej strony oraz przez Janukowycza z drugiej Memorandum porozumienia między władzą a opozycją, które dało 50 głosów; jak się okazało, praktycznie nic one już nie rozstrzygały, ale zwiększyły „zapas bezpieczeństwa” nowego premiera. Właśnie ten Memorandum wywołał najwięcej interpretacji i dyskusji zarówno wśród zwolenników Prezydenta i byłych sojuszników z Majdanu, tymoszenkowców, jak i wśród zwolenników Janukowycza. Przedstawiciele pierwszych uważają, że można było poradzić sobie z postawionym zadaniem także bez regionałów, co pokazały wyniki głosowania; tymoszenkowcy oskarżają Juszczenkę o odstępstwo od ideałów Majdanu i potakiwanie swoim przeciwnikom; regionałowie zaś przedstawiają Memorandum jako swoje wielkie zwycięstwo w konfrontacji z nową władzą. W rzeczywistości u wszystkich z nich widzimy świadomie powierzchowną analizę i przekręcanie faktów na korzyść własnych korporacyjnych, a nie ogólnonarodowych interesów. Rozczarowanym juszczenkowcom można przypomnieć: dopiero po głosowaniu stało się oczywiste, że zgoda na powołanie Jechanurowa zostałaby uzyskana także bez tych 50 głosów regionałów. Jednak przed głosowaniem kto mógł za to ręczyć? Przecież dzień wcześniej brakowało zaledwie trzech głosów, by pozytywnie rozstrzygnąć tę kwestię. Dlatego całkowicie zrozumiałe jest pragnienie Juszczenki, by uniknąć nieuzasadnionego ryzyka. Wreszcie chodzi nie o te 50 głosów, lecz o zasadę: zademonstrowano zupełnie nowe, cywilizowane, jak przystało na kraj demokratyczny, podejście do opozycji, a zarazem gotowość i umiejętność Prezydenta pójścia na pewien kompromis w sprawach lokalnych, by wygrać w sprawach zasadniczych. Co do tymoszenkowców, to ich twierdzenia o odstępstwie od ideałów rewolucji są czystej wody PR-em. Bo po pierwsze, w 10 punktach Memorandum nie ma niczego, co wskazywałoby na takie odstępstwo. Chodziło o wprowadzenie reformy politycznej (to stanowisko zostało ustawowo zatwierdzone przez parlament); o niedopuszczenie do represji politycznych wobec opozycji (zasada całkowicie demokratyczna, która w żaden sposób nie oznacza unikania odpowiedzialności za przestępstwa kryminalne); o uchwalenie niektórych ustaw, na przykład „O statusie i prawach opozycji”, „O Prezydencie Ukrainy”, „O Gabinecie Ministrów Ukrainy” itd. (te akty dawno już trzeba było opracować i uchwalić w interesie całego społeczeństwa); o niedopuszczenie do nacisku na organy sądowe (tak jest w każdym kraju demokratycznym); o nieingerowanie władz i urzędników w przebieg przygotowania i przeprowadzenia wyborów 26 marca oraz o niestosowanie zasobów administracyjnych (czy nie tego właśnie Juszczenko konsekwentnie bronił zarówno przed, jak i po rewolucji?). Jeśli już mówić o jakimś odstępstwie od ideałów Majdanu, trzeba odpowiedzieć na pytanie: kto zapoczątkował działania, które przerodziły się w kryzys polityczny? I tu bardzo trafnie wypowiedział się jeden z deputowanych, mówiąc, że to właśnie Julia Tymoszenko najpierw podstawiła nogę Prezydentowi, a w przededniu głosowania zaproponowała mu swoje ramię. W rzeczywistości zaledwie siedmiu deputowanych jej frakcji zagłosowało pozytywnie, a frakcja jako całość znalazła się w obozie komunistów i eserdeków, demonstrując swoją nieukraińskość w zakresie obrony narodowo-państwowych interesów. Przedstawiciele regionałów natomiast próbują przedstawić rzeczywistość jako pożądaną. Ich twierdzenie, że rzekomo w Memorandum uznano istnienie represji politycznych, jest absolutnie bezpodstawne, podobnie jak inne tego rodzaju wypowiedzi. Dla prawdy warto powiedzieć, że z publikacji gazety „Komersant-Ukraina” wynika, iż w proponowanym przez Janukowycza wstępnym dokumencie rzeczywiście zapisano uznanie przez władzę faktu istnienia w Ukrainie represji politycznych wobec opozycji oraz zamknięcie spraw karnych związanych z poprzednimi wyborami prezydenckimi, prawną i polityczną rehabilitację już skazanych z tych powodów, a także pociągnięcie do odpowiedzialności tych kierowników organów ścigania, którzy splamili się prześladowaniem opozycji. Nic z tego nie weszło do ostatecznego tekstu Memorandum, ponieważ nie odpowiada ono rzeczywistości. Zatem nie tylko odstępstwa od ideałów Maj-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn