Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

WALKA, MAJĄ INTERESY PAŃSTWA»

Слово Просвіти, №39 за 2011 рік

i moi bezpośredni poprzednicy dążyli do uruchomienia jakiejś pomocy dla diaspory ze strony państwa. Pamiętam, że byłem z wizytą w Mołdawii i przywieźliśmy dla tamtejszej ukraińskiej wspólnoty bibliotekę, odzież dla zespołów artystycznych, sprzęt biurowy. I ludzie dziękowali właśnie za konkretną pomoc. A kiedy robi się wszystko „ogólnie”, to nie daje efektu. — W poprzednich latach obowiązywał program pomocy dla zagranicznego ukraińskióstwa, podpisany przez Juszczenkę. — Niestety, w 2008 roku został on znacznie ograniczony, a w 2009 roku całkowicie wykreślono go z wydatków rządowych. W ostatnim okresie władzy pomarańczowych ten priorytet nie był zauważalny. BŁĄKANIE W WEKTORACH — Niezwykle aktualny temat: wektory polityki zagranicznej Ukrainy, w których błąka się ona przez te dwie dekady. Europejski wybór deklaruje także obecna władza. Czy zatem zbliżamy się do Europy, Unii Europejskiej, nie mówiąc już o NATO? — Już za prezydentury Juszczenki ten temat został przeniesiony na płaszczyznę praktyczną. I zaczęliśmy pracować, aby Ukraina stopniowo zbliżała się do Unii Europejskiej. Byłem jednym z tych, którzy rozpoczynali negocjacje w sprawie reżimu bezwizowego i stanowczo nalegałem, aby Ukraina nie musiała mieć żadnych wiz do Europy. Dziś, jak widzicie, ta kwestia weszła już w końcowy etap, jeśli zdołamy spełnić wymogi Europy, w szczególności dotyczące granic i nowych paszportów. Strefa wolnego handlu, a szerzej — Stowarzyszenie z Unią Europejską — to także nasz pomysł, nad którym pracowała jeszcze nasza drużyna. Dziś i to się kończy. Jest to rezultat pracy zarówno naszej drużyny, jak i obecnej władzy. Trzeba wreszcie zrozumieć, że istnieją interesy nie partyjne, lecz państwowe. I jeśli obecnej władzy uda się zakończyć te procesy, jako pierwszy szczerze jej pogratuluję. Ponieważ to sukces nie Partii Regionów, lecz ogromny sukces Ukrainy, naszego narodu. Tak bowiem zaczynamy realne relacje z Unią Europejską, które stopniowo doprowadzą nas do standardów Europy. I dotyczy to każdego z nas, niezależnie od tego, kto na kogo głosował w wyborach. Biorąc pod uwagę to, co dzieje się dziś na kierunku wschodnim, zadaniem zarówno władzy, jak i opozycji jest zjednoczenie się, aby uczynić nasz ruch ku Europie nieodwracalnym. — Czy wierzy Pan w szczerość takich zamiarów obecnej władzy? — Analizuję sytuację i widzę, że z punktu widzenia ekonomicznej celowości państwu znacznie korzystniej jest iść na Zachód, a nie do unii celnej. — Ale gdyby teraz przeprowadzić referenda w sprawie wstąpienia Ukrainy do UE, a zwłaszcza do NATO, wyniki mogłyby być nieproeuropejskie. — Co do UE, to 60 % naszych obywateli opowiada się za wstąpieniem do tej struktury. Co do NATO, mamy skutki owego sowieckiego myślenia, które z wielu głów jeszcze się nie ulotniło. Ale to także kwestia ewolucji. Rozpoczęliśmy tę pracę, teraz jest ona wstrzymana, lecz z pewnością ją kontynuujemy po zmianie władzy. — Obecnie coraz częściej pojawia się teza o jakimś „trzecim szlaku” Ukrainy, rzekomo ani do rosyjskich związków, ani do UE. Buduje się specjalny „pas” takich krajów trzeciego szlaku. — Jakich dokładnie? Kraje bałtyckie od dawna są w UE i NATO. Mołdawia zabiega o członkostwo w UE. Gruzja — i do UE, i do NATO. Co zostaje z tego „pasa”? Ukraina i Białoruś? Forsowanie podobnych idei to wariant rządów w stylu Złotej Ordy. Jeśli to się komuś podoba, niech staje się kolejnym ulusem jakiejś nowej Ordy, Złotej czy Srebrnej. To wymysły ludzi, którzy nie chcą, by Ukraina była normalnym, cywilizowanym państwem. Dziwnym trafem niemal wszystkie kraje dawnego socjalistycznego obozu wybrały europejską drogę. To podrzucanie idei po to, byśmy wrócili pod władzę Moskwy. I dzieje się to nie spontanicznie, lecz z premedytacją, by siać wątpliwości co do wyboru naszego państwa. W rzeczywistości istnieje wybór rosyjski i europejski. A pośrodku — nic, dziura. Na tej dziurze będziemy siedzieć, jeśli będziemy tacy „mądrzy”. Oto na przykład doświadczenie Litwinów, Estończyków, Polaków. Warunki startowe mieliśmy z nimi takie same, a teraz dlaczego jesteśmy daleko w tyle. Dlaczego? Bo tamci wyciągnęli dla siebie wnioski, a my zaczęliśmy szukać jakiegoś „szlaku”, ani tu, ani tam. Tak, w Europie są problemy, na przykład Grecja, Hiszpania, Portugalia. Ale to znacznie lepiej niż to, co jest w Rosji. — Wybór europejski to przede wszystkim podstawy demokracji. Współpracuje Pan z demokratycznymi siłami Białorusi, Bałtyku, zna Pan dobrze demokrację w krajach Zachodu. Jak ocenia Pan poziom demokracji na Ukrainie? Oceny są tu bardzo rozbieżne: od pełnej demokracji po dyktaturę. — Byłbym bardziej powściągliwy, bo wszelkie skrajne oceny cierpią na stronniczość. Od komunistycznego totalitaryzmu zrobiliśmy w ciągu tych dwóch dziesięcioleci ogromny krok naprzód. Społeczeństwo otrzymało od 2005 roku takie szczepienie przeciw totalitaryzmowi, którego już niczym nie wytępisz. Próby zamknięcia ust dziś są bezskuteczne. Jakkolwiek by było, głos opozycji słychać w telewizji, choć niewiele, i w prasie. — I to, o czym mówimy, zostanie wydrukowane. — I nikt tego nie zakaże. To część naszego życia. A jeśli przystąpimy do Unii Europejskiej, czyli na razie choćby zawrzemy umowę o stowarzyszeniu, to tym bardziej będziemy zobowiązani iść drogą europejską. Dziś chodzi nie tylko o stowarzyszenie, lecz o ostateczny cywilizacyjny wybór Ukrainy. — Co dokładnie powinniśmy robić w duchu europejskich tradycji demokratycznych? — W umowie o stowarzyszeniu chodzi nie tylko o handel, kluczowe postanowienia mają charakter prawny i polityczny. Dlatego trzeba przebudować nasz system prawny, aby odpowiadał standardom europejskim, zwłaszcza w zakresie praw człowieka. To samo dotyczy parlamentaryzmu i systemu wyborczego. — Parlamentaryzm po europejsku jest nieco inny niż u nas? — Obserwowaliśmy reakcję polskich parlamentarzystów, gdy zobaczyli nasze głosowania w parlamencie, gdzie deputowani „grają na fortepianie” kilkoma kartami. To wszystko jest nonsensem z punktu widzenia europejskiego parlamentaryzmu i wszystko to należy natychmiast przerwać. — Panie Włodzimierzu, uważnie śledzi Pan życie społeczno-polityczne. Proszę skomentować wyniki konferencji w Jałcie. — Konferencja jałtańska przyniosła co najmniej dwie pozytywne wiadomości. Pierwsza — władza nie pójdzie do unii celnej „trojga” (nie rozumiem, z jakiego powodu niektórzy zaczęli pisać ją wielką literą — takich „unii” jest mnóstwo). Jeśli nie pójdziemy do „trojga”, to pójdziemy do 27. I to dobrze, bo wybór jest większy. O tym, nawiasem mówiąc, oznajmili także nasi przywódcy: policzyli, pomyśleli, wniosek jeden — tam jest korzystniej. I znów, nic osobistego — tylko biznes. W „pierwoprzestolnej” oczywiście odbiorą to jako niewiarygodną zuchwałość, ale jednak „tabaczek rozdzielny”. I chwała Bogu. Druga — UE nie zmienia ani swoich kryteriów, ani swoich zasad. Jeśli gospodarka rynkowa, to gospodarka rynkowa, jeśli demokracja, to demokracja. I wszystko to, jak mówią, bez „jakichkolwiek wyłączeń i ograniczeń”. Z tą pozytywną wiadomością władza wcale nie jest w pełni zadowolona. Łagodne i dyplomatyczne zastrzeżenia, które padały pod koniec ubiegłego roku i na początku tego, nie osiągnęły celu. Po prostu nie chciano ich usłyszeć. W Jałcie waliło się już „bezpośrednią наводką”. Dlatego usiedliśmy na szpagat. Do Moskwy — nie, bo jeszcze trochę — i „strategiczny” przyjaciel udusi w objęciach. Na Zachód — trzeba, ale z taką walizką „demokratycznych osiągnięć” do wagonu nie wejdziemy. Więc co robić? Przede wszystkim zrozumieć, że „na niby” z UE nic nie będzie. Albo przyjąć ich reguły gry w pełni i na zawsze, albo, przepraszam, nie zawracać głowy. Czas „i waszym, i naszym” minął. Szczerze życzę negocjatorom, aby runda, która właśnie się rozpoczęła, stała się ostatnią i aby weszli na ostatni odcinek prostej, a Ukraina wreszcie ostatecznie się określiła. Zwracam się do tych, którzy podejmują decyzje: „Nie wierzcie tym, którzy wam szepczą, że znowu oszukamy i tych, i tamtych, jeszcze trochę pociągniemy, a tam jakoś będzie. Odsuńcie ich od siebie, oni już podpowiedzieli wam, jak postąpić z sądami”. Czy będą, nawiasem mówiąc, wnioski organizacyjne? „Jakoś” już nie będzie. Zaszliśmy za daleko. Trzeba wyraźnie powiedzieć o naszej ostatecznej decyzji. Raz na zawsze. Inaczej nieuniknione są porażka i zapomnienie. We wszystkim. Deklaracje w Jałcie dotyczące naszego dążenia do UE muszą być poparte działaniami zgodnymi z praktyką UE. Wtedy można liczyć na poparcie społeczeństwa, w tym opozycji, bo nie będzie chodziło o sztandary partyjne, lecz o interes ogólnopaństwowy. Wtedy właśnie będziemy mieli szansę. Przy czym wszyscy — i obywatele, i władza, i opozycja. A także stosunkowo szybki i pozytywny rezultat. Bo to już będzie nasza Europejska, a nie ich unia celna. — Proszę skomentować wyniki właśnie zakończonej wizyty Prezydenta Janukowycza w Rosji. — Niestety, szczegółowych wyników jeszcze nie ma. Można jednak stwierdzić, że w kwestii przystąpienia Ukrainy do unii celnej nie nastąpił żaden postęp. I to nie może nie cieszyć, ponieważ w przeciwnym razie postawilibyśmy krzyżyk na naszej integracji europejskiej. Wszystkie pozostałe kwestie, łącznie z tak poważną jak kwestia gazowa, mają charakter pochodny. Mam nadzieję, że w ramach procesu negocjacyjnego uda się wypracować warunki akceptowalne dla Ukrainy. Zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę, że teraz zarówno Ukraina, jak i Unia Europejska mają grać według tych samych reguł. Dlatego mam nadzieję, że sytuacja w tej dziedzinie nie jest beznadziejna. HETMANSTWO ZGUBNE DLA WSZYSTKICH — Dobrze pamiętam Pańskie wystąpienie na zjeździe partii „Nasza Ukraina”, który zebrał się ponad pół roku po dotkliwej porażce partii, jej honorowego przewodniczącego Juszczenki w wyborach prezydenckich. W tym kryzysowym dla partii momencie wezwał Pan do gruntownej odnowy jej pracy. Czy w ciągu roku nastąpiły jakieś zmiany, zwłaszcza w tak bolesnej kwestii, jaką jest zjednoczenie sił demokratycznych? — Dziś trzeba skupiać się nie wokół nazwisk, lecz wokół wartości, platform, ideologii. Partia „Nasza Ukraina” ma niezłą program, zbliżony do programów innych partii demokratycznych. Z tego wynika obiektywny wniosek: powinniśmy łączyć się w prawo-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn