Strona · s. 15strona oryginału ↗
WARTO WIEDZIEĆ
Слово Просвіти, №39 за 2008 рік
Jednak duchowa tajemnica pozostała. Jak tysiące lat temu, głęboko porusza nas pełen gracji, marzycielski lot orła w przestworzach, wesołe i pracowite szybowanie jaskółki, zwinne i szybkie ruchy sokoła. Jest w nich i piękno, i wolność, i troska, i sprawność, właściwe tylko bezcielesnej myśli. Do ptaka zwracamy się w myślach z naiwną prośbą jak do pośrednika między Ziemią a Niebem. Pytanie „dlaczego nie jestem sokołem” niepokoi również człowieka XXI wieku. Łabędź niemy. Rysunek z Czerwonej księgi Białorusi. 1981 r. podczas przelotów lub w czasie zimowania przy morskich brzegach. Dorosły ptak jest bardzo piękny: śnieżnobiały z żółtym dziobem, smukły i pełen gracji, gdy kołysze się na falach. Usiadłszy na jeziorze, strząsa krople wody, dumnie wygina szyję i długo hamuje czarnymi nogami, od czego woda kipi i pieni się. Pływa ze szczególną przyjemnością. Wylatuje jakby niechętnie, z rozbiegu, głośno klaszcząc skrzydłami tak, że można to usłyszeć z daleka… Lecie, rozcinając powietrze wyraźnym, przyjemnym świstem; lot stada bywa melodyjny. A krzyk czy też śpiew łabędzia krzykliwego nazywają muzyką Północy, porównując go do czystych dźwięków srebrnej trąby. Nierzadko łabędzie zimujące na wybrzeżach Morza Czarnego i Azowskiego cierpią z powodu chłodów. Kiedy zamarzają limany i ptaki nie są w stanie zdobyć pożywienia, ludzi prześladuje żałosny krzyk łabędzi, ich Słowa „ptak niebieski” rodzą w wyobraźni niedoścignie wysokie, nieziemskie obrazy. Wszak i Duch Święty zstępował, według świadectw uczniów Chrystusowych, w cielesnej postaci gołębicy. Sam zaś Jezus rozumiał ptaki jako doskonałe, czyste istoty, o które szczególnie troszczy się Stwórca: Spójrzcie na ptaki niebieskie, które nie sieją, nie żną, nie zbierają do spichlerzy, a przecież wasz Ojciec Niebieski je żywi. Według Jego nauki, wszyscy mamy pokładać nadzieję w Bogu. Zapewne stosunek do ptaków w czasach biblijnych był bardzo humanitarny. Zabicie ptaka dla zabawy uważano za głupotę, a nawet grzech; w apokryficznej księdze Barucha mówi się z potępieniem o babilońskich królach, którzy bawili się ptakami niebieskimi. Niegodnym czynem było także niszczenie gniazda… Dlatego religijny zakaz spożywania wielu ptaków można rozumieć jako pierwszy krok do ich ochrony. Być może wersety ze Starego Testamentu pomogły przetrwać rzadkim gatunkom ptaków nie mniej niż wersy współczesnych Czerwonych ksiąg. żałobna pieśń. Właśnie wtedy rozbrzmiewa przedśmiertna ptasia skarga, którą trudno nazwać piękną, chyba że melancholijną. I człowiek pomaga. Każdej surowej zimy miłośnicy przyrody karmią i ogrzewają cierpiące ptaki. Usłyszeć i zrozumieć żałobną łabędzią pieśń to sprawa naszego sumienia. Istnieją też wzruszające legendy o małżeńskiej wierności łabędzi. Znawcy ptasiego królestwa różnie je komentują, podkreślając jedynie to, że łabędź z łabędzicą lubią zamykać się w rodzinnym kręgu, urządzając gniazdo w gęstych zaroślach. Czasami jest ono skręcone z trzciny i pływa. Taka tratwa może wytrzymać nie tylko oba ptaki z potomstwem, ale nawet człowieka. Jednak zbliżać się do niego znawcy nie radzą: małżeństwo, a przeważnie ojciec, zdecydowanie odgania intruza. Łabędź bez wahania rzuca się na wroga, bezlitośnie bijąc dziobem i skrzydłami. Szczególnie dostaje się lisowi lub psu, jeśli odważą się naruszyć łabędzią idyllę. Milczą łabędzie, kiedy mają spokój i ład. Lecz ludzie układają o nich pieśni. Być może dlatego białe ptaki, wspomniane w świętych księgach, do dziś żyją na naszych jeziorach.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
