Strona · s. 13strona oryginału ↗
KOSMACZ ZAPRASZA NA FESTIWAL I ZLOT PATRIOTYCZNY
Слово Просвіти, №39 за 2007 рік
Dmytro POŻODŻUK, sołtys Kosmacza. Jeszcze świeże w pamięci wspomnienia o festiwalu „Wielkanoc w Kosmaczu”, a miejscowość już przygotowuje się do nowego, który odbędzie się w górach Kosmacza w dniach 12–14 października 2007 roku i będzie nosił nazwę „Słowu i pieśni kłaniam się dzisiaj, co godność i sławę w sobie pomieściły”. Festiwal będzie poświęcony 65. rocznicy UPA i odbędzie się pod patronatem sił patriotycznych Ukrainy w ramach ogólnoukraińskiego zlotu patriotycznego „Banderowska stolica wzywa do czynu”. Dlaczego właśnie Kosmacz wybrano na miejsce przeprowadzenia takiego festiwalu? Przede wszystkim dlatego, że na Pokrowę 1944 roku wojska Ukraińskiej Powstańczej Armii proklamowały Kosmaczowską Samodzielną Republikę, a w cerkwi świętej Paraskewy księża poświęcili broń i sztandary oraz pobłogosławili powstańców do walki o niepodległość i suwerenność państwa ukraińskiego. Jednak jeszcze na długo przed proklamowaniem Kosmaczowskiej Samodzielnej Republiki wojska UPA stoczyły zwycięskie bitwy z Niemcami, Węgrami, a w święto Jordanu 1945 roku rozgromiły w pył karną dywizję Bohatera Związku Radzieckiego generała Nikołaja Dergaczowa. W Kosmaczu stacjonował kureń szkoleniowy Ukraińskiej Powstańczej Armii „Czarne Czarty” imienia Jewhena Konowalca, bezpośrednio na polecenie Tarasa Czuprynki, który często przyjeżdżał do Kosmacza jeszcze przed wojną. W skład kurenia „Czarne Czarty” wchodziły sotnie „Łypeja”, „Kozaka”, „Skuby”. W Kosmaczu, w domu kompozytora Filareta Kołessy, mieścił się szpital wojskowy UPA, a po zakończeniu wojny, jak podkreśla doktor nauk historycznych Wałentyn Moroz, większość ludności Kosmacza została deportowana z rodzinnych stron do obozów koncentracyjnych Rosji i Kazachstanu. Wśród wywiezionych kosmaczan były całe rodziny Połahniaków, Palijczuków, Bobiaków, Mochnatczuków, Hawryszczuków, a także aktywiści wsi i ruchu wyzwoleńczego: Marija Popowycz, Dmytro Palijczuk, Anna Nykorak, Wasyl Pożodżuk, Ilko Topuziak, Mykyta Semczuk… Duch oporu w Kosmaczu unosił się także po wojnie. Nie było tu kołchozu — wieśniacy bronili przed kolektywizacją każdy skrawek swojej ziemi. Dlatego też nieustannie dochodziło do aresztowań świadomych Ukraińców, w szczególności Wałentyna Moroza, Wasyla Romaniuka… Często przyjeżdżali tu lwowianie: Hryhorij Smolski, Mykoła Kołessa, Wira Olijnyk, kijowianie: Iwan Honczar, Borys Antonenko-Dawydowycz, którzy zawsze wierzyli w ideę ukraińską i nieśli ducha oporu w huculskie masy. Kosmaczanie nie zapomnieli o tych okrucieństwach, których dopuszczali się na ich ziemi moskiewscy okupanci. W jeden z takich tragicznych dni na przysiółku Medweżym moskiewscy najeźdźcy na oczach Marii Warcabjuk, która spodziewała się dziecka, palili żywcem powieszonego na świerku jej męża Mychajła Warcabjuka i grozili kosmaczowskim Hucułom, że tak będzie z każdym, kto nie będzie się kłaniał katom z Moskowii. I takie tragedie w Kosmaczu nie były odosobnione. W rodzinie Łyndyków kaci cięli na kawałki ciało młodzieńca, w rodzinie Nykołyszynów zamordowali córkę i przywiązali do konia, aby ten wlekł dziewczęce ciało przez cały Kosmacz. To było tylko na jednym przysiółku Medweżym, a takich przysiółków w Kosmaczu jest trzydzieści dwa. Tych, którzy mordowali niewinnych kosmaczan, teraz nazywa się weteranami Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, ich piersi uginają się od odznaczeń, które hojnie rozdawała Moskwa, mają prestiżowe emerytury i mieszkania, choć ręce mają po łokcie we krwi ukraińskiej. A ci, którzy bronili naszego kraju, naszej Ukrainy, albo zginęli, albo do tej pory nie są uznani przez państwo, są znieważani przez władze, choć wrócili żołnierze z moskiewskich katowni poranieni i chorzy. Ale są dumni, że walczyli o niepodległość państwa ukraińskiego, że byli żołnierzami UPA. Aby uczcić prawdziwych bohaterów, wspomnieć wszystkich zabitych i zamordowanych, którzy walczyli o wolność Ukrainy na zlanej krwią ziemi kosmaczowskiej, przeprowadzany jest Ogólnoukraiński zlot patriotyczny „Banderowska stolica wzywa do czynu” oraz Ogólnoukraiński festiwal „Słowu i pieśni kłaniam się dzisiaj, co godność i sławę w sobie pomieściły”. W programie festiwalu: przekazanie sztafety przez żołnierzy UPA żołnierzom obecnej Armii Ukraińskiej, przemarsz z pochodniami młodzieży na pole bitwy pod Kosmaczem oraz wejście na mogiłę kurennego Kozaka na górze Sztewjora, zapalenie tradycyjnych symbolicznych watr na trzydziestu dwóch przysiółkach Kosmacza w noc z 13 na 14 października oraz salut wojskowy. W ramach festiwalu planowane jest również przeprowadzenie konferencji naukowej „Rola ruchu narodowo-wyzwoleńczego w historii narodu ukraińskiego”, w której wezmą udział ukraińscy uczeni i naukowcy z Wielkiej Brytanii, USA, Kanady, Australii, Łotwy, Litwy, Estonii, Polski, Białorusi… Na scenie koncertowej odbędzie się festiwal pieśni patriotycznej, w którym wezmą udział chóry żołnierzy UPA, indywidualni wykonawcy, bandurzyści, kobzarze i znane zespoły; wśród zaproszonych: zespół „Tartak”, duet „Pysanka”, ludowy zespół pieśni i tańca „Czeremosz” Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego, grupa folklorystyczna „Berezunky”, zespół „Horgany”, a także wykonawcy z Irlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, którzy wykonają pieśni ruchu oporu tych krajów. Będą oficjalne delegacje żołnierzy UPA z obwodów zakarpackiego, czerniowieckiego, iwanofrankiwskiego, tarnopolskiego, lwowskiego, rówieńskiego, wołyńskiego, chmielnickiego oraz zagraniczni goście. Na festiwalu oczekiwane są wystąpienia znanych ukraińskich pisarzy, laureatów Narodowej Nagrody Ukrainy imienia Tarasa Szewczenki: Dmytra Pawłyczki, Romana Iwanyczuka, Stepana Puszyka, poetki z miasta Krasnodon w obwodzie ługańskim Antoniny Łystopad, naukowców: Mykoły Muszynki ze Słowacji, Wołodymyra Serhijczuka z Kijowa, Mychajła Czornopyskoho ze Lwowa, Petra Arsenycza z Iwano-Frankiwska, Andrija Kryskowa z Tarnopola… Zostanie odsłonięty znak pamięci w miejscu, gdzie stał dom akademika Filareta Kołessy na przysiółku Dił, w którym mieścił się szpital UPA, a także znaki pamięci na przysiółku Zawojeły oraz na brzegu rzeki Pistyńka w uroczysku Młynśke. Do udziału w festiwalu zapraszana jest liczna młodzież ukraińska, w szczególności studenci. Wszystkich zainteresowanych wzięciem udziału w Ogólnoukraińskim zlocie patriotycznym „Banderowska stolica wzywa do czynu” oraz Ogólnoukraińskim festiwalu „Słowu i pieśni kłaniam się dzisiaj, co godność i sławę w sobie pomieściły”, prosimy o zgłaszanie się pod numerami telefonów: Mychajło Cok (przewodniczący komitetu organizacyjnego): 8 (03478) 2'48'45; Ihor Martynjuk: 8 (03478) 2'37'60; Mykoła Waskuł: 8 (03478) 2'45'20; Witalij Kiraszczuk: [kontakt ukryty]. Strona internetowa: www.my'kosmach.com.ua
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
