Strona · s. 5strona oryginału ↗
Karatelów w czerwonych pagonach
Слово Просвіти, №39 за 2012 рік
Hnat BIŻYK, miasto Nowa Kachowka, obwód chersoński
Mieszkaliśmy nad rzeką Sian we wsi Żurawin, na Drohobyczczyźnie. Zimą 1945 roku do wsi zjechało wiele oddziałów NKWD. Przyszli również do naszego domu i kazali nam natychmiast się wynosić, bo ich potrzebny jest nasz dom na kwaterę sztabu. Dom sąsiada Iwana Minia także podlegał rekwizycji, mimo że miał siedmioro albo ośmioro dzieci. Wiedząc, że z NKWD „żarty” są krótkie, nie protestowaliśmy. A sąsiad odmówił wyprowadzki: dokąd z takim gromadką? Wtedy na śniegu rozłożono żołnierskie kożuchy i wyniesiono na nich rozebrane dzieci (rodzina była biedna). Ale straszniejsza rzecz zdarzyła się następnego dnia, gdy rozpoczęły się masowe obławy i aresztowania. Wszystkich aresztowanych zaganiano do spichlerza i piwnicy, gdzie wcześniej przechowywano ziemniaki. Na przesłuchania prowadzono ich do domu, gdzie już czekali przygotowani egzekutorzy z grubymi pałkami. Ponieważ pozwolono nam zostawić w swojej oborze jałówkę, chodziłem ją karmić i poić. Wejść na podwórze nie było mi trudno, lecz trudno i strasznie było słyszeć krzyki i jęki nieszczęśników, z których się znęcano. Na podwórzu były psy i tylko zaczynały się jęki i krzyki, psy zaczynały szczekać. Pewnego razu obok mnie do ubikacji przeprowadzono znajomych mężczyzn. Najwyraźniej wartownik był człowiekiem nieznajomym z okrucieństwem, bo pozwolił im podejść do mnie, kiedy podnosiłem siano jałówce. „Za co tak biją?” — zapytałem szeptem. „Żądają, żebyś przyznał się, co wiesz o banderowcach” — usłyszałem w odpowiedzi. Pewnej nocy do tych ludzi, u których mieszkaliśmy, zapukano. Mój ojciec (jako najstarszy) wyszedł w koszuli i kalesonach i nie wrócił. Później sam wyszedłem na zewnątrz. Ale nie było ani ojca, ani tego, kto pukał. I choć rano chodziłem do władz, dopytywałem się o ojca, nikt niczego „nie wiedział”. Dopiero po tygodniu ojciec wrócił do domu pobity, odmrożony. Okazało się, że prowadzili go bosego, nagiego, bez czapki, pieszo (a sami jechali konno) enkawudziści do sąsiedniego rejonowego miasta Turka, tam przesłuchiwali: „Co wiesz o banderowcach?” — i bili po każdym pytaniu. Ojciec nic nie wiedział, więc bito go długo, na zawsze podkopali jego zdrowie. Gdy w 1951 roku przesiedlono go do obwodu chersońskiego, nie przeżył długo. Tych nieszczęśników, „opracowywanych” w naszym domu, pod wiosnę gdzieś wywieziono (nawiasem mówiąc, byli to ludzie nie tylko z naszej wsi). Pasza dla jałówki szybko zniknęła — enkawudziści podkarmili nią swoje konie. Całkowicie ograbiono nasz spichlerz. Tak więc po wyzwoleniu domu wróciliśmy do pustych ścian. Tacy byli „wyzwoliciele”.
tyczne kroki poparło Towarzystwo „Proświta”, pewnie kroczy życiowymi drogami. Powodzenia jej i szybkiego lotu!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
